Επιτέλους φτάσαμε στην Παρασκευή. Μόνο που δεν σας κρύβω ότι είναι από τις ελάχιστες Παρασκευές που δεν χαίρομαι καθόλου. Βασικά, δεν χαίρομαι που πέρασε αυτή η εβδομάδα. Το πρόβλημα ξεκίνησε την περασμένη Παρασκευή, όταν σας αποκάλυψα, απ’ ό,τι κατάλαβα πρώτος, αρκετά από όσα συμβαίνουν στην Πολιτική Προστασία. Από τότε, τόσο το περασμένο Σαββατοκύριακο όσο και ολόκληρη αυτή την εβδομάδα, πλήθος ανθρώπων έσπευσαν να πιουν έναν καφέ μαζί μου.
Και μαζί με τον καφέ άρχισαν να μου δίνουν σιγά σιγά στοιχεία. Τόσα στοιχεία, που πλέον σκέφτομαι σοβαρά να ζητήσω μετάθεση και να αναλάβω άλλο καφενείο. Κατά προτίμηση δίπλα σε σχολή φωτομοντέλων. Θα έχουμε άλλα προβλήματα εκεί, αλλά τουλάχιστον θα είναι πιο ευχάριστα. Με όλα αυτά που βλέπω να γίνονται, αλλά και με όσα σας μεταφέρω, έχω αρχίσει να πιστεύω πως στο Μαξίμου έχουν χάσει τελείως την μπάλα. Δεν ξέρουν τι γίνεται και μάλλον δεν ενδιαφέρονται κιόλας. Ίσως έτσι καταλάβουν κάποιοι γιατί έχω μια συμπάθεια σε έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, τον οποίο δεν γνωρίζω καν προσωπικά. Έφυγε η γάτα και χορεύουν τα ποντίκια.
Δεν θα πω περισσότερα, γιατί θα αρχίσετε πάλι να λέτε τα δικά σας και θα χάσουμε το θέμα μας. Και το θέμα μας είναι όσα συμβαίνουν στην Πολιτική Προστασία. Εκεί το σύστημα καταρρέει. Κι έχουμε και μια θλιβερή αντιπολίτευση, η οποία βρίσκει όρεξη να κυνηγάει αμυντικές προμήθειες και, σε αρκετές περιπτώσεις, να υποστηρίζει τη Ρωσία και την Τουρκία. Για το τι συμβαίνει με τα μέσα που χρειάζεται η χώρα όταν καίγεται, πού είναι;
Σήμερα αφήνουμε τα ελικόπτερα και πιάνουμε τα αεροπλάνα
Μιλώντας για την Πολιτική Προστασία, αρκετά σας κούρασα με τα ελικόπτερα. Σήμερα έχει αεροπλάνα. Τα περίφημα ντιζελοκίνητα ΝΤΑΪΜΟΝΤ. Ξέρετε, εκείνα που με έχουν προβληματίσει ως επιλογή για τον ρόλο που τους δώσαμε. Δεν μου είναι γνωστή άλλη μεγάλη υπηρεσία πυρόσβεσης που να έχει επιλέξει τον τύπο ακριβώς για την ίδια δουλειά.
