Ρώσοι στρατηγοί φέρονται να χρησιμοποιούν βίντεο που έχουν δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με τεχνητή νοημοσύνη για να παρουσιάζουν ανύπαρκτες νίκες στην Ουκρανία. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η παραπληροφόρηση δεν απευθύνεται πλέον μόνο στο ρωσικό κοινό, αλλά φαίνεται πως φτάνει μέχρι και τον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η υπόθεση αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα παράδοξη πλευρά του πολέμου. Ρώσοι διοικητές εμφανίζονται να αναφέρουν την κατάληψη ουκρανικών πόλεων και χωριών που στην πραγματικότητα εξακολουθούν να ελέγχονται από τις ουκρανικές δυνάμεις. Για να στηρίξουν τους ισχυρισμούς τους, χρησιμοποιούνται ακόμη και βίντεο στα οποία Ρώσοι στρατιώτες υψώνουν τη σημαία τους σε δήθεν κατακτημένες περιοχές.
Σύμφωνα με την έρευνα, αναλυτές του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW) εντόπισαν τουλάχιστον 35 ύποπτα βίντεο, με δέκα από αυτά να παρουσιάζουν ιδιαίτερα ισχυρές ενδείξεις ψηφιακής αλλοίωσης. Σε μία περίπτωση, σε υλικό που συνδέθηκε με τους ρωσικούς ισχυρισμούς για την κατάληψη του Ντομπροπίλια, η ρωσική σημαία φαίνεται να αλλάζει αφύσικα θέση από καρέ σε καρέ. Το πρόβλημα είναι ότι οι Ουκρανοί εξακολουθούσαν να διατηρούν θέσεις στην περιοχή.
Όταν τα ψέματα φτάνουν μέχρι το Κρεμλίνο
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι αυτές οι κατασκευασμένες επιτυχίες φαίνεται πως δεν προορίζονται αποκλειστικά για την προπαγάνδα. Σύμφωνα με πηγές των Financial Times, οι αναφορές για δήθεν κατακτημένες περιοχές περνούν από διάφορα επίπεδα της στρατιωτικής ιεραρχίας, φτάνουν στο Γενικό Επιτελείο και τελικά παρουσιάζονται στον ίδιο τον Πούτιν.
Έτσι, η ρωσική ηγεσία ενδέχεται να λαμβάνει αποφάσεις με βάση μια εικόνα του μετώπου που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν οι αναφορές για μια «νίκη» φτάνουν στη Μόσχα, οι ρωσικές μονάδες έχουν ήδη αναγκαστεί να υποχωρήσουν από τις συγκεκριμένες θέσεις.
Η διαφορά ανάμεσα στις επίσημες ανακοινώσεις και την πραγματική κατάσταση στο πεδίο της μάχης είναι εντυπωσιακή. Ο Πούτιν έχει υποστηρίξει ότι ο ρωσικός στρατός κατέλαβε περίπου 6.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα ουκρανικού εδάφους από τις αρχές του 2026. Ωστόσο, οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις που επικαλούνται οι Financial Times περιορίζουν τα εδαφικά κέρδη σε έως 1.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα ποια από τα ύποπτα βίντεο έχουν παρουσιαστεί προσωπικά στον Ρώσο πρόεδρο. Ωστόσο, η έρευνα αναδεικνύει ένα σοβαρό πρόβλημα για τη Μόσχα: όταν οι διοικητές προσπαθούν να εμφανίσουν επιτυχίες που δεν υπάρχουν, κινδυνεύουν να παραπλανήσουν όχι μόνο την κοινή γνώμη, αλλά και εκείνους που αποφασίζουν για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Και κάπως έτσι, η ρωσική προπαγάνδα φαίνεται να έχει αποκτήσει ένα νέο κοινό: τον ίδιο τον άνθρωπο για τον οποίο δημιουργείται.