Η παραγωγή ΤΝΤ επιστρέφει στον σχεδιασμό της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, μέσω της Ελληνικά Πυρομαχικά Α.Ε., γνωστής διεθνώς ως Hellenic Ammunition, στο Λαύριο. Η επανεκκίνηση αφορά την παραγωγή τρινιτροτολουολίου, της εκρηκτικής ύλης που χρησιμοποιείται στη γόμωση πυρομαχικών, με το δημοσιοποιημένο εταιρικό χρονοδιάγραμμα να τοποθετεί την έναρξη στα τέλη του 2026 με αρχές του 2027.
Η εταιρεία ανέδειξε την εξέλιξη με ανάρτησή της στο LinkedIn, παραπέμποντας σε μελέτη του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, του IISS, για την ευρωπαϊκή άμυνα. Το ινστιτούτο καταγράφει την επένδυση στο Λαύριο μεταξύ των προσπαθειών ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παραγωγής εκρηκτικών, με στήριξη από το πρόγραμμα ASAP της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αύξηση της παραγωγής πυρομαχικών.
Η σημασία της επένδυσης ξεπερνά τις ανάγκες ενός εργοστασίου. Η επάρκεια εκρηκτικών υλών αποτελεί προϋπόθεση για την παραγωγή ολοκληρωμένων πυρομαχικών. Η εγχώρια πηγή ΤΝΤ θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού, θα περιορίσει την εξάρτηση από εισαγωγές και θα προσθέσει στην Ελλάδα μια δυνατότητα με αυξημένη ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το έργο αυτό σχεδιάστηκε και δρομολογήθηκε από την προηγούμενη διοίκηση των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ). Η προσπάθεια ανασυγκρότησης που ξεκίνησε το 2019 στηρίχθηκε στην αναζήτηση ιδιώτη βιομηχανικού επενδυτή, με τεχνογνωσία, κεφάλαια και παρουσία στις διεθνείς αγορές. Η συνεργασία με τη σλοβακική MSM, μέλος του τσεχικού ομίλου CSG, και η διεκδίκηση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αποτέλεσαν τα εργαλεία για να αποκτήσει ο σχεδιασμός παραγωγικό περιεχόμενο.
Τα αποτελέσματα είχαν αποτυπωθεί ήδη το 2024. Όπως είχε καταγράψει τότε η ΠΤΗΣΗ, εξασφαλίστηκαν περίπου 33 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκής ενίσχυσης για δύο επενδυτικά σχέδια. Η πρόταση για το ΤΝΤ κατέλαβε την πρώτη θέση στην κατηγορία της, ενώ εκείνη για την παραγωγή προωθητικής ύλης αύξησης του βεληνεκούς των βλημάτων κατέλαβε την τρίτη. Ειδικά το έργο ΤΝΤ έλαβε ευρωπαϊκή επιδότηση 23,4 εκατ. ευρώ, σε συνολικό επιλέξιμο κόστος περίπου 52 εκατ. ευρώ.
Εδώ βρίσκεται και μια διάκριση που εξηγεί τη δυναμική του εγχειρήματος. Τα Ελληνικά Πυρομαχικά είναι ξεχωριστή εταιρεία από τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα. Στην κοινοπραξία τα ΕΑΣ διατηρούν το 51% και η MSM το 49%, ενώ ο ιδιώτης εταίρος ασκεί τη διοίκηση. Η συμφωνία προβλέπει διοικητικό έλεγχο της παραγωγικής εγκατάστασης από τη MSM Greece για 25 χρόνια.
Πρόκειται επομένως για διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της βιομηχανικής δραστηριότητας. Οι ελληνικές εγκαταστάσεις και η εμπειρία των εργαζομένων συνδέονται με την τεχνογνωσία, τις επενδύσεις και το εμπορικό δίκτυο ενός διεθνούς παραγωγού πυρομαχικών. Ο εταίρος που αναλαμβάνει τη διοίκηση έχει άμεσο επιχειρηματικό συμφέρον να λειτουργούν οι γραμμές και να παραδίδονται προϊόντα. Αυτή η σύνδεση διοίκησης, επένδυσης και παραγωγής βοηθά να εξηγηθεί ο διαφορετικός ρυθμός της νέας προσπάθειας.
Στο Λαύριο παράγονται ήδη πυρομαχικά των 155 χιλιοστών, σύμφωνα με την εταιρική ανακοίνωση. Η λειτουργία της μονάδας ΤΝΤ θα επιτρέψει να προστεθεί στην τοπική παραγωγή και η ίδια η εκρηκτική ύλη, διευρύνοντας το μέρος της αξίας του τελικού πυρομαχικού που δημιουργείται στην Ελλάδα.
