Υπόθεση με εκτιμώμενη ζημία άνω του 1 εκατ. ευρώ φέρνει στο προσκήνιο τις αδυναμίες ελέγχου στις συμβάσεις υποστήριξης πολεμικών πλοίων του NATO.

Πέντε συλλήψεις στη Νορβηγία και συντονισμένες έρευνες στη Γερμανία και τη Ρουμανία αποκαλύπτουν το εύρος μιας πολυεθνικής έρευνας για φερόμενη απάτη και δωροδοκία σε συμβάσεις υποστήριξης πολεμικών πλοίων του NATO.

Η υπόθεση, που συντονίζεται από τη Eurojust, την υπηρεσία της Ε.Ε. για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος, αφορά εκτιμώμενες ζημίες άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ και εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στις αμυντικές προμήθειες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται εταιρεία και δίκτυο υπεργολάβων που φέρονται να υπέβαλλαν διογκωμένα ή πλασματικά τιμολόγια για υπηρεσίες υποστήριξης πλοίων και πληρωμάτων κατά τις επισκέψεις τους σε λιμένες της βορειοδυτικής Ευρώπης. Η Υπηρεσία Προμηθειών και Υποστήριξης του NATO (NSPA) εντόπισε τα αρχικά στοιχεία το 2023, ενώ οι νορβηγικές αρχές εκτιμούν ότι η ερευνώμενη δραστηριότητα εκτεινόταν από το 2021 έως το 2025.

Στις 14 Οκτωβρίου 2026, οι νορβηγικές αρχές συνέλαβαν πέντε άτομα στην περιοχή του Μπέργκεν, με κατηγορίες για διακεκριμένη απάτη ή συνέργεια. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε εταιρικές εγκαταστάσεις και κατοικίες στη Ρουμανία, καθώς και σε δύο επιχειρήσεις και μία κατοικία στη Γερμανία. Οι αρχές εξετάζουν επίσης καταγγελίες για πιθανή δωροδοκία αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών μέσω ενδιάμεσου προσώπου, με στόχο την εξασφάλιση ευνοϊκής μεταχείρισης στις συμβατικές σχέσεις με την NSPA.

Πέρα από την οικονομική ζημία

Το κρίσιμο ζήτημα δεν περιορίζεται στο ποσό της φερόμενης απάτης. Οι υπηρεσίες υποστήριξης σε λιμένες αποτελούν μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας, που επιτρέπει στα πολεμικά πλοία να συνεχίζουν τις αποστολές τους. Η αξιοπιστία των αναδόχων, η ακρίβεια των τιμολογίων και ο έλεγχος των υπεργολάβων είναι επομένως παράγοντες που συνδέονται με τη διαχείριση πόρων και την επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία ότι η συγκεκριμένη υπόθεση επηρέασε τη διαθεσιμότητα πλοίων ή την εκτέλεση αποστολών. Εάν, ωστόσο, οι καταγγελίες επιβεβαιωθούν, θα αναδειχθούν σοβαρά κενά εποπτείας σε συμβάσεις που εξυπηρετούν άμεσα στρατιωτικές ανάγκες.

Η NSPA έχει έκτοτε ενισχύσει τις ερευνητικές της δυνατότητες, αναπτύσσοντας Γραφείο Ερευνών, ενώ το 2025 συγκροτήθηκε κοινή ερευνητική ομάδα μεταξύ της έδρας του NATO και της Υπηρεσίας. Η Eurojust υποστήριξε τη διακρατική συνεργασία από το 2025, διευκολύνοντας τη συγκρότηση κοινής ομάδας έρευνας και τον συντονισμό των αρχών.

Η υπόθεση αναδεικνύει την ανάγκη αυστηρότερων ελέγχων στις αμυντικές συμβάσεις, ιδιαίτερα όταν εμπλέκονται πολλαπλοί υπεργολάβοι και διαφορετικές εθνικές δικαιοδοσίες. Σε μια περίοδο αυξημένων αμυντικών δαπανών, η προστασία των δημόσιων πόρων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αξιοπιστίας της Συμμαχίας.

Οι έρευνες συνεχίζονται και οι κατηγορίες δεν έχουν αποδειχθεί δικαστικά. Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: πόσο αποτελεσματικά μπορεί να προστατευθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα του NATO όταν οι μηχανισμοί υποστήριξής του εκτίθενται σε πιθανή απάτη και διαφθορά;