Η τουρκική αεροδιαστημική εταιρεία, Turkish Aerospace Industries (TAI), επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια της αμυντικής έκθεσης SAHA 2026 στην Κωνσταντινούπολη, ότι διεξάγονται προκαταρκτικές επαφές σε κυβερνητικό επίπεδο με την Ισπανία, για την πιθανή πώληση στην τελευταία, του μαχητικού πέμπτης γενιάς Kaan. Μάλιστα το stealth αεροσκάφος, που αναπτύχθηκε από την ΤΑΙ, μετά την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 των ΗΠΑ το 2019, προσφέρεται με πλήρη μεταφορά τεχνολογίας, βιομηχανική συνεργασία και αυτονομία, στοιχεία που προσελκύουν τη Μαδρίτη.
Η Ισπανία, ενώ ενισχύει την Πολεμική της Αεροπορία με νέα Eurofighter, βλέπει την ανάγκη να προχωρήσει στην ένταξη και μαχητικού 5ης γενιάς. Εδώ η τρέχουσα δυτική λύση είναι το αμερικανικό F-35, το οποίο στην έκδοση -Α, συμβατικής απογείωσης, ταιριάζει στην Ισπανική Αεροπορία, ενώ η έκδοση -Β, καθέτου προσνηώσεως, θα ήταν κατάλληλη για να αντικαταστήσει τα γερασμένα Harrier του Ισπανικού Ναυτικού.
Όμως η Μαδρίτη είναι εν μέσω έντονα επιδεινούμενων σχέσεων με τις ΗΠΑ. Η άρνηση της κυβέρνησης Σάντσεθ να παραχωρήσει τις βάσεις Ρότα και Μορόν για αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, προκάλεσε σκληρές αντιδράσεις από τον Πρόεδρο Τραμπ. Ο Αμερικανός ηγέτης απείλησε με πλήρες εμπάργκο στο διμερές εμπόριο, ακόμη και με οικονομικές κυρώσεις, ενώ οι ΗΠΑ μετέφεραν αεροσκάφη ανεφοδιασμού από τις ισπανικές εγκαταστάσεις. Οπότε σε τέτοιο κλίμα, μια επιλογή ενός αμερικανικού μαχητικού τελευταίας γενιάς, και ιδιαίτερα σύνθετου, είναι μάλλον αδύνατη έως και ριψοκίνδυνη για τη Μαδρίτη.
Έτσι η Ισπανία είναι υποχρεώμενη να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις. Εδώ η υπάρχουσα μεγάλη συνεργασία με την Τουρκία, με την αγορά των εκπαιδευτικών Hurjet (επίσης κατασκευής της ΤΑΙ), έχει στρώσει το δρόμο για μεγαλύτερη σύγκλιση. Και η Τουρκία προτείνει όχι μόνο το Kaan, αλλά και μη επανδρωμένα υψηλών προδιαγραφών, όπως το Anka-3, που θα μπορούσε να δράσει ως “συνοδευτικό” του μαχητικού, συν βέβαια όπλα και ηλεκτρονικά δικής της παραγωγής.
Να θυμίσουμε πως η αμυντική συνεργασία Μαδρίτης-Άγκυρας έχει και άλλες πτυχές, π.χ. από την σχεδίαση του τουρκικού αεροπλανοφόρου drones, TCG Anadolu, το οποίο προέρχεται από αντίστοιχο σκάφος της ισπανικής Navantia, έως την πολύχρονη παρουσία στην Τουρκία μιας ισπανικής Μοίρας Patriot, για ενίσχυση της αεράμυνας.
Βέβαια οι προκαταρκτικές συζητήσεις για το Kaan, δεν σημαίνει πως θα οδηγήσουν σε πώληση. Κάτι τέτοιο θα χρειαστεί σημαντικά πιο εκτεταμένες διαπραγματεύσεις, ειδικά αν περιλαμβάνει βιομηχανική συνεργασία. Η Τουρκία όμως είναι πρόθυμη για το τελευταίο και κυρίως για ένα στιβαρό “νατοϊκό” εξαγωγικό συμβόλαιο για το Kaan (που είναι ακόμη σε φάση πρωτοτύπων), καθώς μέχρι στιγμής έχει στα χέρια της μόνο μια υποσχετική αγοράς του από την Ινδονησία που κανείς δεν ξέρει τον χρόνο υλοποίησης. Η Άγκυρα έχει επίσης προτείνει το Kaan και σε Πακιστάν, Αζερμπαϊτζάν όπως και στο Κατάρ, έχοντας κερδίσει κάποιες συμφωνίες συνεργασίας σε σχεδιασμό και ανάπτυξη, αλλά όχι πώληση. Έτσι μια συμφωνία με την Ισπανία, η οποία διαθέτει στιβαρή δική της αεροδιαστημική υποδομή – άρα μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά στην ολοκλήρωση του Kaan- θα ήταν το ιδανικό.
Σε ότι αφορά την εξέλιξη του Kaan, η ΤΑΙ συνεχίζει να δηλώνει πως οι πρώτες παραδόσεις αεροσκαφών κανονικής παραγωγής, στην Τουρκική Αεροπορία, θα ξεκινήσουν το 2028, κάτι όμως που παραμένει πολύ αισιόδοξος στόχος, καθώς μόλις φέτος αναμένεται να πετάξει 2ο πρωτότυπο του μαχητικού.