Νομίζω πως σε παλιότερο κείμενό μου σάς είχα αναφέρει και την ατάκα του μεγάλου Χάρρυ Κλυνν, ότι η Ελλάδα είναι «η μόνη αφρικανική χώρα με λευκούς κατοίκους». Όσο ψάχνω όσα γίνονται στην Πολιτική Προστασία, τόσο τη θυμάμαι. Σήμερα, όμως, δεν θα ασχοληθώ με το πώς και γιατί επιλέχθηκαν τα αεροσκάφη, ούτε με την πιθανή χρησιμότητά τους. Αυτά θα τα πιάσουμε σε επόμενο ΚαΨιΜί. Το πιθανότερο είναι πως μέχρι τότε κάποια από όσα μαθαίνω να έχουν φτάσει και σε επίπεδο εισαγγελέα. Αν γίνει αυτό, ελπίζω να θυμάστε ποιος σας μιλούσε πρώτος. Ο ΚαΨιΜιτζής σας, με τον καφέ στο χέρι. Σήμερα θα σας μιλήσω για το τι συνέβη αφού αποκτήθηκαν τα αεροσκάφη. Γιατί εκεί η ιστορία αρχίζει να αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Τα δύο ελικόπτερα στην Ψάθα και ο ένας χειριστής
Πριν ανοίξω τον φάκελο με τα ΝΤΑΪΜΟΝΤ, γυρίστε λίγο πίσω, στην Ψάθα. Δύο μισθωμένα πυροσβεστικά ελικόπτερα συγκρούστηκαν ενώ επιχειρούσαν στην κατάσβεση της πυρκαγιάς. Στο ένα έχασαν τη ζωή τους ο χειριστής και ο Έλληνας σύνδεσμος. Οι δύο επιβαίνοντες στο άλλο ελικόπτερο σώθηκαν. Τα αίτια της σύγκρουσης ερευνώνται. Δεν θα κάνω εγώ πραγματογνωμοσύνη από το ΚαΨιΜί. Θέλω όμως να κρατήσετε μια λεπτομέρεια που έχει σημασία για όσα θα συζητήσουμε. Τα ελικόπτερα πετούσαν με έναν πιλότο το καθένα.
Γιατί επιμένω στον έναν πιλότο; Διότι, από όσα μαθαίνω, η Πολιτική Προστασία δέχεται για μισθωμένα εναέρια μέσα όρους που ισχύουν στη χώρα προέλευσής τους. Το ερώτημα είναι ποιες πρόσθετες απαιτήσεις βάζει η ελληνική πλευρά όταν τα μέσα έρχονται να επιχειρήσουν εδώ, πάνω από τις δικές μας φωτιές. Κρατήστε τον έναν πιλότο. Θα τον συναντήσουμε άλλες δύο φορές σήμερα.
Τα τρία αεροσκάφη που παραλάβαμε
Πάμε τώρα στα τρία ΝΤΑΪΜΟΝΤ του Πυροσβεστικού Σώματος. Τα αγοράσαμε μέσω του ΑΙΓΙΣ και τα παραλάβαμε στις 13 Νοεμβρίου του 2025. Πρόκειται για δικινητήρια αεροσκάφη ειδικών αποστολών που αγοράστηκαν ως ιπτάμενα κέντρα επιτήρησης και συντονισμού. Με τους αισθητήρες και τις επικοινωνίες τους θα έδιναν εικόνα στο κέντρο επιχειρήσεων και θα βοηθούσαν στον συντονισμό των δυνάμεων στον αέρα και στο έδαφος. Ωραία ως εδώ. Τα αγοράσαμε, τα παραλάβαμε και, λογικά, κάποιος θα είχε φροντίσει πού θα σταθμεύουν, ποιος θα τα φυλάει, ποιος θα τα συντηρεί και πώς θα μπουν στην επιχειρησιακή λειτουργία του Σώματος.
Είπα «λογικά»; Μου ξέφυγε. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχω στα χέρια μου, τα τρία αεροσκάφη παραμένουν αποθηκευμένα στις εγκαταστάσεις της ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ, χωρίς να έχουν ενταχθεί κανονικά στην επιχειρησιακή λειτουργία του Πυροσβεστικού Σώματος.
Και πριν μου πει κανείς «μα εγώ τα είδα να πετάνε», κι εγώ σας έχω γράψει ότι έγιναν κάποιες πτήσεις. Πόσες ήταν αποστολές; Πόσες ώρες ήταν διαθέσιμο το κάθε αεροπλάνο; Κι όταν το Σώμα έδινε εντολή να σηκωθεί, υπήρχε πλήρωμα να το πετάξει; Για τέτοια πράγματα αγοράσαμε τα ΝΤΑΪΜΟΝΤ.
