Το νέο «υπέρ-έξυπνο» όπλο της USAF

Οι αστοχίες και τα ατυχήματα είναι πάντα στην πρώτη σελίδα των ΜΜΕ και η χρονιά που πέρασε δεν ήταν από τις καλύτερες για την USAF. Αναγκαστικές προσγειώσεις μεταφορικών C-5 –συμπεριλαμβανομένης μίας άκρως εντυπωσιακής ενός C-5M Super Galaxy της Air Force Reserve Command χωρίς ρινιαίο σκέλος που σύρθηκε καταναλώνοντας τα 2/3 των 11.500 ποδών του διαδρόμου της βάσης Lackland στο Τέξας μέχρι να σταματήσει– καθήλωση όλων των Β-1Β τον περασμένο Ιούνιο μετά από ένδειξη πυρκαγιάς εν πτήσει η οποία αποκάλυψε μείζον πρόβλημα με τα εκτινασσόμενα καθίσματα όπως και η συντριβή ενός WC-130H της Αεροπορικής Εθνοφρουράς σε λεωφόρο λίγο μετά την απογείωσή του από την Σαβάννα της Τζώρτζια, υπενθυμίζουν με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι ο στόλος της USAF γερνάει.

Τα αίτια πίσω από κάθε περιστατικά ποικίλουν, όμως όλα έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ηλικία. Ο μέσος όρος ενός αεροσκάφους της USAF είναι τα 28 έτη και πολλά είναι πολύ μεγαλύτερα. Ο «Βομβαρδόσαυρος» της Αεροπορίας, το Β-52, μπορεί να σπείρει ακόμη το χάος αλλά ο μέσος όρος ηλικίας των αεροσκαφών του τύπου ξεπερνά τον μισό αιώνα –τα πληρώματα που το πετούν έχουν ηλικία μικρότερη των 56 ετών του BUFF.
Είναι ενδεικτικό ότι το 70% των πιστώσεων που διαθέτει η αμερικανική Αεροπορία σε προμήθειες αντιστοιχεί στην υποστήριξη των υπαρχόντων εναερίων μέσων της. Το προσωπικό εδάφους κάνει ό,τι μπορεί, ωστόσο χρησιμοποιεί τεχνολογία περασμένων δεκαετιών, επισημαίνει ο αρμόδιος υφυπουργός για θέματα προμηθειών, τεχνολογίας και υποστήριξης, Γουίλ Ρόπερ. Τώρα η USAF δοκιμάζει έναν έξυπνο τρόπο για να κρατήσει τα αεροπλάνα της ικανά για επιχειρήσεις. Για την ακρίβεια, έναν πολύ έξυπνο τρόπο: την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η χρήση της ΑΙ (Artificial Intelligence) θα εφιστά την προσοχή του προσωπικού σε θέματα που χρήζουν ενεργειών πριν η κατάσταση γίνει κρίσιμη. Ειδικοί στην Τεχνητή Νοημοσύνη συμβουλεύουν την Αεροπορία πώς να χρησιμοποιεί την ΑΙ ώστε να μπορεί να προβλέπει ποιά αεροσκάφη πρόκειται να εμφανίσουν σοβαρές αστοχίες που διακυβεύουν όχι μόνο την επιχειρησιακή διαθεσιμότητα αλλά και την ασφάλεια των πτήσεων.

