Η Boeing και το Αμερικανικό Ναυτικό προετοιμάζουν τις πρώτες απονηώσεις και προσνηώσεις του μη επανδρωμένου MQ-25A Stingray από αεροπλανοφόρο το 2027, ενώ παράλληλα εξετάζουν την επέκταση των αποστολών του πέρα από τον εναέριο ανεφοδιασμό, με δυνατότητα μεταφοράς οπλισμού και εκτέλεσης αποστολών κρούσης.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να μετατρέψει το Stingray από ένα εξειδικευμένο μη επανδρωμένο ιπτάμενο τάνκερ σε πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων, αξιοποιώντας δυνατότητες που είχαν προβλεφθεί ήδη στην αρχική σχεδίασή του.

To πρώτο MQ-25A της φάσης ανάπτυξης πρόκειται να μετασταθμεύσει από τις εγκαταστάσεις της Boeing στο αεροδρόμιο MidAmerica, κοντά στο Σεντ Λούις, στην αεροναυτική βάση Patuxent River του Μέριλαντ. Εκεί θα ξεκινήσουν, τον Δεκέμβριο ή στις αρχές του 2027, οι δοκιμές συνεργασίας με το σύστημα ακριβείας προσέγγισης και προσνήωσης Joint Precision Approach and Landing System (JPALS).

Θα ακολουθήσουν οι πρώτες πτητικές δοκιμές από το αεροπλανοφόρο USS Ronald Reagan (CVN-76), με στόχο να πιστοποιηθεί η δυνατότητα του Stingray να επιχειρεί στο απαιτητικό περιβάλλον του καταστρώματος πτήσεων, χρησιμοποιώντας καταπέλτη για την απονήωση και συρματόσχοινα ανάσχεσης για την προσνήωση.

Οι τελευταίες δοκιμές έχουν ήδη διευρύνει σημαντικά το φάσμα πτήσης του αεροσκάφους. Όπως ανέφερε ο Troy Rutherford, αντιπρόεδρος της Boeing και επικεφαλής του προγράμματος MQ-25, το Stingray έχει πραγματοποιήσει πτήσεις διάρκειας άνω των τεσσάρων ωρών, με ταχύτητα μεγαλύτερη των 200 κόμβων (370 km/h) και σε ύψος έως 20.000 ποδών (6.100 m), χρησιμοποιώντας επικοινωνίες πέραν του οπτικού ορίζοντα.

Σημαντικό βήμα αποτέλεσε επίσης η δοκιμή του Οκτωβρίου 2026, όταν η Boeing, το Ναυτικό και η Lockheed Martin πέτυχαν για πρώτη φορά δορυφορική σύνδεση διοίκησης και ελέγχου μεταξύ MQ-25A στο έδαφος και σταθμού ελέγχου MD-5C εγκατεστημένου στο USS Ronald Reagan. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε ενώ το αεροπλανοφόρο βρισκόταν τόσο σε λιμένα όσο και εν πλω, επιβεβαιώνοντας τη δυνατότητα μεταβίβασης του ελέγχου του αεροσκάφους μεταξύ επίγειων και ναυτικών χειριστών.

Από ιπτάμενο τάνκερ σε μη επανδρωμένο αεροσκάφος κρούσης

Η βασική αποστολή του MQ-25 παραμένει ο εναέριος ανεφοδιασμός των μαχητικών του αεροπλανοφόρου, απελευθερώνοντας F/A-18E/F Super Hornet που σήμερα δεσμεύονται για αποστολές ανεφοδιασμού άλλων αεροσκαφών.

Οι επιχειρησιακές απαιτήσεις προβλέπουν ότι το Stingray θα μπορεί να μεταφέρει τουλάχιστον 14.000 λίβρες καυσίμου (περίπου 6.350 kg ) σε απόσταση 500 ναυτικών μιλίων (926 km) από το αεροπλανοφόρο. Αυτό θα επιτρέψει την επέκταση της ακτίνας δράσης των F/A-18E/F, F-35C και άλλων αεροσκαφών της πτέρυγας μάχης, χωρίς να απαιτείται η διάθεση πρόσθετων επανδρωμένων μαχητικών στον ρόλο του τάνκερ.

Ωστόσο, το Αμερικανικό Ναυτικό εξετάζει πλέον και άλλες δυνατότητες. Ο αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων, ναύαρχος Daryl Caudle, έχει αναφερθεί στην προοπτική μεταφοράς όπλων από το MQ-25, ενώ η Boeing υπογραμμίζει ότι το αεροσκάφος διατηρεί σχεδιαστικά χαρακτηριστικά που προέρχονται από το παλαιότερο πρόγραμμα UCLASS (Unmanned Carrier-Launched Airborne Surveillance and Strike).

Το UCLASS είχε σχεδιαστεί ως μη επανδρωμένο αεροσκάφος επιτήρησης και κρούσης, με απαιτήσεις για εσωτερική μεταφορά δύο βομβών των 500 λιβρών ή βομβών Small Diameter Bomb (SDB), καθώς και δύο εξωτερικούς πυλώνες ανάρτησης.

Σύμφωνα με τον Rutherford, η βασική αρχιτεκτονική του αεροσκάφους δεν άλλαξε ουσιαστικά όταν το Ναυτικό αποφάσισε να δώσει προτεραιότητα στον εναέριο ανεφοδιασμό. Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα μελλοντικής αξιοποίησης του Stingray για αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης και κρούσης, χωρίς να απαιτείται η ανάπτυξη μιας εντελώς νέας πλατφόρμας.