Η πρώτη απευθείας ανάθεση για δύο μήνες
Μιλώντας για το πού θα τα βάζαμε, η πρώτη λύση ήταν απευθείας ανάθεση στην ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ για στάθμευση και φύλαξη. Για δύο μήνες. Από όσα προκύπτουν από τις πληροφορίες μου, η επιλογή αυτή αιτιολογήθηκε με την έλλειψη κατάλληλων υποδομών και εκπαιδευμένου προσωπικού. Δηλαδή, παραλάβαμε τρία αεροσκάφη και μετά διαπιστώσαμε ότι χρειαζόμαστε χώρο και ανθρώπους για να τα υποδεχτούμε. Μια λεπτομέρεια που προφανώς κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει όταν παραγγέλναμε τα αεροπλάνα. Πώς να το φανταστεί άλλωστε; Αεροσκάφη είναι, μπορεί κανείς να τα διπλώσει και να τα βάλει πίσω από την πόρτα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία μου, γνωμοδοτήσεις συμβούλων του υπουργείου και στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας παρουσίαζαν τη συγκεκριμένη εταιρεία ως τη μοναδική αποδεκτή επιλογή. Έγινε έρευνα αγοράς; Ποιες άλλες εταιρείες εξετάστηκαν; Και με ποια κριτήρια κρίθηκε πως δεν υπήρχε άλλη αποδεκτή λύση;
Η δεύτερη ανάθεση και οι δωρεές
Οι δύο μήνες πέρασαν, αλλά το πρόβλημα δεν λύθηκε. Τον Μάιο του 2026 δόθηκε εντολή για δεύτερη απευθείας ανάθεση στην ίδια εταιρεία, με το έγγραφο 31587 Φ.1005.3 της 26ης Μαΐου 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχω, η διαδικασία αυτή τελικά διακόπηκε. Στη συνέχεια ακολούθησαν επανειλημμένες δωρεές από την ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ, ενώ τα αεροσκάφη, σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, συνέχισαν να βρίσκονται στις εγκαταστάσεις της.
Θα μου πείτε «και τι σας πείραξε που έκανε δωρεές η εταιρεία;». Μιλώντας για δωρεές λοιπόν, μπείτε για λίγο στη θέση της. Αν περιμένατε να πάρετε την πολυετή συντήρηση, εσείς θα αφήνατε κανέναν από τα Μέγαρα ή την Καβάλα να μπουκάρει και να χαλάσει μια δουλειά που τη θεωρούσατε ήδη δική σας; Ή θα προτιμούσατε να κάνετε μια δωρεά και να μείνουν τα αεροπλάνα εκεί που ήταν;
Η προσωρινή λύση των δύο μηνών έγινε λοιπόν μια δεύτερη εντολή ανάθεσης που διακόπηκε, έπειτα δωρεές, και τα τρία αεροπλάνα συνέχισαν να βρίσκονται εκεί. Στο μεταξύ έπρεπε να προχωρήσει η μεγάλη σύμβαση που θα εξασφάλιζε τη συντήρηση και την υποστήριξή τους.
Στη ΝΣΠΑ είπαν να καλέσει μόνο μία εταιρεία
Μιλώντας για απευθείας αναθέσεις, πάμε και στη μεγάλη. Προφανώς η Πυροσβεστική χρειαζόταν πολυετή σύμβαση συντήρησης και υποστήριξης για τα τρία ΝΤΑΪΜΟΝΤ. Και ανέθεσε τη διαδικασία στη ΝΣΠΑ, την υπηρεσία υποστήριξης και προμηθειών του ΝΑΤΟ, όπως κάνει εδώ και χρόνια για τις ανάγκες των ιπτάμενων μέσων της. Ως εδώ μια χαρά. Με τρία καινούργια αεροπλάνα στην κατοχή σου, πρέπει να ξέρεις ποιος θα σου τα κρατά πτήσιμα.
Μόνο που, σύμφωνα με τα στοιχεία μου, η Πυροσβεστική είπε στη ΝΣΠΑ ότι μόνο μία εταιρεία είχε τα προσόντα και ζήτησε να προσκληθεί αποκλειστικά αυτή. Ποια; Η ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ, δηλαδή η εταιρεία στις εγκαταστάσεις της οποίας βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα τα τρία αεροπλάνα. Και όταν η ΝΣΠΑ ζήτησε από το Πυροσβεστικό Σώμα την έγκριση για να προχωρήσει σε σύμβαση αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη εταιρεία, επικαλέστηκε το σχετικό αίτημα του ίδιου του Σώματος. Η επιλογή του ενός προμηθευτή ξεκίνησε λοιπόν, με βάση όσα έχω, από την ελληνική πλευρά.
