Μια ασυνήθιστα μεγάλη αεροπορική κινητοποίηση πραγματοποίησε το ΝΑΤΟ στις 18 Αυγούστου στην περιοχή της Βαλτικής και κοντά στο ρωσικό Καλίνινγκραντ.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, περίπου 25 αεροσκάφη και ελικόπτερα συμμετείχαν στη δραστηριότητα, μαζί με επίγειες μονάδες της Πολωνίας. Τον συντονισμό είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ συμμετείχαν δυνάμεις από αρκετές χώρες της Συμμαχίας.
Στην περιοχή βρέθηκαν αμερικανικά και νορβηγικά μαχητικά, καθώς και το ιπτάμενο ραντάρ E-3A AWACS του ΝΑΤΟ. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος μπορεί να παρακολουθεί μεγάλη περιοχή από τον αέρα και να βοηθά στον συντονισμό μαχητικών και άλλων στρατιωτικών δυνάμεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η παρουσία εξειδικευμένων αεροσκαφών ηλεκτρονικού πολέμου και συλλογής πληροφοριών.
Από στοιχεία ανοιχτών συστημάτων παρακολούθησης πτήσεων αναφέρθηκε μεταξύ άλλων η παρουσία αμερικανικού EA-37B Compass Call, αεροσκαφών C-40A και Bombardier Challenger 650, καθώς και πολωνικού Gulfstream G550.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν επίσης ιπτάμενα τάνκερ A330 MRTT, ένα λιθουανικό L-410UVP και αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα AH-64E Apache.
Την ίδια ώρα, υπήρχε στρατιωτική δραστηριότητα και πιο βόρεια.
Στο Σκάγκερακ, το θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα στη Νορβηγία και τη Δανία, ένα βρετανικό αεροσκάφος ναυτικής περιπολίας P-8A Poseidon και γερμανικό στρατιωτικό αεροσκάφος παρέμειναν στην περιοχή για αρκετές ώρες.
Το ΝΑΤΟ μιλά για «συμμαχική δραστηριότητα»
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι ο τρόπος με τον οποίο το ΝΑΤΟ περιέγραψε την επιχείρηση.
Η Συμμαχία δεν την παρουσίασε ως κλασική στρατιωτική άσκηση, αλλά χρησιμοποίησε τον γενικότερο όρο «συμμαχική δραστηριότητα» (allied activity).
Παράλληλα, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, το ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι η δραστηριότητα πραγματοποιήθηκε υπό αμερικανική ηγεσία, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το ακριβές σενάριο και τους στόχους της, επικαλούμενο λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας.
Η περιοχή έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Το Καλίνινγκραντ είναι ένας ρωσικός θύλακας ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία και αποτελεί μία από τις πιο στρατιωτικοποιημένες περιοχές κοντά στα σύνορα του ΝΑΤΟ.
Η αυξημένη δραστηριότητα έρχεται επίσης σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία δίνει πολύ μεγαλύτερο βάρος στην αντιμετώπιση των drones. Τον Ιούλιο το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων σε δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η Ρωσία δημιουργεί νέες βάσεις για drones μεγάλης εμβέλειας
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των πληροφοριών για ένα νέο δίκτυο ρωσικών εγκαταστάσεων εκτόξευσης drones.
Πρόσφατες έρευνες που βασίζονται σε δορυφορικές εικόνες κάνουν λόγο για τουλάχιστον 10 εγκαταστάσεις με νέες θέσεις εκτόξευσης κοντά στις περιοχές που συνορεύουν με την Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έχουν εντοπιστεί δεκάδες νέες ράμπες εκτόξευσης και ότι ορισμένες από τις εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται ήδη για επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας.
Δεν σημαίνει ότι οι βάσεις αυτές κατασκευάστηκαν αποδεδειγμένα για επίθεση εναντίον του ΝΑΤΟ. Η γεωγραφική τους θέση και η αυξανόμενη εμβέλεια των νέων ρωσικών drones, όμως, δημιουργούν ένα νέο πρόβλημα για την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα νεότερα Geran-4 και Geran-5. Η Ρωσία έχει στρέψει μέρος της παραγωγής της σε αυτά τα ταχύτερα drones με κινητήρες τζετ, τα οποία είναι δυσκολότερο να αναχαιτιστούν από τα παλαιότερα μοντέλα.
Ορισμένες αναλύσεις αναφέρουν ότι η εμβέλειά τους μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.000 χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι, ανάλογα με το σημείο εκτόξευσης, περιοχές κρατών του ΝΑΤΟ – ακόμη και η Βαρσοβία – θα μπορούσαν θεωρητικά να βρίσκονται μέσα στην ακτίνα δράσης τους.
Ένα νέο τοπίο ασφαλείας στην Ευρώπη
Η μεγάλη αεροπορική δραστηριότητα του ΝΑΤΟ στη Βαλτική και η παράλληλη ανάπτυξη των ρωσικών δυνατοτήτων στα drones δείχνουν πόσο γρήγορα αλλάζει η στρατιωτική κατάσταση στην Ευρώπη.
Τα drones δεν αποτελούν πλέον απλώς ένα όπλο του πολέμου στην Ουκρανία. Έχουν γίνει βασικό κομμάτι της στρατηγικής τόσο της Ρωσίας όσο και του ΝΑΤΟ.
Και όταν νέες εγκαταστάσεις εκτόξευσης βρίσκονται σε αποστάσεις από τις οποίες σύγχρονα drones μπορούν να φτάσουν σε έδαφος κρατών της Συμμαχίας, κάθε μεγάλη στρατιωτική κινητοποίηση στη Βαλτική αποκτά διαφορετική βαρύτητα.
Προς το παρόν δεν υπάρχει ένδειξη ότι η δραστηριότητα της 18ης Αυγούστου αποτελούσε προετοιμασία για πραγματική στρατιωτική επιχείρηση. Η συγκέντρωση όμως τόσων διαφορετικών αεροσκαφών – από μαχητικά και AWACS μέχρι μέσα ηλεκτρονικού πολέμου, εναέριου ανεφοδιασμού και επιθετικά ελικόπτερα – δείχνει ότι το ΝΑΤΟ δοκιμάζει και ενισχύει την ικανότητά του να αντιδρά γρήγορα σε ένα ολοένα πιο σύνθετο περιβάλλον ασφαλείας στα ανατολικά σύνορά του.
