Τις μαζικές ταραχές που σημειώθηκαν στη Γαλλία τον Οκτώβριο εκμεταλλεύτηκε ένα ρωσικό δίκτυο παραπληροφόρησης, με στόχο να ενισχύσει τις κοινωνικές εντάσεις, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη γαλλική κυβέρνηση και να περιορίσει τη στήριξη προς την Ουκρανία. Αυτό αποκαλύπτει το Reuters, επικαλούμενο εσωτερικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών.

Στο επίκεντρο της επιχείρησης βρίσκεται το ρωσικό δίκτυο Operation Overload, το οποίο δραστηριοποιείται από τον Σεπτέμβριο του 2023. Σύμφωνα με τους Ευρωπαίους ερευνητές, το δίκτυο αξιοποίησε τις ταραχές για να πλημμυρίσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με κατασκευασμένες ειδήσεις και παραποιημένα βίντεο που εμφανίζονταν ως ρεπορτάζ γνωστών δυτικών μέσων ενημέρωσης. Ορισμένα υποστήριζαν ψευδώς ότι μετανάστες βίαζαν διαδηλωτές, ενώ άλλα προειδοποιούσαν για δήθεν επικείμενες τρομοκρατικές επιθέσεις στη Γαλλία. Για να φαίνονται πιο πειστικά, οι δημιουργοί τους χρησιμοποιούσαν τεχνητή νοημοσύνη, αντιγράφοντας τις φωνές πραγματικών ειδικών, κατασκευάζοντας πρωτοσέλιδα εφημερίδων και αλλοιώνοντας εικόνες. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Γαλλία βρισκόταν στα πρόθυρα του χάους και ότι η κυβέρνησή της ήταν ταυτόχρονα ανίκανη να προστατεύσει τους πολίτες και αυταρχική απέναντί τους.

Η εκστρατεία είχε όμως και έναν δεύτερο στόχο: την Ουκρανία. Τα παραπλανητικά μηνύματα προσπαθούσαν να πείσουν τους Γάλλους ότι η κυβέρνησή τους ξοδεύει χρήματα για να βοηθήσει το Κίεβο, την ώρα που αδιαφορεί για τα προβλήματα της δικής τους χώρας. Σύμφωνα με το Reuters, στη διαδικτυακή συζήτηση γύρω από τις ταραχές συμμετείχαν επίσης λογαριασμοί που συνδέονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA, καθώς και ισραηλινοί λογαριασμοί, οι οποίοι έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στη μετανάστευση και τον ισλαμικό εξτρεμισμό. Η συμμετοχή τους, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπήρχε συντονισμός με το ρωσικό δίκτυο.

Οι ευρωπαϊκές αρχές διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως η Ρωσία οργάνωσε τις ίδιες τις ταραχές. Αυτό που προκύπτει από τις εκθέσεις είναι ότι η Μόσχα προσπάθησε να αξιοποιήσει μια πραγματική κοινωνική κρίση για τους δικούς της πολιτικούς σκοπούς. Και αυτή είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική πλευρά της σύγχρονης παραπληροφόρησης: δεν χρειάζεται πάντα να δημιουργήσεις μια κρίση από το μηδέν. Μερικές φορές αρκεί να πάρεις μια πραγματική κρίση, να προσθέσεις αρκετά ψέματα και να φροντίσεις να φτάσουν σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.