Την ίδια στιγμή, έγγραφο της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, με αριθμό 23594 της 13ης Ιουλίου 2026, καταγράφει, σύμφωνα με τα στοιχεία μου, τρεις εταιρείες με δυνατότητα υποστήριξης του συγκεκριμένου τύπου. Την ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ, την ΕΓΝΑΤΙΑ ΑΒΙΕΪΣΟΝ και την ΑΕΡΟΣΕΡΒΙΣΙΣ. Η Αρχή βρήκε τρεις. Εμένα μου λένε πως τουλάχιστον πέντε έχουν τα προσόντα για τη δουλειά. Δεν θα τα χαλάσουμε για το τρία ή το πέντε. Από το τρία στο ένα, όμως, πώς φτάσαμε, βρε παιδιά; Ποιος έκανε την έρευνα αγοράς και ποια τεχνικά ή νομικά κριτήρια έβγαλαν τους υπόλοιπους από τη μέση;
Ποιος υπέγραφε τα «προβείτε»;
Μιλώντας για υπογραφές, εδώ θέλω να σταθώ στον διευθυντή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, του ζητούσαν να στέλνει εντολές του τύπου «προβείτε» για να προχωρήσει άλλη μία απευθείας ανάθεση στην ίδια εταιρεία. Ποιος του το ζητούσε; Αν τη διαβίβασε, τι είχε προηγουμένως ελέγξει; Το «προβείτε» έχει υπογραφή. Και η υπογραφή έχει ευθύνη.
Από όσα μαθαίνω, η ΝΣΠΑ ζητούσε βεβαίωση ότι η ΤΖΙ ΕΪ ΑΒΙΕΪΣΟΝ ήταν η μοναδική κατάλληλη εταιρεία. Με ποια έρευνα αγοράς θα το βεβαίωνε αυτό η υπηρεσία, όταν η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας κατέγραφε τρεις; Αν ο διευθυντής μετέφερε απόφαση άλλων, να μάθουμε ποιων. Αν είχε δική του τεκμηρίωση για την επιλογή, να τη δούμε.
Στην ΕΔΕ, όπως μαθαίνω, τέθηκε θέμα υπέρβασης της ιεραρχίας για επικοινωνία με την τότε πολιτική ηγεσία σχετικά με τη συντήρηση των ελικοπτέρων. Εγώ θέλω να ξέρω αν ελέγχθηκε και η διαδρομή της εντολής για την απευθείας ανάθεση. Ποιος την έδωσε, ποιος τη διαβίβασε και ποιος είχε τεκμηριώσει ότι η δουλειά μπορούσε να πάει μόνο σε έναν;
Η συντήρηση, η εξουσιοδότηση και οι εγγυήσεις
Μιλώντας για το πώς έμεινε ένας, από την Πολιτική Προστασία, όπως μαθαίνω, επικαλέστηκαν την εγγύηση. Είπαν πως το συνεργείο έπρεπε να έχει απευθείας εξουσιοδότηση από τη ΝΤΑΪΜΟΝΤ, αλλιώς κινδύνευαν οι εγγυήσεις. Εδώ να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η εξουσιοδότηση από τον κατασκευαστή δεν είναι γενική προϋπόθεση για να συντηρήσει ένα αεροσκάφος ένας εγκεκριμένος φορέας.
Η αρμόδια αεροπορική αρχή πιστοποιεί τον φορέα για συγκεκριμένες εργασίες. Αν η έγκρισή του καλύπτει τον τύπο και τις εργασίες που ζητούνται και έχει τα ισχύοντα τεχνικά δεδομένα, μπορεί να κάνει τη συντήρηση μέσα στο πεδίο της έγκρισής του. Αλλιώς κάθε αεροπλάνο του κόσμου θα πήγαινε υποχρεωτικά σε λίγα συνεργεία που θα όριζε ο κατασκευαστής του.
