Τέσσερα χρόνια μετά την ιστορική πρόσκρουση του διαστημοπλοίου DART της NASA στον αστεροειδή Δίμορφο, η ευρωπαϊκή αποστολή Hera φθάνει τον Οκτώβριο στο διπλό σύστημα αστεροειδών Δίδυμος–Δίμορφος, με στόχο να εξετάσει τις συνέπειες της σύγκρουσης και να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα μιας μεθόδου πλανητικής άμυνας.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, το DART (Double Asteroid Redirection Test) προσέκρουσε σκόπιμα στον Δίμορφο, έναν αστεροειδή διαμέτρου περίπου 150 μέτρων που περιφέρεται γύρω από τον μεγαλύτερο Δίδυμο, διαμέτρου 780 μέτρων. Ήταν η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα επιχείρησε να μεταβάλει την τροχιά ενός ουράνιου σώματος μέσω κινητικής πρόσκρουσης.
Το πείραμα πέτυχε, καθώς η περίοδος περιφοράς του Δίμορφου γύρω από τον Δίδυμο μειώθηκε κατά περίπου 33 λεπτά, αποδεικνύοντας ότι η πρόσκρουση ενός διαστημοπλοίου μπορεί να μεταβάλει μετρήσιμα την κίνηση ενός αστεροειδούς. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τον μηχανισμό της εκτροπής και τις φυσικές μεταβολές που προκάλεσε η σύγκρουση.
Αυτά ακριβώς καλείται να διερευνήσει το Hera του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), το οποίο εκτοξεύθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2024 με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX. Το σκάφος έχει ήδη εντοπίσει οπτικά τον προορισμό του από απόσταση περίπου 236.500 km και προετοιμάζεται για την πρώτη διαδικασία επιβράδυνσης στις 15 Οκτωβρίου.
Θα ακολουθήσουν τρεις διαδοχικοί ελιγμοί προσέγγισης, με στόχο το Hera να βρεθεί στις αρχές Νοεμβρίου σε απόσταση περίπου 30 km από το διπλό σύστημα και να αρχίσει τις πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις. Τον Δεκέμβριο προβλέπεται να πλησιάσει ακόμη περισσότερο, προκειμένου να πραγματοποιήσει λεπτομερή χαρτογράφηση των δύο σωμάτων.
Κεντρικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη στον Δίμορφο μετά την πρόσκρουση του DART. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι εκτινάχθηκε μεγάλη ποσότητα υλικού, αλλά δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει το μέγεθος και τη μορφή του κρατήρα που δημιουργήθηκε . Δεν αποκλείεται μάλιστα η σύγκρουση να αναδιαμόρφωσε σημαντικό μέρος της επιφάνειας του μικρού αστεροειδούς, μετακινώντας βράχους και άλλα υλικά.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η περιστροφική κατάσταση του Δίμορφου μεταβλήθηκε, ενώ παρατηρήσεις έδειξαν ότι η περίοδος περιφοράς του συνέχισε να παρουσιάζει αλλαγές ακόμη και έξι μήνες μετά την πρόσκρουση. Οι μεταβολές αυτές δεν έχουν εξηγηθεί πλήρως και αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα της ευρωπαϊκής αποστολής.
Το Hera θα πραγματοποιήσει μετρήσεις της μάζας, της μορφολογίας και της εσωτερικής δομής του Δίμορφου, επιτρέποντας στους επιστήμονες να υπολογίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την ορμή που μεταφέρθηκε στον αστεροειδή κατά τη σύγκρουση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμβολή των υλικών που εκτινάχθηκαν από την επιφάνειά του, καθώς η αντίδρασή τους ενδέχεται να ενίσχυσε σημαντικά το αποτέλεσμα της πρόσκρουσης.
Η αποστολή μεταφέρει επίσης δύο μικρούς δορυφόρους CubeSat, τους Milani και Juventas, οι οποίοι προγραμματίζεται να απελευθερωθούν τον Ιανουάριο του 2027. Ο Milani θα εξετάσει τη σύσταση των επιφανειακών υλικών, ενώ ο Juventas θα χρησιμοποιήσει ραντάρ για να διερευνήσει την εσωτερική δομή του Δίμορφου, πραγματοποιώντας την πρώτη άμεση τέτοιου είδους μελέτη αστεροειδούς.
Στο τέλος των αποστολών τους, ο Juventas προβλέπεται να προσεδαφιστεί στον Δίμορφο, ενώ εξετάζεται αντίστοιχη δυνατότητα και για τον Milani. Τα δύο μικρά σκάφη θα συμπληρώσουν τις παρατηρήσεις του Hera, το οποίο αναμένεται να συνεχίσει την επιστημονική του δραστηριότητα τουλάχιστον έως τον Σεπτέμβριο του 2027.
