Περισσότερες από 15.000 πτήσεις ακυρώθηκαν στις ΗΠΑ μέσα σε δύο ημέρες, μετά την πρωτοφανή διακοπή της εναέριας κυκλοφορίας στις 13 Νοεμβρίου, ενώ νέα στοιχεία δημιουργούν ερωτήματα για τις διαδικασίες εποπτείας των εργασιών εκσυγχρονισμού του δικτύου της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA).
Το περιστατικό, που προκάλεσε την καθήλωση των αναχωρήσεων σε ολόκληρη τη χώρα για περισσότερες από τέσσερις ώρες, αποδίδεται προκαταρκτικά σε δυσλειτουργία δρομολογητή κατά τη διάρκεια εργασιών της L3Harris.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του FlightAware που επικαλείται το Reuters, περίπου 9.200 πτήσεις ακυρώθηκαν την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου και περισσότερες από 6.400 το Σάββατο, ενώ οι καθυστερήσεις ξεπέρασαν τις 15.000. Η διαταραχή συνεχίστηκε και την Κυριακή, με περισσότερες από 1.400 επιπλέον ακυρώσεις, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούσαν να επαναφέρουν αεροσκάφη και πληρώματα στις προγραμματισμένες θέσεις τους. Ο επικεφαλής της FAA, Bryan Bedford, εκτίμησε ότι το πρόγραμμα πτήσεων θα μπορούσε να αποκατασταθεί έως το τέλος της Κυριακής.
Η σημαντικότερη νέα εξέλιξη αφορά την ανακοίνωση του συνδικάτου Professional Aviation Safety Specialists (PASS), που εκπροσωπεί περισσότερους από 11.000 εργαζομένους της FAA. Σύμφωνα με το συνδικάτο, οι τεχνικοί της υπηρεσίας δεν συμμετείχαν στις εργασίες αναβάθμισης που προηγήθηκαν της κατάρρευσης του δικτύου. Το PASS επισήμανε ότι, κατά την πάγια πρακτική, οι εργασίες εξωτερικών αναδόχων συνοδεύονται από αξιολόγηση κινδύνου και συντονισμό με το τεχνικό προσωπικό της FAA.
Η ανακοίνωση δημιουργεί ερωτήματα για τον βαθμό εμπλοκής και εποπτείας της ίδιας της υπηρεσίας στις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται σε κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι παραβιάστηκαν συγκεκριμένες διαδικασίες ή ότι η απουσία των τεχνικών της FAA προκάλεσε τη δυσλειτουργία.
Όπως έχουμε γράψει, οι εργασίες αφορούσαν τη μετάβαση από παλαιές χάλκινες τηλεπικοινωνιακές γραμμές σε οπτικές ίνες, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του δικτύου που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά δεδομένων και επικοινωνιών μεταξύ των κέντρων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Σύμφωνα με τον υπουργό Μεταφορών Sean Duffy, κατά τη διάρκεια των εργασιών ένας δρομολογητής άρχισε να δημιουργεί περισσότερες από 1.000 απόπειρες σύνδεσης κάθε τέσσερα έως πέντε δευτερόλεπτα, υπερφορτώνοντας άλλους δρομολογητές του δικτύου.
Η δυσλειτουργία επηρέασε 17 από τα 22 περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας των ΗΠΑ, προκαλώντας αστάθεια στις επικοινωνίες και στη μετάδοση δεδομένων ραντάρ. Η FAA αποφάσισε την καθήλωση των αναχωρήσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί άμεσα η έκταση και η αιτία του προβλήματος.
Παρά τη σοβαρότητα της διαταραχής, κανένα κέντρο ελέγχου δεν έχασε πλήρως τις επικοινωνίες του, ενώ περίπου 3.500 αεροσκάφη που βρίσκονταν ήδη στον αέρα συνέχισαν τις πτήσεις τους και προσγειώθηκαν με ασφάλεια, αξιοποιώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Οι αμερικανικές αρχές διευκρίνισαν επίσης ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εμπλοκής συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Η L3Harris, η οποία διαχειρίζεται το υφιστάμενο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο της FAA, ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με τις αρχές για τη διερεύνηση του περιστατικού. Σύμφωνα με την εταιρεία, έχει ήδη ολοκληρωθεί περισσότερο από το 70% της προγραμματισμένης μετάβασης από χάλκινες γραμμές σε οπτικές ίνες. Παραμένει άγνωστο εάν η αστοχία οφείλεται σε ελαττωματικό εξοπλισμό, σφάλμα εγκατάστασης ή σε άλλον παράγοντα.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η βλάβη ενός δρομολογητή, αλλά πώς μια επέμβαση σε απομακρυσμένη εγκατάσταση μπόρεσε να προκαλέσει αλυσιδωτή δυσλειτουργία σε μεγάλο μέρος του εθνικού δικτύου ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η διερεύνηση καλείται να αποσαφηνίσει τόσο την τεχνική αιτία όσο και την επάρκεια των διαδικασιών ελέγχου, ώστε οι αναγκαίες εργασίες εκσυγχρονισμού να μη δημιουργούν νέους κινδύνους για τη λειτουργία του συστήματος.