Τέσσερις Αμερικανοί γερουσιαστές ζητούν από τη SpaceX να αποκαλύψει ποιος αποφάσισε και ποιος εφάρμοσε τους αιφνιδιαστικούς περιορισμούς στις δορυφορικές υπηρεσίες Starlink και Starshield που χρησιμοποιούν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Οι περιορισμοί, οι οποίοι αναφέρθηκαν στα μέσα Οκτωβρίου, επηρέασαν ιδιαίτερα τη λειτουργία μη επανδρωμένων αεροχημάτων, περιορίζοντας τις δυνατότητες της Ουκρανίας να αντιμετωπίζει ρωσικές επιθέσεις.
Με επιστολή της 19ης Οκτωβρίου προς τον αντιπρόεδρο Νομικών Υποθέσεων της SpaceX, Christopher Cardaci, οι γερουσιαστές Jeanne Shaheen, Richard Blumenthal, Sheldon Whitehouse και Chris Coons ζητούν λεπτομερή στοιχεία για τις διακοπές και τους περιορισμούς πρόσβασης, καθώς και για τον ρόλο της εταιρείας και της αμερικανικής κυβέρνησης στις σχετικές αποφάσεις.
Σύμφωνα με ουκρανικές στρατιωτικές αναφορές, στις 14 Οκτωβρίου διαπιστώθηκε ότι τερματικά του Starshield έχαναν τη δυνατότητα σύνδεσης όταν κινούνταν με ταχύτητα μεγαλύτερη από υ 160 km/h. Η επιβολή αυτού του ορίου, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, επηρέασε ιδιαίτερα τα ουκρανικά drones που βασίζονται στη δορυφορική επικοινωνία για τη μετάδοση δεδομένων, τον έλεγχο πτήσης και την καθοδήγησή τους προς τους στόχους.
Το πρόβλημα είχε άμεσες συνέπειες στην αντιμετώπιση των ρωσικών drones τύπου Shahed, τα οποία πετούν με ταχύτητες σημαντικά υψηλότερες από το συγκεκριμένο όριο. Ουκρανικά αναχαιτιστικά μη επανδρωμένα αεροχήματα που χρησιμοποιούσαν τη σύνδεση Starshield αντιμετώπισαν δυσκολίες στη διατήρηση επικοινωνίας κατά την καταδίωξη των στόχων τους, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα ενός κρίσιμου μέσου αεράμυνας.
Το Starshield αποτελεί τη στρατιωτική και κυβερνητική εφαρμογή της τεχνολογίας Starlink, με πρόσθετες δυνατότητες ασφαλών επικοινωνιών, κρυπτογράφησης και υποστήριξης στρατιωτικών συστημάτων. Η χρήση του στην Ουκρανία υποστηρίζεται μέσω συμβάσεων της αμερικανικής κυβέρνησης, ενώ η Γερμανία χρηματοδοτεί επίσης υπηρεσίες Starlink για τις ουκρανικές ανάγκες.
Η διάκριση αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Ο επικεφαλής της SpaceX, Έλον Μασκ, υποστηρίζει ότι τα συστήματα Starshield ελέγχονται από την αμερικανική κυβέρνηση και ότι οι περιορισμοί στη χρήση τους αποφασίζονται από τις αμερικανικές στρατιωτικές αρχές και, τελικά, τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Ντόναλντ Τραμπ έχουν αρνηθεί προσωπική εμπλοκή στην επιβολή των περιορισμών.
Ωστόσο, η SpaceX εξακολουθεί να διαχειρίζεται το υποκείμενο δορυφορικό δίκτυο και τις τεχνικές υποδομές στις οποίες βασίζονται ορισμένες υπηρεσίες Starshield. Οι γερουσιαστές ζητούν επομένως να διευκρινιστεί ποιος διαθέτει την τεχνική και νομική εξουσία να διακόπτει ή να τροποποιεί κρίσιμες στρατιωτικές υπηρεσίες επικοινωνιών εν μέσω επιχειρήσεων.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη πολιτική διάσταση μετά από δημοσίευμα του Reuters στις 15 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το οποίο η εντολή περιορισμού του Starshield προήλθε από τον Λευκό Οίκο και διαβιβάστηκε μέσω του Πενταγώνου. Η πληροφορία αποδίδεται σε Αμερικανούς και δυτικούς αξιωματούχους, χωρίς να έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της διαδικασίας λήψης της απόφασης. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ορισμένες υπηρεσίες αποκαταστάθηκαν στη συνέχεια, τουλάχιστον εν μέρει.
Η επιστολή προς τη SpaceX ζητά να προσδιοριστούν οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν μεταξύ 10 και 15 Οκτωβρίου, η διάρκειά τους, τα πρόσωπα που ενέκριναν ή ενημερώθηκαν για τις αλλαγές και οι σχετικές επικοινωνίες με αμερικανικές κυβερνητικές υπηρεσίες. Ζητούνται επίσης διευκρινίσεις για το εάν η SpaceX μπορούσε να αρνηθεί ή να καθυστερήσει την εφαρμογή κυβερνητικής εντολής, καθώς και για το πότε ενημερώθηκε η Γερμανία. Η προθεσμία απάντησης ορίστηκε για τις 2 Νοεμβρίου 2026.
Είχε προηγηθεί, στις 15 Οκτωβρίου, διακομματική παρέμβαση εννέα γερουσιαστών προς τον γενικό επιθεωρητή του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, με αίτημα τη διερεύνηση των διαταραχών στις δορυφορικές επικοινωνίες και στην ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία. Η επιστολή αναφέρεται ακόμη σε περιστατικά κατά τα οποία Αμερικανοί διπλωματικοί και στρατιωτικοί υπάλληλοι φέρονται να αντιμετώπισαν δυσκολίες στην έγκαιρη μετάβασή τους σε καταφύγια κατά τη διάρκεια ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων. Παρόλα αυτά δεν έχει αποδειχθεί ότι τα περιστατικά αυτά συνδέονται άμεσα με τους περιορισμούς του Starshield.
