Η προοπτική πώλησης 114 επιπλέον Rafale στην Ινδία φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για τη γαλλική αμυντική βιομηχανία: πόση τεχνολογία και παραγωγική δραστηριότητα μπορεί να μεταφερθεί στο Νέο Δελχί, χωρίς η Dassault Aviation και η Safran να χάσουν τον έλεγχο των βασικών συστημάτων του μαχητικού. Οι δύο εταιρείες εμφανίζονται διατεθειμένες να επεκτείνουν σημαντικά την παραγωγή στην Ινδία, διατηρώντας όμως στη Γαλλία την ευθύνη σχεδίασης του αεροσκάφους και τις κρισιμότερες τεχνολογίες του κινητήρα M88.
Το πρόγραμμα των 114 Rafale, που προορίζονται για την Ινδική Αεροπορία, βρίσκεται ακόμη σε διαπραγμάτευση. Στις 12 Φεβρουαρίου 2026 το ινδικό Συμβούλιο Αμυντικών Προμηθειών (Defence Acquisition Council) ενέκρινε την προώθησή του, χωρίς η απόφαση να συνιστά υπογραφή σύμβασης. Η ινδική πλευρά επιδιώκει την ολοκλήρωση της συμφωνίας πριν από το τέλος του οικονομικού έτους, τον Μάρτιο του 2027, αλλά δεν υπάρχει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.
Η βιομηχανική συνεργασία έχει ήδη αρχίσει να αποκτά συγκεκριμένη μορφή. Τον Ιούνιο του 2025, η Dassault και η Tata Advanced Systems υπέγραψαν τέσσερις συμφωνίες για την κατασκευή σημαντικών τμημάτων της ατράκτου του Rafale στην Ινδία. Στις εγκαταστάσεις της Tata στο Χαϊντεραμπάντ προβλέπεται να παράγονται το κεντρικό, το εμπρόσθιο και το οπίσθιο τμήμα της ατράκτου, καθώς και πλευρικά δομικά στοιχεία.
Οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται κατά το οικονομικό έτος 2028, με προοπτική παραγωγής έως δύο πλήρων συνόλων ατράκτου τον μήνα. Η παραγωγή αυτή θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις γαλλικές εγκαταστάσεις και όχι ως αντικατάστασή τους. Η Dassault εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο η ινδική γραμμή να αναλάβει την τελική συναρμολόγηση και τις πρώτες πτήσεις των αεροσκαφών.
Ωστόσο, η κατασκευή της ατράκτου δεν συνεπάγεται μεταβίβαση της σχεδιαστικής ευθύνης του Rafale. Η Tata θα κατασκευάζει τα εξαρτήματα με βάση τις τεχνικές προδιαγραφές της Dassault, χωρίς να αποκτά αυτομάτως δικαιώματα ανεξάρτητης τροποποίησης, εξέλιξης ή εμπορικής αξιοποίησης του αεροσκάφους.
Ανάλογη είναι η προσέγγιση της Safran για τον κινητήρα M88. Ο διευθύνων σύμβουλός της Olivier Andriès, έχει επιβεβαιώσει την πρόθεση δημιουργίας γραμμής συναρμολόγησης στην Ινδία, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι τα κρισιμότερα εξαρτήματα θα συνεχίσουν να κατασκευάζονται στη Γαλλία.
Η Safran έχει ήδη δρομολογήσει τη δημιουργία κέντρου συντήρησης και επισκευής M88 στο Χαϊντεραμπάντ, με επένδυση άνω των 40 εκατ. ευρώ. Η εγκατάσταση θα ενισχύσει την αυτονομία της Ινδικής Αεροπορίας στην υποστήριξη των κινητήρων, χωρίς να εξαλείφει την εξάρτηση από τη γαλλική παραγωγή κρίσιμων ανταλλακτικών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της πρόσβασης στο λογισμικό του Rafale. Η Ινδία επιδιώκει τη δυνατότητα ενσωμάτωσης εγχώριων όπλων και συστημάτων, απαίτηση που περιλαμβάνεται ήδη στη συμφωνία των 26 Rafale Marine για το Ινδικό Ναυτικό, η οποία υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2025.
Η ενσωμάτωση ενός ινδικού πυραύλου προϋποθέτει πρόσβαση στις κατάλληλες διεπαφές και τεχνικές πληροφορίες του αεροσκάφους. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ο χρήστης αποκτά τους πηγαίους κώδικες του συστήματος διαχείρισης μάχης, του ραντάρ, των συστημάτων αυτοπροστασίας ή των ηλεκτρονικών ελέγχου πτήσης.
Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί συμφωνία που να παραχωρεί στην Ινδία ανεξάρτητη δυνατότητα τροποποίησης αυτών των συστημάτων. Η διαφορά είναι ουσιαστική. Όπως έχουμε σημειώσει και στην περίπτωση που είχε ανακύψει στην Ελλάδα με το λογισμικό και τους πηγαίους κώδικες ισραηλινών συστημάτων, άλλο η πιστοποιημένη ενσωμάτωση νέων όπλων και άλλο η δυνατότητα αυτόνομης ανάπτυξης νέων επιχειρησιακών λειτουργιών χωρίς την έγκριση ή τη συμμετοχή του κατασκευαστή.
Η στάση της Safran διαφοροποιείται, πάντως, στην περίπτωση του μελλοντικού ινδικού μαχητικού πέμπτης γενιάς AMCA. Για την ανάπτυξη ενός νέου κινητήρα, η γαλλική εταιρεία έχει προτείνει εκτεταμένη μεταφορά τεχνολογίας και κοινή σχεδίαση με τον ινδικό οργανισμό DRDO, περιλαμβανομένων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Πρόκειται όμως για διαφορετική βιομηχανική προσέγγιση: στην περίπτωση του M88, η Γαλλία προστατεύει μια ήδη ανεπτυγμένη και επιχειρησιακή τεχνολογία, ενώ στο πρόγραμμα του AMCA συζητείται η από κοινού ανάπτυξη νέου κινητήρα. Η σχετική σύμβαση δεν έχει ακόμη ανατεθεί, με τη βρετανική Rolls-Royce να διεκδικεί επίσης συμμετοχή.
Το βασικό ζήτημα για την Ινδία δεν είναι επομένως μόνο το ποσοστό εγχώριας παραγωγής, αλλά η πραγματική τεχνολογική αυτονομία που θα αποκτήσει. Η κατασκευή μεγάλου μέρους του Rafale και η συναρμολόγηση των κινητήρων του θα ενισχύσουν σημαντικά την ινδική αεροπορική βιομηχανία. Δεν θα της εξασφαλίσουν όμως, από μόνες τους, τον έλεγχο της σχεδίασης, των κρίσιμων τεχνολογιών και της μελλοντικής εξέλιξης του μαχητικού.
Για τη Dassault και τη Safran, η πρόκληση είναι να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις του προγράμματος «Make in India», διατηρώντας ταυτόχρονα τη γαλλική τεχνολογική κυριαρχία στο Rafale. Η τελική συμφωνία για τα 114 αεροσκάφη θα καθορίσει όχι μόνο το μέγεθος της παραγγελίας, αλλά και τα όρια της βιομηχανικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Το θέμα βασίζεται σε δημοσίευμα του Le Quotidien des Entreprises της 12ης Νοεμβρίου 2026, με πρόσθετη διασταύρωση από το L’Essentiel de l’Éco της 5ης Νοεμβρίου.