Σοβαρές δυσκολίες αντιμετωπίζει το γαλλικό πρόγραμμα αντικατάστασης των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας Atlantique 2, καθώς το εκτιμώμενο κόστος του νέου Airbus A321 MPA εμφανίζεται αυξημένο κατά 65%, προκαλώντας καθυστέρηση στην έναρξη της ανάπτυξής του. Η γαλλική Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA) και η Airbus συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις, με το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων να θεωρεί μη ικανοποιητικές τις οικονομικές προσφορές που υποβλήθηκαν.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο βουλευτής Yannick Chenevard, εισηγητής του προϋπολογισμού του γαλλικού Ναυτικού για το 2027, η προβλεπόμενη δαπάνη αυξήθηκε από 2,76 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2026 σε 4,57 δισ. ευρώ για το 2027, διαφορά περίπου 1,81 δισ. ευρώ. Το μέγεθος της αύξησης έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τον υπολογισμό του κόστους και το κατά πόσον το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί εντός των διαθέσιμων πιστώσεων.

Η έναρξη της κύριας φάσης ανάπτυξης και κατασκευής είχε προγραμματιστεί για τα τέλη του 2026, αλλά αναβλήθηκε λόγω του υψηλού κόστους. Ήδη από τον Σεπτέμβριο είχε γίνει γνωστό ότι δεν θα υπογραφόταν τον Νοέμβριο η σχετική σύμβαση, ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με στόχο την αναπροσαρμογή της οικονομικής πρότασης.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ύψος της προσφοράς της Airbus, αλλά και τον τρόπο υπολογισμού του συνολικού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τη γαλλική La Lettre, το υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων αμφισβητεί την εκτίμηση που παρουσιάστηκε στην κοινοβουλευτική έκθεση, ενώ παράλληλα επιχειρεί να περιορίσει το κόστος του προγράμματος. Επομένως, τα 4,57 δισ. ευρώ δεν αποτελούν οριστικοποιημένο συμβατικό τίμημα, ούτε μπορεί ολόκληρη η διαφορά να αποδοθεί αυτομάτως σε αύξηση της τιμής από την Airbus.

Η εταιρεία είχε επιλεγεί στα τέλη του 2024, επικρατώντας της πρότασης της Dassault Aviation που βασιζόταν στο Falcon 10X. Τον Φεβρουάριο του 2025 η DGA ανέθεσε στην Airbus Defence and Space, σε συνεργασία με τη Thales, μελέτη οριστικοποίησης της σχεδίασης και περιορισμού των τεχνολογικών κινδύνων, με βάση το επιβατικό A321XLR.

Το A321 MPA προορίζεται να αποτελέσει ένα αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, με δυνατότητες ανθυποβρυχιακού και αντιπλοϊκού αγώνα, επιτήρησης μεγάλων θαλάσσιων περιοχών και συλλογής πληροφοριών. Η σχεδίαση προβλέπει ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, ακουστικές σημαδούρες και εσωτερική αποθήκη οπλισμού για τορπίλες και πυραύλους.

Η επιλογή ενός μεγάλου επιβατικού αεροσκάφους ως βάσης προσφέρει σημαντική αυτονομία, χώρο για συστήματα αποστολής και δυνατότητες μελλοντικών αναβαθμίσεων, αλλά συνεπάγεται και υψηλές απαιτήσεις μετατροπής. Ιδιαίτερα απαιτητική είναι η ενσωμάτωση εξοπλισμού ανθυποβρυχιακού πολέμου, η πιστοποίηση του οπλισμού και η εξασφάλιση των απαραίτητων επιδόσεων σε χαμηλό ύψος.

Το οικονομικό αδιέξοδο επαναφέρει στο προσκήνιο και τη διαφορετική προσέγγιση της Dassault, η οποία είχε προτείνει ένα μικρότερο αεροσκάφος με βάση το Falcon 10X. Ωστόσο, δεν υπάρχει επίσημη απόφαση επανεξέτασης της επιλογής, ενώ η μικρότερη πλατφόρμα θα έπρεπε να αξιολογηθεί εκ νέου ως προς τη μεταφορική ικανότητα, την αυτονομία και τις απαιτήσεις των αποστολών.

Η Airbus, από την πλευρά της, εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στην ανάληψη υπερβολικών κινδύνων ανάπτυξης με προκαθορισμένο τίμημα. Αναλυτές συνδέουν τη στάση αυτή με την εμπειρία του A400M, όπου οι τεχνικές δυσκολίες και οι υπερβάσεις κόστους δημιούργησαν σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις για την εταιρεία.

Η καθυστέρηση δημιουργεί πρόσθετη πίεση στο γαλλικό Ναυτικό, καθώς τα Atlantique 2 θα πλησιάζουν στο τέλος της επιχειρησιακής ζωής τους. Από τα 22 αεροσκάφη που παραμένουν στον στόλο, 18 έχουν εκσυγχρονιστεί στο πρότυπο Standard 6, με νέο ραντάρ Thales Searchmaster, αναβαθμισμένα συστήματα ακουστικής επεξεργασίας και ηλεκτροοπτικό εξοπλισμό. Το τελευταίο εκσυγχρονισμένο αεροσκάφος παραδόθηκε τον Φεβρουάριο του 2026.

Παρά τη βελτίωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων τους, ο εκσυγχρονισμός δεν αντιμετωπίζει τη γήρανση των ατράκτων και των κινητήρων. Τα ATL2 θα πρέπει επομένως να διατηρηθούν σε υπηρεσία τουλάχιστον έως τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, με αυξανόμενες ανάγκες συντήρησης.

Κατά την ακρόασή του στη γαλλική Γερουσία, στα τέλη Οκτωβρίου, ο επικεφαλής της DGA Patrick Pailloux επιβεβαίωσε ότι οι οικονομικές προσφορές που είχαν υποβληθεί στο τέλος του καλοκαιριού δεν ήταν ικανοποιητικές. Διευκρίνισε ότι οι διαπραγματεύσεις με την Airbus συνεχίζονται και ότι η αντικατάσταση των Atlantique 2 εξακολουθεί να τοποθετείται γύρω στο 2035.

Η αρχική εκτίμηση έκανε λόγο για περίπου δώδεκα A321 MPA, έναντι των 18 εκσυγχρονισμένων ATL2, χωρίς όμως να έχει οριστικοποιηθεί ο αριθμός των νέων αεροσκαφών. Η μείωση του στόλου θα αντισταθμιζόταν από τις μεγαλύτερες δυνατότητες της νέας πλατφόρμας, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθούν οι επιχειρησιακές επιδόσεις και η διαθεσιμότητά της.