Και οι εγγυήσεις; Αν υπάρχει ειδικός όρος στην υπογεγραμμένη σύμβαση ή στους όρους της εγγύησης που επιβάλλει συνεργείο του δικτύου της ΝΤΑΪΜΟΝΤ, αυτός ο όρος έχει συγκεκριμένη διατύπωση. Η δημόσια διακήρυξη της αγοράς προβλέπει τήρηση των διαδικασιών χρήσης και συντήρησης και παραπέμπει στους όρους του κατασκευαστή για τη διάρκεια της εγγύησης. Ποια ακριβώς ρήτρα, λοιπόν, απαιτεί το δίκτυο της ΝΤΑΪΜΟΝΤ; Η δική μου εκτίμηση είναι ότι επιχειρήθηκε να μεθοδευτεί μια απευθείας ανάθεση σε βάρος του ανταγωνισμού. Πρώτα λες πως έχεις έναν μοναδικό προμηθευτή και μετά ζητάς να κληθεί αποκλειστικά αυτός. Πότε ακριβώς αφήνεις τους υπόλοιπους να αποδείξουν ότι μπορούν να κάνουν τη δουλειά;
Τα 100 χιλιόμετρα και η ΕΓΝΑΤΙΑ
Μιλώντας για το πού θα μας κάνουν τη συντήρηση, υπάρχει κι ένα ωραίο με την απόσταση. Από όσα μαθαίνω, στις προσωρινές λύσεις προβάλλεται και το όριο των 100 χιλιομέτρων από τη βάση των αεροσκαφών. Λογικό να ζητάς οι εργασίες να γίνονται κοντά στα αεροπλάνα, ιδίως όταν τα χρειάζεσαι διαθέσιμα μέσα στην αντιπυρική περίοδο. Από πότε όμως η απόσταση μιας εταιρείας από την Αθήνα απαντά από μόνη της στο ερώτημα πού θα κάνει τη δουλειά;
Πάρτε την ΕΓΝΑΤΙΑ, μια ικανότατη εταιρεία. Οι εγκαταστάσεις της είναι στην περιοχή της Καβάλας, άρα μιλάμε για πολύ περισσότερα από 100 χιλιόμετρα. Δεν θα μπορούσε να καταθέσει προσφορά σε συνεργασία με άλλη εταιρεία, ώστε το σχήμα να έχει και την απαιτούμενη εμπειρία και εγκεκριμένες εγκαταστάσεις εντός του ορίου; Αυτό που στις προμήθειες λέμε στήριξη στις δυνατότητες άλλου φορέα ή, πιο απλά, δάνεια εμπειρία, όπου το επιτρέπουν οι όροι και ο συνεργάτης πράγματι διαθέτει τους πόρους του και εκτελεί τη δουλειά για την οποία δηλώνεται.
Δύο θέσεις μπροστά, δύο πίσω και στις πτήσεις ένας πιλότος
Μιλώντας για πληρώματα, θυμάστε τον έναν πιλότο στα ελικόπτερα της Ψάθας; Τον ξαναβρίσκουμε τώρα στα ΝΤΑΪΜΟΝΤ. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός, όπως μου τον περιγράφουν, ήταν δύο πιλότοι μπροστά και δύο άνθρωποι πίσω για τον χειρισμό των συστημάτων και τον εναέριο συντονισμό. Γι’ αυτή τη δουλειά τα αγοράσαμε. Για να μπορεί κάποιος να πετάει το αεροπλάνο, ενώ πίσω άλλοι παρακολουθούν την εικόνα και βοηθούν στον συντονισμό των μέσων πάνω από το μέτωπο.
Η ίδια η διακήρυξη ζητούσε τουλάχιστον τέσσερις θέσεις με τον εξοπλισμό ήδη εγκατεστημένο. Δύο θέσεις πιλότων με διπλά χειριστήρια, μία για τον χειριστή του εξοπλισμού και μία επιπλέον. Το έγραφε ρητά ακόμη και για τύπο πιστοποιημένο για πτήση με έναν πιλότο. Και τώρα το ωραίο. Από όσα μαθαίνω, με τον εξοπλισμό και το φορτίο της αποστολής, τα ελληνικά αεροσκάφη δεν μπορούν στην πράξη να πάρουν τέταρτο άτομο. Και στις πτήσεις που μου περιγράφουν πετούν με έναν πιλότο. Από τους δύο μπροστά, έμεινε ένας.
