Οι δύο ιταλικές φρεγάτες κλάσης Bergamini που αναμένεται να μπουν στο ΠΝ μας μέχρι το 2030, χρειάζονται αντιμετώπιση ως πλήρες πακέτο μάχης και όχι ως μια τυπική προσθήκη δύο μεγάλων σκαφών στον Στόλο. Το Πολεμικό Ναυτικό θα πάρει δύο πλοία (και μετά ελπίζουμε άλλα δύο), ένα έκδοσης “γενικών καθηκόντων” (GP) και μία ανθυποβρυχιακού ρόλου (ASW), με την τελευταία όμως να έρχεται, σύμφωνα με τη μέχρι τώρα εικόνα, χωρίς τις ανθυποβρυχιακές ρουκέτες MILAS της ιταλικής διαμόρφωσης. Και αυτό είναι κενό που πρέπει να κλείσει από -την πρώτη ίσως- μέρα.

Η πρόταση μας λοιπόν είναι σαφής για τοποθέτηση MILAS και στις δύο  Bergamini. Στην ASW για να διατηρηθεί ο χαρακτήρας του πλοίου, και στην GP για να λειτουργεί με κοινή ανθυποβρυχιακή φιλοσοφία. Οι Ιταλοί έχουν δείξει ήδη τη λογική μικτού φόρτου, με αντιπλοϊκούς πυραύλους και MILAS στο ίδιο πλοίο.

Προφίλ του MILAS (με κόκκινο) ως παράγωγο της οικογένειας βλημάτων OTOMAT, με διαμόρφωση μεταφοράς ελαφράς τορπίλης για προσβολή υποβρυχίου σε αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων. Πηγή MBDA

Το MILAS ως όπλο είναι το πιο κοντινό ευρωπαϊκό αντίστοιχο του αμερικανικού VL-ASROC. Προέρχεται από τoν αντιπλοϊκό Otomat αλλά αντί για πολεμική κεφαλή το σώμα του πυραύλου μεταφέρει ελαφρά ανθυποβρυχιακή τορπίλη, συνήθως τύπου MU90. Έτσι εκτοξεύεται από το σκάφος, φθάνει με υψηλή υποηχητική ταχύτητα -πετώντας σε χαμηλό ύψος- πάνω από 35 χιλιόμετρα μακριά (με ελάχιστο τα 5) και απελευθερώνει την τορπίλη κοντά στο υποβρύχιο που έχει εντοπιστεί.

Το όπλο έχει μήκος 6 μέτρα, διάμετρο 0,46 μέτρα, βάρος κοντά στα 800 κιλά μαζί με την τορπίλη. Η ουσία όμως βρίσκεται στην αποστολή του. Καθώς έτσι η φρεγάτα καταφέρνει να απειλήσει και να χτυπήσει υποβρύχιο σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση από ότι η τυπική εξαπόλυση τορπίλης.

Το ΠΝ έχει ζήσει αυτή τη λογική από τα ASROC που τα έφεραν οι παλαιές φρεγάτες κλάσης KNOX. Η τεχνολογία εκείνη ανήκει στην ιστορία, η ιδέα όμως παραμένει σωστή. Όταν το σόναρ, είτε της φρεγάτας είτε ενός συνοδευτικού ελικοπτέρου, εντοπίσει υποβρύχιο σε μεγάλη απόσταση, μπορεί να γίνει άμεσα βολή.

H ΜU90 λίγο πριν εισέρθει στο νερό.

Για τις Bergamini η ενσωμάτωση του MIlLAS είναι δεδομένη. Το βλήμα ήδη φέρεται από τις ανθυποβρυχιακές φρεγάτες της κλάσης στο Ιταλικό Ναυτικό, με 4 βλήματα και άλλα 4 να είναι οι αντιπλοϊκοί Otomat Teseo, και η λειτουργία του είναι “περασμένη” στο σύστημα διαχείρισης μάχης ATHENA. Ακόμη, οι εκτοξευτές των MILAS είναι ουσιαστικά ίδιοι με τον Otomat, οπότε η υποδομή εξαπόλυσης υπάρχει έτσι κι αλλιώς σε όλα τα σκάφη.

Η κλάσης Bergamini ιταλική φρεγάτα Alpino F594 σε πλεύση υψηλής ταχύτητας. Πηγή Marina Militare.

