Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησαν τηλεφωνικά το Σάββατο και συμφώνησαν να συναντηθούν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Πίσω όμως από την τυπική ανακοίνωση για τη συνάντηση υπάρχει μια πολύ πιο ενδιαφέρουσα ιστορία: το ρωσικό ντίζελ έχει εξελιχθεί σε ένα από τα θέματα των συνομιλιών Ουάσιγκτον και Κιέβου.
Σύμφωνα με το Axios, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία ο Τραμπ ζήτησε ξανά από τον Ζελένσκι να σταματήσει τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, συνδέοντάς τες με την άνοδο της τιμής του ντίζελ στις διεθνείς αγορές. Πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο της συνομιλίας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η λέξη «ντίζελ» ακούστηκε πολλές φορές.
Το θέμα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Η Ουκρανία έχει εντείνει εδώ και καιρό τα πλήγματα βαθιά μέσα στη Ρωσία, με στόχο κυρίως διυλιστήρια και άλλες εγκαταστάσεις της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Τα πλήγματα έχουν περιορίσει μέρος της ρωσικής παραγωγής και έχουν δημιουργήσει προβλήματα στην εσωτερική αγορά καυσίμων. Η Ρωσία είναι ταυτόχρονα ένας από τους σημαντικούς εξαγωγείς ντίζελ παγκοσμίως, επομένως οι διαταραχές στην παραγωγή και στις εξαγωγές μπορούν να επηρεάσουν και τις διεθνείς τιμές.
Για τον Τραμπ το ζήτημα έχει και μια πολύ πρακτική αμερικανική διάσταση. Η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί σημαντικά. Και το ντίζελ επηρεάζει τις μεταφορές, τη γεωργία, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τελικά τις τιμές πολλών προϊόντων. Γι’ αυτό και η κατάσταση γύρω από τα ρωσικά διυλιστήρια έχει πλέον περάσει από το στρατιωτικό πεδίο στην οικονομική και πολιτική ατζέντα της Ουάσιγκτον.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά στην προσέγγιση των δύο πλευρών. Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να σταματήσει τα πλήγματα κατά ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων εφόσον η Ρωσία σταματήσει πραγματικά τις επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή και κρίσιμη υποδομή. Το Κίεβο δηλώνει ότι δεν είναι ακόμη πεπεισμένο πως η Μόσχα θα τηρήσει μια τέτοια συμφωνία.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ενόψει της Νέας Υόρκης. Το Axios αναφέρει ότι, σύμφωνα με τον Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της ουκρανικής υπηρεσίας διεθνών πληροφοριών, οι διαφωνίες στις διαπραγματεύσεις έχουν περιοριστεί σημαντικά και πλέον απομένουν μόλις «ένα ή δύο βασικά ζητήματα». Ποια ακριβώς είναι αυτά, δεν έχει γίνει γνωστό.
Ο ίδιος ο Ζελένσκι χρησιμοποίησε ασυνήθιστα ισχυρή διατύπωση μετά το τηλεφώνημα: είπε ότι η συνάντηση με τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη «μπορεί να αλλάξει πολλά» και ότι υπάρχει πλέον «διπλωματική δυναμική». Ανέφερε επίσης ότι συζητούνται συγκεκριμένες ιδέες για αποκλιμάκωση, αλλά και για θεμελιώδη ζητήματα ασφαλείας, όπως η ενέργεια, τα τρόφιμα και η προστασία των ανθρώπων.
Η τηλεφωνική επικοινωνία έγινε επίσης μετά την επίσκεψη των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στο Κίεβο. Σύμφωνα με την ουκρανική προεδρία, εκεί συζητήθηκαν βασικές λεπτομέρειες των προτάσεων και οι δύο Αμερικανοί είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά την κατάσταση στην Ουκρανία.
Έτσι, η επικείμενη συνάντηση στη Νέα Υόρκη δεν φαίνεται να είναι απλώς άλλη μία φωτογραφία δύο προέδρων στο περιθώριο του ΟΗΕ. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι βρίσκεται πίσω από τα «ένα ή δύο ζητήματα» που απομένουν — και αν το ρωσικό πετρέλαιο, τα ουκρανικά πλήγματα και η προστασία της ενεργειακής υποδομής της Ουκρανίας μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας αποκλιμάκωσης.