Πώς έγινε το μαγικό; Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, η κατασκευάστρια ζήτησε από την Πυροσβεστική να δεχτεί πτήση με έναν πιλότο για να μπορέσει να παραδώσει τα αεροσκάφη. Και η Πυροσβεστική έδωσε το πράσινο φως. Κουφαθήκατε;
Για ποια πτήση ίσχυε αυτό το πράσινο φως; Για την παράδοση ή και για τις επιχειρήσεις μετά την παραλαβή; Με ποιο πλήρωμα παρέλαβε τελικά τα αεροσκάφη το Σώμα και με ποιο πλήρωμα τα χρησιμοποιεί; Γιατί, αν με τον εξοπλισμό που πληρώσαμε δεν μπορείς να βάλεις μέσα το τέταρτο άτομο που υπολόγιζες, θέλω να δω με ποιο φορτίο ελέγχθηκε το αεροπλάνο στην παραλαβή και τι έδειξε η έκθεση βάρους και ζυγοστάθμισης. Την έκθεση αυτή τη ζητούσε η διακήρυξη για κάθε αεροσκάφος, μαζί με το πρόγραμμα φόρτωσης για τις εγκεκριμένες διαμορφώσεις του.
Το εγχειρίδιο που ήθελαν να αλλάξουν
Μιλώντας για τον δεύτερο πιλότο, σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, θέλησαν να αλλάξουν το εγχειρίδιο επιχειρήσεων της ΥΕΜΠΣ, της Υπηρεσίας Εναέριων Μέσων του Πυροσβεστικού Σώματος. Από δύο χειριστές σε έναν, με πρόβλεψη να μπορούν να πετούν και τη νύχτα. Η δικαιολογία ήταν πως το εγχειρίδιο πτήσης του ΝΤΑ62 προβλέπει ελάχιστο πλήρωμα έναν πιλότο. Ο σκοπός, όπως μου τον περιγράφουν, ήταν να διευκολυνθεί η ανάδοχος εταιρεία. Με έναν πιλότο πληρώνει λιγότερα για τη στελέχωση. Ωραία για το τιμολόγιο. Για την ασφάλεια ποιος μίλησε;
Γιατί τους χρειαζόταν το εγχειρίδιο της ΥΕΜΠΣ; Στο δημοσιευμένο πιστοποιητικό τύπου της ΕΑΣΑ αναγράφεται το ΝΤΑ62, χωρίς ξεχωριστή καταχώριση για την ειδική διαμόρφωση των τριών ελληνικών ΝΤΑ62 ΜΠΠ. Από όσα μαθαίνω, για τα συγκεκριμένα αεροσκάφη και τις αποστολές τους δεν είχε βρεθεί τρόπος να επιχειρούν με το πιστοποιητικό αερομεταφορέα του αναδόχου (AOC). Η μόνη λύση που είχαν στον σχεδιασμό τους ήταν ο ανάδοχος να διαθέτει πληρώματα και οι πτήσεις να γίνονται με το εγχειρίδιο της ΥΕΜΠΣ. Γι’ αυτό ήθελαν να το αλλάξουν.
Τα συλλογικά όργανα της υπηρεσίας είχαν καθορίσει δύο χειριστές και συγκεκριμένη πτητική εμπειρία για κυβερνήτη και συγκυβερνήτη. Οι απαιτήσεις αυτές διατηρήθηκαν, επειδή ο διοικητής, σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, αρνήθηκε να περάσει την αλλαγή. Κατά την εκτίμησή μου, αυτή η άρνηση ήταν ένας ακόμη λόγος που βρέθηκε στο στόχαστρο.
