Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο προχωρά η διεύρυνσή της. Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, που επικαλείται δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους της ΕΕ, οι Βρυξέλλες επεξεργάζονται ένα νέο σχέδιο που θα δώσει σε τέσσερις χώρες – Ουκρανία, Μολδαβία, Αλβανία και Μαυροβούνιο – έναν σαφή και αναλυτικό «οδικό χάρτη» για την ένταξή τους στην Ένωση. Για πρώτη φορά, οι χώρες αυτές δεν θα λαμβάνουν μόνο γενικές πολιτικές διαβεβαιώσεις, αλλά ένα συγκεκριμένο σχέδιο με μεταρρυθμίσεις, ενδιάμεσα ορόσημα και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, εφόσον εκπληρώσουν όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Οι τέσσερις χώρες θεωρούνται σήμερα οι πιο προχωρημένες στην πορεία προς την ένταξη, ωστόσο μέχρι τώρα η διαδικασία παρέμενε αργή και χωρίς σαφείς προθεσμίες. Ο νέος μηχανισμός φιλοδοξεί να δώσει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στις υποψήφιες χώρες όσο και στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Σύμφωνα με αξιωματούχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι «οδικοί χάρτες» θα καθορίζουν με ακρίβεια ποιες μεταρρυθμίσεις πρέπει να ολοκληρώσει κάθε χώρα, αλλά και ποια βήματα οφείλουν να ακολουθήσουν τα ίδια τα κράτη-μέλη ώστε να προχωρά χωρίς καθυστερήσεις η διαδικασία. Παράλληλα, θα περιλαμβάνουν ενδεικτικές ημερομηνίες για την ολοκλήρωση των διαπραγματευτικών κεφαλαίων.
Το σχέδιο συνδέεται με τη στρατηγική που παρουσίασε στις αρχές Σεπτεμβρίου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία είχε δεσμευθεί ότι οι υποψήφιες χώρες που σημειώνουν τη μεγαλύτερη πρόοδο θα λαμβάνουν πιο στοχευμένη υποστήριξη. Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν εξετάζει ένα ευρύτερο πακέτο αλλαγών στην πολιτική διεύρυνσης, με στόχο να προσφέρει στις υποψήφιες χώρες σταδιακή πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα, χρηματοδότηση και κοινές πολιτικές ακόμη πριν από την πλήρη ένταξή τους. Η σχετική πρόταση αναμένεται να παρουσιαστεί στις 6 Οκτωβρίου.
Αντίθετα, άλλες υποψήφιες χώρες δεν περιλαμβάνονται προς το παρόν στο νέο σχέδιο. Σύμφωνα με το Politico, το Κόσοβο, η Βόρεια Μακεδονία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν θα λάβουν σε αυτή τη φάση αντίστοιχους «οδικούς χάρτες», ενώ οι διαδικασίες για τη Γεωργία, την Τουρκία και τη Σερβία παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες λόγω ανησυχιών της ΕΕ για ζητήματα δημοκρατίας, κράτους δικαίου και ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, στόχος των νέων προτάσεων είναι να διατηρηθεί η δυναμική της διεύρυνσης σε μια περίοδο κατά την οποία η Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία με δημοκρατικές χώρες της ευρωπαϊκής γειτονιάς, εν μέσω των γεωπολιτικών προκλήσεων που δημιουργούν ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η αυξανόμενη ένταση με την Κίνα και η αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις.