Ήδη από τα τέλη του 2018, η USAF, με την βοήθεια της Delta, καθιέρωσε την προγνωστική συντήρηση (predictive maintenance) στον στόλο των C-5 και των B-1B και τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Τα δεδομένα ήταν πάντα εκεί αλλά το πρόβλημα ήταν πώς να ανακτηθούν. «Χρειάσθηκε να κάνουμε πολύ reverse engineering ώστε να αποκαλυφθούν με έναν… φιλικό αλγοριθμικό τρόπο» λέει χαρακτηριστικά ο Ρόπερ. Υπάρχουν πάνω από 100 αλγόριθμοι που τρέχουν στα συστήματα των C-5 και περισσότεροι από 40 εξετάζουν τα Β-1, αναλύοντας πληροφορίες συγκεκριμένων συστημάτων –σύστημα προσγείωσης, τροχοί, αισθητήρες θερμοκρασίας και ο,τιδήποτε άλλο κρίνεται κρίσιμο για την αποστολή.
Μέχρι στιγμής η ΑΙ βρίσκεται πίσω από την θέσπιση τριών διαδικασιών συντήρησης οι οποίες δεν θα ήταν δυνατόν να καθιερωθούν μέσω των παραδοσιακών μεθόδων καθώς αφορούν 36 διαφορετικά Galaxy. Επίσης, οι τεχνικοί προέβησαν στην αντικατάσταση 17 απαρτίων τα οποία έφεραν αδιόρατα ίχνη φθοράς πολύ πριν προκύψει θέμα με αυτά.

Σημειωτέον ότι η προληπτική καθήλωση των Lancer πέρυσι δεν διατάχθηκε για την ένδειξη φωτιάς στον Νο. 3 που είχαν οι χειριστές του Β-1Β (s/n 86-0109) «Spectre» πάνω από το Τέξας αλλά διότι μετά την εντολή του κυβερνήτη για εγκατάλειψη του αεροσκάφους, ο αξιωματικός οπλικών συστημάτων που «τράβηξε» πρώτος ανακάλυψε ότι δεν επρόκειτο να πάει πουθενά. Η θυρίδα διαφυγής εκτινάχθηκε κανονικά όμως το κάθισμα… έμεινε μέσα στο αεροπλάνο. Αν και λεπτομέρειες για την σοβαρή αστοχία του συστήματος εγκατάλειψης δεν έγιναν γνωστές, πηγές προσκείμενες στην Επιτροπή Διερεύνησης σημείωναν ότι αεροσκάφος και πλήρωμα σώθηκαν χάρη στους «ηρωϊκούς χειριστές».
Όσο πιο μεγάλος είναι ο στόλος των αεροσκαφών, τόσο μεγαλύτερα και τα οφέλη σε χρόνο και χρήμα. Αρχικά η μέθοδος εφαρμόσθηκε σε μεγάλα αεροσκάφη και λίγα αριθμητικώς, ώστε να υπάρχει καλύτερη διαχείριση. Η ηγεσία της USAF όμως θέλει να δει την «έξυπνη συντήρηση» να εφαρμόζεται και στα μαχητικά, παλαιά και νέα, καθώς όσο περισσότερα βλέπει κανείς τόσο το καλύτερο.
Η υιοθέτηση της προγνωστικής συντήρησης είναι ένα από τα πολλά μοντέρνα εργαλεία που θέλει η Αεροπορία, πέραν της τρισδιάστατης εκτύπωσης ανταλλακτικών και απαρτίων. Στόχος της είναι να καταστεί πιο αυτάρκης και λιγότερο εξαρτώμενη από την βιομηχανία, εξοικονομώντας πιστώσεις και φέρνοντας τις προμήθειες υλικού σε μια ισορροπία.

Βεβαίως εκτός από την τεχνολογία υπάρχουν και οι άνθρωποι. Και όπως έδειξαν τα πορίσματα πολλών περιστατικών και ατυχημάτων κατά το 2018, οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Η συντριβή του WC-130H της Εθνοφρουράς ήταν το αναμενόμενο αποτέλεσμα σωρείας σφαλμάτων και κακών πρακτικών συντήρησης, χαμηλού ηθικού και ανάλογης νοοτροπίας σε μια δουλειά που εξ ορισμού δεν συγχωρεί λάθη. Νέα «εργαλεία» όπως οι αλγόριθμοι ΑΙ και τα 3D απάρτια ίσως αναζωπυρώσουν τον ενθουσιασμό των συντηρητών, ενστόλων και ιδιωτών, που παλεύουν να κρατήσουν πτήσιμα παλαιά αεροπλάνα, εκτιμά η USAF. Όμως και αυτά τα εργαλεία θα τα χειρίζονται άνθρωποι.
Αλέξανδρος Θεολόγου