Στην Ψάθα, καθένα από τα δύο ελικόπτερα που συγκρούστηκαν πετούσε με έναν πιλότο. Τα αίτια της σύγκρουσης ερευνώνται. Εμείς, στο μεταξύ, τι συζητάμε; Πώς θα βγάλουμε τον δεύτερο χειριστή από ένα αεροπλάνο που καλείται να συντονίζει άλλα μέσα πάνω από φωτιά, και θέλουμε να το σηκώνουμε και τη νύχτα. Σε τέτοιες αποστολές ο πήχης της ασφάλειας πρέπει να είναι ψηλά. Οι απαιτήσεις για το πλήρωμα και την εμπειρία του μπαίνουν με βάση τη δουλειά που θα κάνει στον αέρα. Δεν γίνεται να τα κάνουμε όλα για τα λεφτά.
Το ελληνικό νηολόγιο και η βεβαίωση
Τα αεροσκάφη, από όσα μαθαίνω, πήραν κανονικά ελληνικό πολιτικό νηολόγιο από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας. Οι πληροφορίες μου λένε επίσης ότι στα ελληνικά έγγραφα που διέπουν την επιχειρησιακή τους χρήση προβλέπονται δύο πιλότοι. Τον αριθμό των πιλότων δεν τον γράφει το νηολόγιο. Το νηολόγιο ταυτοποιεί το αεροπλάνο. Και εδώ, σύμφωνα με όσα μου μεταφέρουν, βρέθηκε εταιρεία που έδωσε βεβαίωση στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας παρουσιάζοντας το αεροσκάφος ως ένα συνηθισμένο πολιτικό μεταφορικό, ώστε να πάρει πολιτικό νηολόγιο.
Ένα αεροσκάφος ειδικών αποστολών μπορεί να έχει πολιτικό νηολόγιο. Αυτό που θέλω να μάθω είναι τι ακριβώς δηλώθηκε στην Αρχή για τον ειδικό εξοπλισμό που ήταν εγκατεστημένος. Η διακήρυξη ζητούσε πιστοποίηση για την τελική παραδοτέα διαμόρφωση, δήλωση συμμόρφωσης και, όπου απαιτούνταν, συμπληρωματικές πιστοποιήσεις για τις μετατροπές. Τα χαρτιά που κατατέθηκαν περιέγραφαν το αεροσκάφος που παραλάβαμε με τις κονσόλες και τους αισθητήρες του; Ή περιέγραφαν ένα συνηθισμένο ΝΤΑ62;
Μήπως πρέπει η ΑΠΑ να ξαναδεί τον φάκελο; Να δει τι βεβαιώθηκε για τη διαμόρφωση, τι προβλέπεται για το πλήρωμα και με πόσους πιλότους έγιναν οι πτήσεις. Κι αν υπήρξε ειδική έγκριση από την αρμόδια αεροπορική αρχή για έναν πιλότο στις συγκεκριμένες αποστολές, ποια είναι και τι ακριβώς καλύπτει; Στα στοιχεία που έχω, τέτοια έγκριση δεν βλέπω.
Ο ένας πιλότος επιστρέφει και στα ελικόπτερα
Μιλώντας για τον έναν πιλότο, να και η δεύτερη φορά που σας είπα πως θα επανέλθω. Αυτή τη φορά γυρνάμε στα ελικόπτερα. Μαθαίνω πως υπάρχει σχέδιο να επιτραπεί σε ιδιώτες αναδόχους να πετούν ελικόπτερα σε αποστολές πυρόσβεσης με έναν πιλότο.