Σε ότι αφορά τη σημερινή ελληνική εικόνα στις ελαφρές τορπίλες, αυτή περιλαμβάνει δύο όπλα. Το ένα είναι οι αμερικανικές Mk46, γνωστές και αξιόπιστες που τις διαθέτουν οι φρεγάτες ΜΕΚΟ, αλλά με ηλικία και τεχνολογικό αποτύπωμα άλλης εποχής. Από την άλλη εμφανίζεται η πολύ πιο σύγχρονη MU90, μία από τις πιο ικανές ευρωπαϊκές τορπίλες της κατηγορίας, η οποία εξοπλίζει τις φρεγάτες FDI, ενώ παραμένει όπλο και των Bergamini. Οι οποίες πέρα από την δυνατότητα εξαπόλυσης των MILAS, έχουν και δύο τριπλούς τορπιλοσωλήνες για βολή MU90 σε κοντινή απόσταση. 

Βλήματα MILAS σε διαμόρφωση προετοιμασίας. Πηγή MBDA

Να τονίσουμε εδώ πως ένα σύγχρονο υποβρύχιο διαθέτει τορπίλες με εμβέλεια που μπορεί να ξεπερνούν τα 50 χιλιόμετρα. Άρα στο αντίστροφο “παιχνίδι” εντοπισμού, αν το υποβρύχιο αντιληφθεί πρώτο εχθρικό σκάφος, μπορεί να το προσβάλλει από μεγάλη απόσταση. Οπότε όσο πιο μεγάλη είναι και η εμβέλεια των ανθυποβρυχιακών βλημάτων της φρεγάτας, τόσο το καλύτερο για να μπορεί να επιτεθεί (ή αμυνθεί) γρήγορα και σε εξίσου μεγάλη απόσταση.

Αυτό σήμερα γίνεται κυρίως με την χρήση του οργανικού ελικοπτέρου, που μπορεί να φέρει ελαφριά τορπίλη στον εξοπλισμό του. Αλλά αν το ελικόπτερο δεν είναι διαθέσιμο για πτήση, αν κινείται σε άλλο τομέα από εκεί που είναι το υποβρύχιο, αν επιστρέφει για ανεφοδιασμό, ο εντοπισμός ενός υποβρυχίου μακριά δεν μπορεί να συνοδευτεί από βολή ελαφριάς τορπίλης, μιας και οι συγκεκριμένες έχουν εμβέλεια κάπου 10 χιλιόμετρα με τη μεγίστη ταχύτητα τους.

Αυτό το “κενό” λοιπόν δράσης-αντίδρασης, έρχεται να καλύψει το MILAS προσφέροντας μακρινή άφεση ανθυποβρυχιακής τορπίλης, που μετά προσθέτει στην εμβέλεια του πυραύλου-φορέα και τη δική της.

Εδώ “κουμπώνουν” και τα σόναρ CAPTAS-4 που φέρουν οι ανθυποβρυχιακές Bergamini αλλά και οι ελληνικές FDI. Το CAPTAS-4 δίνει στο πλοίο μεγάλη ακτίνα ανίχνευσης, ειδικά όταν συνδυάζεται με τακτική εικόνα άλλων σκαφών. Επιπρόσθετα τα σύγχρονα ανθυποβρυχιακά ελικόπτερα που έχει το ΠΝ, όπως τα MH-60R, προσφέρουν στην έρευνα με ρίψη ηχοσημαντήρων και το δικό τους ποντιζόμενο σόναρ. Έτσι ένα σύνολο καλού σόναρ, οργανικού ελικοπτέρου και ειδικού βλήματος κατά υποβρυχίων μεγάλης εμβελείας, δίνει ένα πραγματικά “θανάσιμο” πακέτο.

Το αποτέλεσμα είναι πως ο εντοπισμός έχθρικού υποβρυχίου μετατράπεται σε απειλή για αυτό σε ελάχιστο χρόνο. Οπότε και το υποβρύχιο έχει λιγότερο περιθώριο να αλλάξει βάθος, πορεία και ταχύτητα, λιγότερο χρόνο να ρίξει αντίμετρα, λιγότερη άνεση να χαθεί στο περιβάλλον. Η φρεγάτα παραμένει σε ασφαλέστερη απόσταση και επιβάλλει κίνηση στον αντίπαλο. Και στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο η ταχύτητα μετάβασης από ίχνος σε πλήγμα μετρά όσο και η ποιότητα του αισθητήρα.

Μετωπική άποψη της Alpino F594. Πηγή Marina Militare.

Γι’ αυτό το MILAS αξίζει να μεταφέρεται ακόμη και εις βάρος των αντιπλοϊκών βλημάτων της φρεγάτας, εφόσον χρειαστεί. Η χώρα μας έχει πολλούς…

H συνέχεια στο Naval Defence