Η κοινή αεροπορική άσκηση «Eagles of Civilization 2026» μεταξύ Κίνας και Αιγύπτου, εξελίσσεται σε ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα επεισόδια της φετινής διεθνούς αεροπορικής δραστηριότητας. Στις 23 Αυγούστου, κινεζικά μαχητικά Shenyang J-16 και αιγυπτιακά Dassault Rafale συμμετείχαν σε εικονικές αερομαχίες  WVR και BVR, δηλαδή εντός  και εκτός οπτικού ορίζοντα, προσφέροντας στις δύο πλευρές τη δυνατότητα να δοκιμάσουν τακτικές και διαδικασίες επιχειρησιακής αξιοποίησης με μαχητικά διαφορετικών φιλοσοφιών σχεδίασης.

Το κινεζικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε ότι η πρώτη ημέρα πτητικής εκπαίδευσης περιλάμβανε εναέριες εμπλοκές διαφορετικών τύπων αεροσκαφών, με τα σενάρια να περιλαμβάνουν αρχικά αναμετρήσεις ένας εναντίον ενός ( 1vs 1), αλλά επεκτάθηκαν σύντομα και σε μεγαλύτερους σχηματισμούς. Οι Κινέζοι και Αιγύπτιοι πιλότοι είχαν προηγουμένως πραγματοποιήσει ενημερώσεις για τις δυνατότητες των αεροσκαφών τους και είχαν συμφωνήσει στις διαδικασίες ασφαλείας, στους κανόνες του εναέριου χώρου και στα σενάρια της άσκησης.  

Κινεζικό ολοκληρωμένο πακέτο μάχης

Η κινεζική συμμετοχή, συγκριτικά με άλλες παλαιότερες, σε χώρες της Ασίας, έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς δεν περιορίστηκε στην αποστολή μερικών μαχητικών. Η Κίνα ανέπτυξε στην Αίγυπτο έξι J-16, μαζί με αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού YY-20A, μια πλατφόρμα έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου KJ-500, μεταγωγικά και άλλα μέσα υποστήριξης. Το κινεζικό απόσπασμα πραγματοποίησε πτήση άνω των 6.000 km, διάρκειας περίπου εννέα ωρών, διασχίζοντας δύο ηπείρους και τέσσερις χώρες, με τα J-16 να ανεφοδιάζονται εν πτήσει στη διαδρομή από το ιπτάμενο τάνκερ.

Πρόκειται για σημαντική επίδειξη της αυξανόμενης ικανότητας της Κινεζικής Αεροπορίας (PLAAF) να μετασταθμεύει ένα ολοκληρωμένο πακέτο αεροπορικής ισχύος σε μεγάλη απόσταση από την Κίνα, ενώ η ανάπτυξη του KJ-500 και του YY-20A μετατρέπει την αποστολή από απλή μεταστάθμευση μαχητικών σε άσκηση δικτυωμένης αεροπορικής επιχείρησης.

Η παρουσία του J-16 είναι επίσης πρωτιά για την Κίνα. Το μαχητικό επιχειρεί για πρώτη φορά στην Αφρική, καθώς στην προηγούμενη έκδοση της άσκησης, το 2025, η Κίνα είχε αναπτύξει ελαφρύτερα J-10C/J-10S, μαζί με KJ-500 και YY-20A.

Δεν είναι η πρώτη φορά που κινεζικά μαχητικά συνεκπαιδεύονται  με δυτικής σχεδίασης μαχητικά. Η PLAAF έχει πραγματοποιήσει εδώ και χρόνια ασκήσεις με την Ταϊλανδική Πολεμική Αεροπορία στο πλαίσιο του Falcon Strike. Από το 2015 κινεζικά J-11/J-10 και αργότερα J-10C έχουν συμμετάσχει σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τα σουηδικής σχεδίασης JAS 39 Gripen της Ταϊλάνδης. Το 2024, μάλιστα, η κινεζική πλευρά επιβεβαίωσε επίσημα ότι τα J-10C πέταξαν σε μικτούς σχηματισμούς με τα Gripen και ότι η άσκηση περιλάμβανε εκπαίδευση σε αποστολές dissimilar aircraft combat.

Τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2010, κινεζικά Su-27 αναπτύχθηκαν στην τουρκική αεροπορική βάση του Ικονίου,  σε μια δραστηριότητα που αποτέλεσε την πρώτη γνωστή κοινή αεροπορική εκπαίδευση της PLAAF με χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και σε έδαφος κράτους-μέλους της Συμμαχίας.

 Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε τότε ότι η Τουρκία είχε διαβεβαιώσει πως θα προστατεύσει την αμερικανική και NATOοϊκή τεχνολογία και ότι, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν μετείχαν F-16 στη συγκεκριμένη άσκηση. Οι αναφορές της εποχής έκαναν λόγο για χρήση παλαιότερων F-4E Phantom.

Τι μπορεί πραγματικά να μάθει η Κίνα από το Rafale;

Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση της άσκησης, αλλά χρειάζεται προσοχή στους διάφορους ισχυρισμούς. Μια τέτοια εκπαίδευση δεν σημαίνει ότι η Κίνα αποκτά πρόσβαση στα «μυστικά» του Rafale. Σε τέτοιες ασκήσεις, παρά τα όσα γράφονται, δεν αποκαλύπτονται απόρρητες παράμετροι του ραντάρ, ακριβείς βιβλιοθήκες ηλεκτρονικού πολέμου ή άλλες ευαίσθητες τεχνικές πληροφορίες. Ωστόσο, η επαφή με το πραγματικό αεροσκάφος έχει σημαντική επιχειρησιακή αξία καθώς οι Κινέζοι πιλότοι μπορούν να αποκτήσουν άμεση εμπειρία σχετικά με:

  • τη συμπεριφορά του Rafale σε ελιγμούς κάτω από διαφορετικές συνθήκες φορτίων
  • τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει η γεωμετρία μιας εμπλοκής, όπως και τη συμπεριφορά του αεροσκάφους σε διαφορετικές ταχύτητες και ύψη.
  • τις δυνατότητες και τους περιορισμούς του αντιπάλου σε εγγύς αερομαχία,
  • τις διαδικασίες και τον χρόνο αντίδρασης των πληρωμάτων,
  • και, κυρίως, τον τρόπο με τον οποίο ένας έμπειρος πιλότος Rafale επιλέγει να χρησιμοποιήσει τις δυνατότητες του αεροσκάφους.

Αυτό το είδος γνώσης είναι δύσκολο να αποκτηθεί από τεχνικά εγχειρίδια και τη συλλογή πληροφοριών. Επίσης οι εκπαιδευτικές αερομαχίες μπορούν να καταγραφούν και να αναλυθούν, επιτρέποντας στους πιλότους και στους εκπαιδευτές να εξετάσουν τις αποφάσεις, τις γεωμετρίες εμπλοκής και τα σημεία στα οποία κάθε πλευρά απέκτησε ή έχασε πλεονέκτημα.

Μια άλλη παράμετρος της ενισχυμένης κινεζικής παρουσίας είναι φυσικά οι εξαγωγικές επιδιώξεις του Πεκίνου. Στην προηγούμενη κινεζική συμμετοχή στην αιγυπτιακή άσκηση με J-10, υπήρξε έντονη φημολογία για επικείμενη αγορά του τύπου από την Αιγυπτιακή Αεροπορία.