Τα νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Protector RG1 της Βρετανικής Βασιλικής Αεροπορίας (RAF) πραγματοποίησαν τις πρώτες επιχειρησιακές αποστολές τους στον βρετανικό εναέριο χώρο, παρακολουθώντας ρωσικά πολεμικά πλοία στη Μάγχη. Η εξέλιξη σηματοδοτεί την έναρξη αξιοποίησης του νέου συστήματος επιτήρησης μεγάλης διάρκειας πτήσης για την προστασία των θαλάσσιων προσβάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Άμυνας, τα Protector πραγματοποίησαν περισσότερες από δέκα ώρες επιτήρησης κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου. Τα αεροσκάφη, που πετούσαν χωρίς οπλισμό, υποστήριξαν το αντιτορπιλικό αεράμυνας HMS Dauntless (D33), Type 45, και το περιπολικό ανοικτής θαλάσσης HMS Tyne (P281), τα οποία παρακολουθούσαν τη ρωσική φρεγάτα Neustrashimy και εμπορικά πλοία που τη συνόδευαν κατά τη διέλευσή τους από τη Μάγχη.
Το Protector RG1 αποτελεί τη βρετανική έκδοση του αμερικανικού MQ-9B SkyGuardian της General Atomics, διαδόχου του MQ-9A Reaper. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει παραγγείλει 16 αεροσκάφη, από τα οποία, σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, έχουν παραδοθεί 11. Η δύναμη εδρεύει στην RAF Waddington, με επιχειρησιακές μονάδες τις Μοίρες 31 και XIII.
Το αεροσκάφος έχει άνοιγμα πτερύγων 24,07 m, μήκος 11,43 m και κινείται από στροβιλοελικοφόρο κινητήρα Honeywell TPE331-10T ισχύος 900 hp. Η μέγιστη ταχύτητα φτάνει τους 250 κόμβους, ενώ η διάρκεια πτήσης μπορεί να υπερβεί τις 40 ώρες, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τις επιχειρησιακές συνθήκες. Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα AN/DAS-4, αισθητήρες υπερύθρων και ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR), με δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης κινούμενων στόχων.
Πέρα από αποστολές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR), το Protector μπορεί να εκτελεί ένοπλες επιχειρήσεις με πυραύλους Brimstone 3A και κατευθυνόμενες βόμβες Paveway IV. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αποστολή περιορίστηκε στην επιτήρηση, χωρίς αναφερόμενη εμπλοκή όπλων.
Πτήσεις σε πολιτικό εναέριο χώρο
Η επιχειρησιακή σημασία του Protector δεν περιορίζεται στην αυτονομία του. Σε αντίθεση με το παλαιότερο MQ-9A Reaper, έχει σχεδιαστεί και πιστοποιηθεί ώστε να μπορεί να επιχειρεί σε ελεγχόμενο πολιτικό εναέριο χώρο, ακολουθώντας τις διαδικασίες της συμβατικής εναέριας κυκλοφορίας.
Στις 29 Απριλίου 2025 έλαβε τη σχετική στρατιωτική πιστοποίηση τύπου, ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους εντάχθηκε σε υπηρεσία. Η δυνατότητα αυτή επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2026, όταν το Protector PR008 πραγματοποίησε την πρώτη του πτήση διέλευσης ευρωπαϊκού πολιτικού εναέριου χώρου, από την RAF Waddington προς την RAF Ακρωτηρίου στην Κύπρο. Κάλυψε περισσότερα από 2.000 ναυτικά μίλια σε περίπου 13,5 ώρες, διερχόμενο από τον εναέριο χώρο της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Μάλτας και της Ελλάδας.
Για τη RAF, η δυνατότητα αυτή αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο ανάπτυξης των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το Protector μπορεί να μετακινείται μεταξύ βάσεων και περιοχών επιχειρήσεων χωρίς τους εκτεταμένους περιορισμούς που ίσχυαν για προηγούμενες γενιές UAV, μειώνοντας την ανάγκη μεταφοράς τους με άλλα αεροσκάφη ή χρήσης ειδικά δεσμευμένων αεροδιαδρόμων.
Συμπληρωματικός ρόλος στα Poseidon και στα πλοία επιφανείας
Η χρήση του Protector για την παρακολούθηση ρωσικών πολεμικών πλοίων αναδεικνύει επίσης τον ρόλο του ως συμπληρωματικού μέσου στα επανδρωμένα αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας P-8A Poseidon και στα πλοία επιφανείας.
Η πολύωρη παραμονή του πάνω από μια περιοχή ενδιαφέροντος επιτρέπει τη συνεχή διατήρηση εικόνας των κινήσεων πλοίων, χωρίς τη συνεχή δέσμευση επανδρωμένων αεροσκαφών ή ελικοπτέρων. Παράλληλα, τα δεδομένα των αισθητήρων του μπορούν να συμβάλλουν στη διαμόρφωση κοινής επιχειρησιακής εικόνας και στον συντονισμό των ναυτικών μονάδων.
Το Protector δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες ανθυποβρυχιακές δυνατότητες του P-8A, αλλά προσφέρει ένα πρόσθετο μέσο επιτήρησης επιφανείας με μεγάλη διάρκεια πτήσης. Η αξία του είναι ιδιαίτερα σημαντική σε περιοχές έντονης ναυτικής κυκλοφορίας, όπως η Μάγχη, όπου απαιτείται συνεχής παρακολούθηση και ταυτοποίηση πλοίων.
