Μία από τις πιο ασυνήθιστες αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ Αθήνας και Κωνσταντινούπολης πραγματοποιείται από την κινεζική Sichuan Airlines, η οποία χρησιμοποιεί Airbus A330 σε μια διαδρομή που συνήθως εξυπηρετείται από αεροσκάφη μικρότερων διαστάσεων. Η παρουσία της κινεζικής εταιρείας στη συγκεκριμένη αγορά βασίζεται στα δικαιώματα της λεγόμενης «Πέμπτης Ελευθερίας του Αέρα» (Fifth Freedom Rights), έναν θεσμό των διεθνών αεροπορικών μεταφορών που επιτρέπει σε αεροπορικές εταιρείες να μεταφέρουν επιβάτες μεταξύ δύο τρίτων χωρών.
Η Sichuan Airlines, με βάση το Τσενγκντού της Κίνας, εξυπηρετεί την Αθήνα μέσω του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης, πραγματοποιώντας πτήσεις με Airbus A330-200. Η διαδρομή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σύνδεσης Κίνας–Τουρκίας–Ελλάδας, με το ίδιο αεροσκάφος να εκτελεί τα επιμέρους σκέλη.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι επιβάτες δεν χρειάζεται να ταξιδεύουν από ή προς την Κίνα. Μπορούν να αγοράσουν εισιτήριο αποκλειστικά για το τμήμα Αθήνα–Κωνσταντινούπολη ή αντίστροφα, επιλέγοντας την κινεζική εταιρεία ως εναλλακτική στις αεροπορικές που δραστηριοποιούνται παραδοσιακά στη συγκεκριμένη αγορά. Η σύνδεση εμφανίζεται στα δρομολόγια με αριθμούς πτήσεων 3U3827 και 3U3828.
Τι είναι η Πέμπτη Ελευθερία του Αέρα;
Οι λεγόμενες «Ελευθερίες του Αέρα» αποτελούν το νομικό πλαίσιο που καθορίζει ποια δικαιώματα έχουν οι αεροπορικές εταιρείες να πετούν πάνω από ξένα κράτη, να προσγειώνονται σε αυτά και να μεταφέρουν επιβάτες ή φορτίο μεταξύ διαφορετικών χωρών.
Η «Πέμπτη Ελευθερία» επιτρέπει σε αεροπορική εταιρεία μιας χώρας να μεταφέρει επιβάτες και φορτίο μεταξύ δύο άλλων χωρών, εφόσον η διαδρομή αποτελεί συνέχεια ή μέρος μιας διεθνούς υπηρεσίας που συνδέεται με τη χώρα προέλευσής της.
Στην περίπτωση της Sichuan Airlines, η Κίνα είναι η χώρα προέλευσης της αεροπορικής εταιρείας, ενώ η Τουρκία και η Ελλάδα είναι οι δύο ξένες χώρες μεταξύ των οποίων πραγματοποιείται η μεταφορά. Αυτό δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε αεροπορική εταιρεία μπορεί να ανοίξει ελεύθερα μια γραμμή μεταξύ δύο ξένων χωρών. Απαιτούνται τα κατάλληλα δικαιώματα, τα οποία παραχωρούνται μέσω διμερών ή πολυμερών συμφωνιών αεροπορικών μεταφορών και των σχετικών εγκρίσεων.
Γιατί συμφέρει μια αεροπορική εταιρεία;
Τα δικαιώματα Πέμπτης Ελευθερίας προσφέρουν σημαντικά εμπορικά πλεονεκτήματα. Μια αεροπορική εταιρεία μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερες αγορές με το ίδιο αεροσκάφος, να αυξάνει την πληρότητα των πτήσεών της και να αποκτά πρόσθετα έσοδα από επιβάτες που δεν ταξιδεύουν από ή προς τη χώρα στην οποία έχει την έδρα της.
Για τη Sichuan Airlines, η πώληση εισιτηρίων μεταξύ Αθήνας και Κωνσταντινούπολης δημιουργεί μια επιπλέον πηγή εσόδων σε μια διαδρομή που ούτως ή άλλως εξυπηρετεί στο πλαίσιο της σύνδεσής της με την Κίνα. Αντί να μεταφέρει αποκλειστικά επιβάτες από το Τσενγκντού, μπορεί να αξιοποιεί τις διαθέσιμες θέσεις και για την τοπική επιβατική κίνηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Για το επιβατικό κοινό, η πρακτική αυτή δημιουργεί πρόσθετες επιλογές, ενισχύει τον ανταγωνισμό και ενδέχεται να προσφέρει ελκυστικότερους ναύλους. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα πραγματοποίησης μιας σχετικά σύντομης πτήσης με αεροσκάφος μεγάλων αποστάσεων, όπως το Airbus A330, κάτι που αποτελεί πρόσθετο ενδιαφέρον για τους φίλους της αεροπορίας.
Αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί η Emirates, η οποία αξιοποιεί δικαιώματα Πέμπτης Ελευθερίας στη σύνδεση Ντουμπάι–Μιλάνο–Νέα Υόρκη, μεταφέροντας επιβάτες και αποκλειστικά μεταξύ Μιλάνου και Νέας Υόρκης.
Η Πέμπτη Ελευθερία δεν πρέπει να συγχέεται με την Έβδομη, η οποία επιτρέπει σε μια εταιρεία να πραγματοποιεί πτήσεις μεταξύ δύο ξένων χωρών χωρίς η συγκεκριμένη υπηρεσία να συνδέεται με τη χώρα προέλευσής της. Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική στο διεθνές κανονιστικό πλαίσιο.
Η περίπτωση της Sichuan Airlines δείχνει πώς οι διεθνείς αεροπορικές συμφωνίες μπορούν να δημιουργήσουν συνδέσεις που εκ πρώτης όψεως φαίνονται παράδοξες: μια κινεζική αεροπορική εταιρεία να ανταγωνίζεται στην αγορά Αθήνας–Κωνσταντινούπολης, χρησιμοποιώντας ένα Airbus A330 σχεδιασμένο πρωτίστως για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.
Φωτογραφία: Shaifuzzaman Ayon
