Η Ρωσία επιχειρεί να διευρύνει τη στρατιωτική και γεωπολιτική της επιρροή στην Αφρική με πωλήσεις και μεταφορές όπλων, αξιοποιώντας εμπορικά πλοία για τη μεταφορά αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων, εκτοξευτών ρουκετών και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με έρευνες των οργανισμών C4ADS και Dossier Center, η Μόσχα έχει αναπτύξει ένα σύνθετο δίκτυο θαλάσσιων μεταφορών, με βασικούς προορισμούς τη Γουινέα, τη Λιβύη, το Τόγκο και την Ισημερινή Γουινέα, ενώ εξετάζεται και η ανάδειξη της Δημοκρατίας του Κονγκό σε νέο κόμβο ανεφοδιασμού.
Οι βασικές διαδρομές και οι στρατιωτικές αποστολές
Η έρευνα της C4ADS, η οποία καλύπτει την περίοδο 2023-2026, εξέτασε 12 πλοία με διασυνδέσεις με ρωσικές στρατιωτικές μεταφορές, αξιοποιώντας δορυφορικές εικόνες, δεδομένα εντοπισμού πλοίων, φωτογραφίες και τοπικές αναφορές. Δέκα από τα σκάφη βρίσκονται υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο λιμάνι της Κονακρί, στη Γουινέα, μέσω του οποίου μεταφέρεται στρατιωτικός εξοπλισμός προς το Μάλι, όπου δρα το Africa Corps, δύναμη υπαγόμενη στο ρωσικό υπουργείο Άμυνας και διάδοχος της Wagner. Τον Ιανουάριο του 2025, μετά την άφιξη των πλοίων Adler και Siyanie Severa, καταγράφηκε η μετακίνηση περίπου 100 στρατιωτικών οχημάτων προς το Μπαμάκο, μεταξύ των οποίων άρματα T-72 και τεθωρακισμένα Spartak MRAP.
Παράλληλα, το Τόγκο εξελίσσεται σε σημαντικό ενδιάμεσο σταθμό για τη μεταφορά εξοπλισμού προς το Σαχέλ, μέσω Μπουρκίνα Φάσο. Στη Λιβύη, οι αποστολές συνδέονται με την ανατολική περιοχή που ελέγχει ο στρατηγός Χαλίφα Χάφταρ. Η C4ADS καταγράφει επαναλαμβανόμενες αναχωρήσεις από τη ναυτική βάση του Μπαλτίισκ, συνοδείες ρωσικών πολεμικών πλοίων και διακοπές στα συστήματα εντοπισμού AIS.
Νέοι κόμβοι και απόκρυψη της δραστηριότητας
Το λιμάνι Πουάντ-Νουάρ στη Δημοκρατία του Κονγκό ενδέχεται να αποτελεί νέο σημείο διακίνησης, αν και η φύση των φορτίων δεν έχει επιβεβαιωθεί. Νεότερη έρευνα πέντε δημοσιογραφικών οργανισμών εντόπισε επίσης 28 επιβάτες με στοιχεία ταυτότητας που δεν αντιστοιχούσαν σε άλλες διαθέσιμες βάσεις δεδομένων. Εκτιμάται ότι ενδέχεται να επρόκειτο για στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών ή της αμυντικής βιομηχανίας.
