Η Ουκρανία βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη ευκαιρία που είχε από τα τέλη του 2022 να πάρει ξανά τη στρατηγική πρωτοβουλία στον πόλεμο με τη Ρωσία. Αυτό εκτιμά το αμερικανικό Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW) στη νέα του ανάλυση, προειδοποιώντας ωστόσο ότι χωρίς τη συνεχή υποστήριξη των δυτικών συμμάχων, η ευκαιρία αυτή μπορεί να χαθεί.
Σύμφωνα με τους αναλυτές του ISW, η καλοκαιρινή ρωσική επίθεση ουσιαστικά απέτυχε να πετύχει τους στόχους της. Αντίθετα, οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν όχι μόνο να ανακόψουν σημαντικά τη ρωσική προέλαση, αλλά και να ανακαταλάβουν εκτάσεις. Το Ινστιτούτο εκτιμά ότι μέσα στο 2026 οι Ουκρανοί απελευθέρωσαν τουλάχιστον 1.046 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ τα καθαρά εδαφικά κέρδη της Ρωσίας περιορίστηκαν περίπου στα 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Όμως η σημαντικότερη αλλαγή δεν καταγράφεται μόνο στο μέτωπο. Η Ουκρανία έχει αυξήσει αισθητά την παραγωγή όπλων μεγάλου βεληνεκούς και πραγματοποιεί πλέον πολύ συχνότερα πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια. Ιδιαίτερα σοβαρό είναι το πλήγμα που δέχεται η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία. Σύμφωνα με το ISW, οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν διαταράξει τη λειτουργία εγκαταστάσεων που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 30% της συνολικής δυναμικότητας διύλισης πετρελαίου της Ρωσίας. Οι συνέπειες είναι ήδη αισθητές, με ελλείψεις καυσίμων και τη Μόσχα να αναγκάζεται να μεταφέρει αντιαεροπορικά συστήματα για να προστατεύσει διυλιστήρια, στρατιωτικά εργοστάσια και άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Κατά την εκτίμηση των Αμερικανών αναλυτών, η Ρωσία προσπαθεί τώρα να ανατρέψει αυτή την κατάσταση με έναν διαφορετικό τρόπο: να αναγκάσει την Ουκρανία και τους συμμάχους της να ασχολούνται διαρκώς με νέες απειλές, αντί να αξιοποιούν τις επιτυχίες τους. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, και η εντατικοποίηση των επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον ουκρανικών πόλεων. Πέρα από τις ανθρώπινες απώλειες και τις καταστροφές, οι βομβαρδισμοί αναγκάζουν το Κίεβο να διαθέτει πολύτιμους πόρους στην προστασία του άμαχου πληθυσμού, αντί να τους χρησιμοποιεί στις επιχειρήσεις στο μέτωπο ή στα πλήγματα κατά στρατιωτικών στόχων στη Ρωσία.
Το ISW συνδέει με την ίδια στρατηγική και τις ρωσικές δολιοφθορές, καθώς και τις παραβιάσεις του εναέριου χώρου χωρών του ΝΑΤΟ. Στόχος της Μόσχας, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι να αναγκάσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να στρέψουν την προσοχή και τους πόρους τους στην προστασία των δικών τους υποδομών, περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητά τους να βοηθούν την Ουκρανία.
Το συμπέρασμα του Ινστιτούτου είναι σαφές: η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να επιβάλει τους όρους της στο πεδίο της μάχης και η Ουκρανία έχει σήμερα μια πραγματική ευκαιρία να αλλάξει τη δυναμική του πολέμου. Το ερώτημα είναι αν οι δυτικοί σύμμαχοι θα τη βοηθήσουν να την αξιοποιήσει ή αν, με καθυστερήσεις και δισταγμούς, θα αφήσουν άλλη μία ευκαιρία να χαθεί.