Θυμάστε τη ΣΑΦ και την ΑΙΡΤΕΛΙΣ; Είναι οι δύο γαλλικές εταιρείες που συμμετέχουν μαζί με την ΑΙΡΜΠΑΣ στην ανάδοχη ένωση για τα οκτώ νέα Η215. Η Ελλάδα αγοράζει τα ελικόπτερα και πληρώνει συμβατικά και για την επιχειρησιακή και τεχνική υποστήριξη, με 8.700 ώρες πτήσης στο πακέτο. Από όσα μαθαίνω, στην οικονομική προσφορά οι ώρες επιχειρήσεων υπολογίστηκαν με δύο πιλότους ανά πτήση. Καταλαβαίνετε τι σημαίνει για τον ανάδοχο αν, αφού έχει δώσει την προσφορά του με δύο, του επιτραπεί να πετάει με έναν; Για τις ίδιες ώρες ελικοπτέρου θα χρειάζεται λιγότερες ώρες εργασίας πιλότων, λιγότερους ανθρώπους στις βάρδιες και λιγότερες αντικαταστάσεις. Φαντάζεστε πόσο μπορεί να βελτιωθεί ο λογαριασμός του σε τόσες ώρες πτήσης;
Και ο δικός μας λογαριασμός; Αν πληρώνουμε τιμή που υπολογίστηκε για δύο πιλότους, τι γίνεται με το τίμημα όταν ο ανάδοχος διαθέτει έναν; Ποιος θα επανυπολογίσει το κόστος και ποιος θα τεκμηριώσει ότι η αλλαγή είναι ασφαλής για τις συγκεκριμένες αποστολές, πάνω από φωτιά και μαζί με άλλα εναέρια μέσα;
Το ΑΙΓΙΣ αγόρασε μέσα. Ποιος θα τα πετάει;
Μιλώντας για ιδιώτες, να σας πω τι βλέπω εγώ στο ΑΙΓΙΣ. Όλη η φούρια ήταν να αγοραστούν τα μέσα. Για το πώς θα τα χρησιμοποιήσει η ίδια η Πυροσβεστική, βλέπουμε. Πληρώσαμε αεροπλάνα και ελικόπτερα, και μετά ψάχνουμε πού θα μπουν, ποιος θα τα συντηρεί και κυρίως ποιος θα τα πετάει. Και όσο βλέπω ποιοι μένουν χωρίς πληρώματα και σε ποιους καταλήγουν οι επιχειρήσεις, τόσο περισσότερο μου φαίνεται πως η χρήση των μέσων έχει μεθοδευτεί να περάσει σε ιδιωτικές εταιρείες. Τα μέσα δικά μας, οι άνθρωποι που θα τα πετάνε του αναδόχου, κι εμείς πληρώνουμε και για τα δύο.
Να σας πω και ποιοι νομίζω πως θα το πληρώσουν πρώτοι; Τα στελέχη των μεγάλων εταιρειών του εξωτερικού. Εκεί η εταιρική ευθύνη και η εταιρική διακυβέρνηση έχουν και μια πρακτική συνέπεια. Όταν φτάνουν στη διοίκηση σοβαρά στοιχεία, οφείλει να ψάξει τι υπέγραψαν οι άνθρωποί της και να παρέμβει. Στην Ελλάδα πάλι, μικρές, μεσαίες, μεγάλες εταιρείες, ό,τι γουστάρουμε κάνουμε. Και μετά απορούμε γιατί δεν μας παίρνουν στα σοβαρά.
Και το λέω εγώ αυτό, που είμαι υπέρ του ιδιωτικού τομέα και της συνεργασίας του Δημοσίου με ιδιώτες. Μια χαρά μπορεί ένας ιδιώτης να κάνει δουλειά για την Πυροσβεστική. Με διαγωνισμό, με καθαρή τιμή, με υποχρεώσεις και με κάποιον από τη μεριά του Δημοσίου που ελέγχει τι παραλαμβάνουμε.
Έχει περάσει ένας χρόνος από την παραλαβή των τριών ΝΤΑΪΜΟΝΤ. Μεσολάβησε μια ολόκληρη αντιπυρική περίοδος. Είχαμε φωτιές, μισθωμένα μέσα και ανθρώπους στον αέρα να επιχειρούν σε δύσκολες συνθήκες. Και είχαμε την τραγωδία στην Ψάθα. Τα αίτια εκείνης της σύγκρουσης θα τα κρίνουν οι ερευνητές. Τα αεροσκάφη επιτήρησης, όμως, τα πληρώσαμε ακριβώς για να έχουμε καλύτερη εικόνα και καλύτερο συντονισμό όταν οι συνθήκες δυσκολεύουν. Κι έναν χρόνο μετά, δεν έχουμε κανονικά ενταγμένα τα τρία αεροσκάφη. Και τώρα εξετάζουμε να μειώσουμε τους πιλότους και στα ελικόπτερα. Πείτε μου τώρα εσείς. Να χαρώ που ήρθε Παρασκευή;