«Stingray to the Fight»: Νέο πρόγραμμα αναβάθμισης το 2027

Μια ακόμη σημαντική εξέλιξη είναι η προετοιμασία του προγράμματος «Stingray to the Fight», που αναμένεται να χρηματοδοτηθεί το 2027. Στην πρώτη φάση θα επιτρέψει στο MQ-25 να ανεφοδιάζεται και το ίδιο εν πτήσει, αυξάνοντας την επιχειρησιακή του ευελιξία.

Η Boeing έχει ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές λογισμικού σε συνεργασία με την Calspan Aerospace, προσομοιώνοντας την προσέγγιση και τη σύνδεση με τον σωλήνα ανεφοδιασμού άλλου αεροσκάφους. Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει την εγκατάσταση του κατάλληλου συστήματος σωληνώσεων και υποδοχής καυσίμου, καθώς και του προβόλου ανεφοδιασμού. Η σχετική σύμβαση αναμένεται έως το τέλος του αμερικανικού οικονομικού έτους 2027.

Η δυνατότητα αυτή θα επιτρέψει στο MQ-25 να παραμένει περισσότερο χρόνο σε αποστολή και να επιχειρεί σε μεγαλύτερες αποστάσεις από το αεροπλανοφόρο, χωρίς να περιορίζεται αποκλειστικά στα καύσιμα που μεταφέρει κατά την απονήωση.

Παράλληλα, θα μπορούσε να υποστηρίξει μελλοντικές αποστολές επιτήρησης και κρούσης, στις οποίες η μεγάλη διάρκεια παραμονής στον αέρα αποτελεί σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Παραγωγή και καθυστερήσεις

Το πρόγραμμα MQ-25 έχει αντιμετωπίσει σημαντικές καθυστερήσεις και αυξήσεις κόστους, κυρίως κατά τη μετάβαση από το αρχικό αεροσκάφος επίδειξης τεχνολογίας T1 στα αεροσκάφη ανάπτυξης και παραγωγής.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Boeing, το πρόγραμμα έχει πλέον σταθεροποιηθεί, ενώ  και τα εννέα αεροσκάφη της αρχικής σύμβασης βρίσκονται σε διάφορα στάδια δοκιμών ή κατασκευής, ενώ τον Σεπτέμβριο ανατέθηκε η πρώτη σύμβαση αρχικής παραγωγής χαμηλού ρυθμού (LRIP).

Το συνολικό πρόγραμμα του Αμερικανικού Ναυτικού προβλέπει 76 MQ-25, από τα οποία 67 προορίζονται για επιχειρησιακή χρήση και εννέα για ανάπτυξη και δοκιμές. Για το οικονομικό έτος 2027, το Ναυτικό έχει ζητήσει περίπου 1,75 δισ. δολάρια για την προμήθεια και την ανάπτυξη του συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς τριών επιπλέον αεροσκαφών.

Ο ρόλος του MQ-25 στη μελλοντική πτέρυγα μάχης

Η σημασία του Stingray υπερβαίνει τον εναέριο ανεφοδιασμό. Το Αμερικανικό Ναυτικό το αντιμετωπίζει ως το πρώτο βήμα για τη συστηματική ενσωμάτωση μεγάλων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στις πτέρυγες μάχης των αεροπλανοφόρων.

Η εμπειρία από τη χρήση του θα αξιοποιηθεί στα μελλοντικά προγράμματα Collaborative Combat Aircraft (CCA), για τα οποία το Ναυτικό εξετάζει μεγαλύτερα και περισσότερο εξοπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι αρχικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν δυνατότητα εξωτερικής μεταφοράς οπλισμού έως 10.000 λίβρες (4.536 κιλά), δηλαδή σημαντικά μεγαλύτερου φορτίου από εκείνο που είχε προβλεφθεί για το αρχικό UCLASS.

Η Boeing επιδιώκει να αξιοποιήσει τόσο την εμπειρία του MQ-25 όσο και τις τεχνολογίες αυτονομίας που αναπτύσσει με το MQ-28 Ghost Bat στην Αυστραλία, ώστε να διεκδικήσει ρόλο και στη νέα γενιά ναυτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Για το Αμερικανικό Ναυτικό, η άμεση προτεραιότητα παραμένει η επιχειρησιακή ένταξη του MQ-25 ως ιπτάμενου τάνκερ. Η επιτυχία των δοκιμών στο USS Ronald Reagan το 2027 θα αποτελέσει καθοριστικό βήμα, όχι μόνο για το συγκεκριμένο πρόγραμμα, αλλά και για τη μετάβαση σε πτέρυγες μάχης όπου επανδρωμένα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα επιχειρούν από κοινού.

Η μελλοντική δυνατότητα μεταφοράς όπλων θα μπορούσε να προσδώσει στο Stingray σημαντικά μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία, μετατρέποντάς το σε πλατφόρμα που θα συνδυάζει ανεφοδιασμό, επιτήρηση και περιορισμένες αποστολές κρούσης. Προς το παρόν, όμως, αυτή παραμένει προοπτική ανάπτυξης και όχι εγκεκριμένη επιχειρησιακή ικανότητα.