Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στην κατασκευή του τέταρτου κινεζικού αεροπλανοφόρου, γνωστού ανεπίσημα ως Type 004, το οποίο ναυπηγείται στις εγκαταστάσεις του Dalian, στη βορειοανατολική Κίνα.
Νέες δορυφορικές εικόνες των αρχών Νοεμβρίου αποκαλύπτουν την προσθήκη μεγάλων τμημάτων του καταστρώματος πτήσεων και της γάστρας, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι το πλοίο θα μπορούσε να καθελκυστεί το 2027. Εάν επιβεβαιωθούν οι ενδείξεις για πυρηνική πρόωση, θα πρόκειται για το πρώτο κινεζικό αεροπλανοφόρο αυτής της κατηγορίας.
Η ναυπήγηση πραγματοποιείται με τη μέθοδο της συναρμολόγησης μεγάλων προκατασκευασμένων τμημάτων, τα οποία κατασκευάζονται και εξοπλίζονται χωριστά πριν ενσωματωθούν στη γάστρα. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την παράλληλη εκτέλεση εργασιών και επιταχύνει την ολοκλήρωση των κύριων δομικών στοιχείων.
Οι διαστάσεις του Type 004 δείχνουν ότι η Κίνα προχωρά σε αεροπλανοφόρο σημαντικά μεγαλύτερο από το Fujian. Σύμφωνα με ανάλυση του οργανισμού Janes σε δορυφορικές εικόνες του Σεπτεμβρίου, το συνολικό μήκος του νέου πλοίου ενδέχεται να φτάσει τα 336–339 m, έναντι περίπου 333 m των αμερικανικών αεροπλανοφόρων κλάσης Gerald R. Ford. Η γάστρα είχε ήδη φτάσει σε μήκος περίπου 320 μέτρων τον Αύγουστο, πριν ολοκληρωθεί η πλώρη.
Το εκτόπισμα δεν έχει ανακοινωθεί, αλλά ανεπίσημες εκτιμήσεις το τοποθετούν στο εύρος των 110.000–120.000 τόνων. Εφόσον επιβεβαιωθούν, οι διαστάσεις αυτές θα καταστήσουν το Type 004 ένα από τα μεγαλύτερα πολεμικά πλοία που έχουν κατασκευαστεί ποτέ.
Οι ενδείξεις για πυρηνική πρόωση
Το σημαντικότερο ερώτημα αφορά το σύστημα πρόωσης. Αναλύσεις του Center for Strategic and International Studies (CSIS) και του Janes έχουν εντοπίσει δύο μεγάλους εσωτερικούς χώρους, διαστάσεων περίπου 15× 15 m, με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε προστατευμένα διαμερίσματα πυρηνικών αντιδραστήρων.
Η πολυστρωματική κατασκευή τους θεωρείται συμβατή με τις απαιτήσεις θωράκισης πυρηνικών εγκαταστάσεων, χωρίς όμως να αποτελεί οριστική απόδειξη. Η Κίνα δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε την πυρηνική πρόωση ούτε την επίσημη ονομασία και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του αεροπλανοφόρου.
Η μετάβαση σε πυρηνική πρόωση θα αποτελούσε ουσιαστική αλλαγή στις δυνατότητες του κινεζικού Ναυτικού. Θα περιόριζε την ανάγκη ανεφοδιασμού καυσίμων για την κίνηση του πλοίου, επιτρέποντας παρατεταμένες επιχειρήσεις σε μεγάλες αποστάσεις. Παράλληλα, θα απελευθέρωνε εσωτερικό χώρο για αεροπορικά καύσιμα, πυρομαχικά και άλλα εφόδια, αν και το αεροπλανοφόρο θα εξακολουθούσε να εξαρτάται από πλοία υποστήριξης.
Η αυξημένη διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύς θα διευκόλυνε επίσης τη λειτουργία ενεργοβόρων συστημάτων, όπως οι ηλεκτρομαγνητικοί καταπέλτες. Η Κίνα έχει ήδη αποκτήσει σχετική εμπειρία με το Fujian, το πρώτο της αεροπλανοφόρο με σύστημα ηλεκτρομαγνητικής εκτόξευσης αεροσκαφών.
Νέα γενιά Aεροπορικής Pτέρυγας
Το Type 004 αναμένεται να αξιοποιήσει την εμπειρία του Fujian, το οποίο εντάχθηκε επίσημα σε υπηρεσία τον Νοέμβριο του 2025. Σε αντίθεση με τα Liaoning και Shandong, που χρησιμοποιούν κεκλιμένη ράμπα διάδρομο απονήωσης (ski–jump), το Fujian διαθέτει καταπέλτες και συρματόσχοινα ανάσχεσης, επιτρέποντας επιχειρήσεις αεροσκαφών μεγαλύτερου βάρους απογείωσης.
Η ίδια φιλοσοφία αναμένεται να εφαρμοστεί και στο Type 004, με ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες και Αεροπορική Πτέρυγα που πιθανότατα θα περιλαμβάνει τα μαχητικά χαμηλής παρατηρησιμότητας J-35, τα J-15T, τα αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου J-15DT και τα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης KJ-600.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα επιχειρήσεων των KJ-600, καθώς προσφέρουν οργανική εναέρια επιτήρηση μεγάλης εμβέλειας, ενισχύοντας την προστασία της ομάδας μάχης και τον έλεγχο των αεροπορικών επιχειρήσεων. Δεν αποκλείεται επίσης η μελλοντική ενσωμάτωση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στο πλαίσιο της κινεζικής προσπάθειας ανάπτυξης επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα.
Το μέγεθος του Type 004 θα μπορούσε να επιτρέψει τη μεταφορά μεγαλύτερου αριθμού αεροσκαφών, περισσότερων πυρομαχικών και αυξημένων αποθεμάτων αεροπορικών καυσίμων σε σχέση με το Fujian. Ωστόσο, η τελική σύνθεση της αεροπορικής πτέρυγας και ο αριθμός των αεροσκαφών παραμένουν άγνωστα.
Πιθανή καθέλκυση το 2027
Σύμφωνα με εκτίμηση του CSIS στα τέλη Οκτωβρίου, η πρόοδος του Type 004 είναι συγκρίσιμη με εκείνη του Fujian τον Μάιο του 2021, περίπου έναν χρόνο πριν από την καθέλκυσή του. Με βάση αυτή την αντιστοιχία, η καθέλκυση του νέου αεροπλανοφόρου στα τέλη του 2027 ή στις αρχές του 2028 θεωρείται πιθανή.
Το 2027 συμπίπτει με την εκατονταετηρίδα της ίδρυσης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, γεγονός που θα προσέδιδε ιδιαίτερο συμβολισμό σε μια ενδεχόμενη καθέλκυση.
Η κατασκευή του Type 004 αποτελεί σημαντικό βήμα στη μετάβαση του κινεζικού Ναυτικού από την περιφερειακή παρουσία σε επιχειρήσεις προβολής ισχύος μεγάλης εμβέλειας. Ένα πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο με ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες θα επέτρεπε στην Κίνα να διατηρεί ισχυρότερη αεροπορική παρουσία σε μεγαλύτερες αποστάσεις από τις ακτές της, ιδιαίτερα στον δυτικό Ειρηνικό.