Η Γερμανία εξετάζει τις εναλλακτικές επιλογές της για την ανάπτυξη μαχητικού επόμενης γενιάς, με το βρετανοϊταλοϊαπωνικό πρόγραμμα GCAP (Global Combat Air Programme) να εμφανίζεται πλέον ως πιθανή διέξοδος από τις δυσκολίες του γαλλογερμανοϊσπανικού FCAS/SCAF. Σύμφωνα με δημοσιεύματα γερμανικών μέσων ενημέρωσης, ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους τοποθέτησε έως τον Μάρτιο του 2027 τον χρονικό ορίζοντα για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη μελλοντική πορεία της Γερμανίας.
Σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου, ο Πιστόριους διευκρίνισε ότι εξετάζονται δύο επιλογές. Η πρώτη είναι η συμμετοχή της Γερμανίας στο GCAP, το οποίο αναπτύσσουν η Βρετανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία, με στόχο την επιχειρησιακή ένταξη νέου μαχητικού από το 2035. Η δεύτερη προβλέπει την ανάπτυξη ξεχωριστού προγράμματος από την Airbus, σε συνεργασία με άλλους ευρωπαϊκούς εταίρους, με ορίζοντα τις αρχές της δεκαετίας του 2040.
Ο Γερμανός υπουργός υπογράμμισε ότι η συμμετοχή στο GCAP δεν μπορεί να αποφασιστεί αποκλειστικά με πολιτικά κριτήρια. Θα πρέπει προηγουμένως να εξεταστεί κατά πόσο η προσθήκη ενός τέταρτου εταίρου θα προκαλούσε καθυστερήσεις στο χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης, κάτι που θα ήταν δύσκολα αποδεκτό από τις τρεις υφιστάμενες χώρες. Παράλληλα, το Βερολίνο επιδιώκει ουσιαστική συμμετοχή της γερμανικής αεροναυπηγικής βιομηχανίας και όχι απλώς χρηματοδοτική συνεισφορά.
Η συζήτηση έχει ήδη αναδείξει διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της γερμανικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με το Handelsblatt, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται θετικότερος απέναντι στην προοπτική ένταξης στο GCAP, ενώ ο Πιστόριους και κύκλοι της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα. Το βασικό ερώτημα είναι ποιον ρόλο θα μπορούσε να αναλάβει η Γερμανία σε ένα πρόγραμμα του οποίου η βιομηχανική και διοικητική δομή έχει ήδη συμφωνηθεί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Ιαπωνίας. Το Τόκιο έχει επενδύσει στο GCAP, όχι μόνο ως πρόγραμμα αντικατάστασης των F-2, αλλά και ως ευκαιρία απόκτησης μεγαλύτερης αυτονομίας στην ανάπτυξη προηγμένων μαχητικών. Σε αντίθεση με προηγούμενες ιαπωνοαμερικανικές συνεργασίες, στις οποίες οι ΗΠΑ είχαν τον κυρίαρχο τεχνολογικό και βιομηχανικό ρόλο, το GCAP βασίζεται στην αρχή της ισότιμης συμμετοχής των τριών κρατών.
Αυτό σημαίνει ότι η Ιαπωνία δεν καλείται απλώς να αποδεχθεί ή να απορρίψει μια γερμανική υποψηφιότητα, αλλά να συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση κοινής απόφασης με τη Βρετανία και την Ιταλία. Η είσοδος μιας χώρας με το βιομηχανικό βάρος της Γερμανίας θα μπορούσε να διευρύνει τη χρηματοδοτική και τεχνολογική βάση του προγράμματος, αλλά ενδεχομένως να απαιτούσε επαναδιαπραγμάτευση του καταμερισμού εργασιών, των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων.
Οι ιαπωνικές επιφυλάξεις επικεντρώνονται ιδιαίτερα στο χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με ιαπωνικά δημοσιεύματα, το Τόκιο ανησυχεί ότι η προσθήκη νέου εταίρου μπορεί να επηρεάσει τον στόχο του 2035, ενώ η γερμανική πλευρά εξετάζει παράλληλα τη δυνατότητα συνεργασίας με τη Σουηδία.
Στις 2 Νοεμβρίου, μετά τη συνάντησή του στο Βερολίνο με τον Βρετανό ομόλογό του, ο Πιστόριους ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει επαφές και με τους υπουργούς Άμυνας της Ιταλίας και της Ιαπωνίας. Η βρετανική πλευρά δήλωσε ανοικτή στη γερμανική συμμετοχή, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να ληφθεί από κοινού από τους τρεις εταίρους.
Η ενδεχόμενη ένταξη της Γερμανίας στο GCAP αναδεικνύεται έτσι σε μια πολύ πιο σύνθετη υπόθεση από την απλή προσθήκη ενός ακόμη χρηματοδότη. Για το Βερολίνο διακυβεύεται το μέλλον της εθνικής αεροναυπηγικής βιομηχανίας μετά το FCAS. Για τη Βρετανία, την Ιταλία και ιδιαίτερα την Ιαπωνία, το ζητούμενο είναι να αξιολογηθεί κατά πόσο η γερμανική συμμετοχή θα ενισχύσει το πρόγραμμα χωρίς να ανατρέψει τις συμφωνημένες ισορροπίες ή να θέσει σε κίνδυνο την επιχειρησιακή προθεσμία του 2035.
