Ο σημερινός ΚαΨιΜιτζής ήταν έτοιμος να μπει στη θάλασσα. Είχα προγραμματίσει να σχολιάσω για το Πολεμικό Ναυτικό και έχω πολλά να πω για την ετοιμότητα του Στόλου, τις ΦΔΙ, τις ΜΕΚΟ200ΗΝ, τα υποβρύχια, την Ενδιάμεση Λύση και όσα κάναμε ή αφήσαμε να γίνουν από το 2020 μέχρι σήμερα. Το κείμενο είναι έτοιμο. Θα έρθει στη σειρά του.

Μετά άνοιξα τα σχόλια του χθεσινού ΚαΨιΜιτζή. Δεν περίμενα όλο αυτό. Σαράντα τέσσερα σχόλια, αρκετά τεχνικά, πολλά αιχμηρά και ορισμένα βαριά. Πολλοί έγραψαν πως έγλειψα την Κίμπερλι. Άλλοι πως λιβανίζω την κυβέρνηση. Κάποιος έγραψε πως δεν είμαι καν ο ίδιος άνθρωπος που ξεκίνησε πέρσι τη στήλη.

Όταν οι αναγνώστες γράφουν έτσι, δεν κάνεις πως δεν είδες τα σχόλια για να πας στο επόμενο θέμα. Άφησα λοιπόν για λίγο το ΠΝ στην άκρη, έβαλα δεύτερο καφέ και ξενύχτησα για να πάρουν όλοι απάντηση. Όσοι συμφώνησαν, όσοι διαφώνησαν και όσοι μπήκαν στο ΚαΨιΜί κρατώντας ήδη αναμμένο θυμιατό για να μου το φορέσουν στο κεφάλι.

Μιλώντας για τα λιβάνια, δεν ζητάω από κανέναν να συμφωνεί μαζί μου. Αν ήθελα χειροκροτητές, θα έβαζα στο ΚαΨιΜί καθρέφτες αντί για τραπέζια. Η διαφωνία είναι καλοδεχούμενη. Η θεωρία ότι, επειδή μια άποψή μου δεν άρεσε, άλλαξε ο άνθρωπος που γράφει ή μπήκε άλλος στη θέση του, είναι απλώς λάθος.

Είμαι ο ίδιος άνθρωπος που ξεκίνησε τη στήλη. Το ύφος μου θα αλλάζει όποτε θέλω, όπως αλλάζουν η επικαιρότητα, η διάθεση και ο καφές. Στήλη γράφω, δεν υπέγραψα συμβόλαιο ακινησίας με τους αναγνώστες. Μπορώ τη μία μέρα να κράζω τον ΥΕΘΑ, την άλλη να του δίνω δίκιο και την τρίτη να ξαναπιάνω το θυμιατό, για να το πετάξω από το παράθυρο. Αυτά για την εισαγωγή. Πάμε τώρα στις απαντήσεις.

Οι απαντήσεις, μία προς μία

Μιλώντας για σκανδαλισμένους αναγνώστες, αγαπητέ ΙΛΙΑ35, μπορείς να με θεωρείς πολιτικό νάνο, μάγειρα, αμερικανόφιλο ή ό,τι άλλο θέλεις. Δεν πληρώνομαι για να πιστεύω όσα σε βολεύουν. Και ναι, είμαι ακριβώς ο ίδιος που ξεκίνησε τη στήλη. Το έγραψες ξανά πιο κάτω, σχεδόν βέβαιος ότι πρόκειται για άλλο πρόσωπο. Κάνεις λάθος. Για τον Δένδια έχω γράψει τόσα, ώστε αν αυτά είναι λιβάνισμα, τότε το θυμιατό μου πρέπει να δουλεύει με ντίζελ και να βγάζει καπνό από τρύπια φλάντζα.

Φίλε ΛΕΦΤΕΡΗ_Κ, αυτό ακριβώς είναι το νόημα της διαπραγμάτευσης. Ενέργεια, υποδομές, διευκολύνσεις και γεωγραφία μπαίνουν στο ίδιο τραπέζι. Η Ελλάδα οφείλει να ζητήσει καλύτερες τιμές, αποδεσμεύσεις και ανταλλάγματα. Δεν αγοράζουμε αμερικανικά επειδή μας αρέσει η σημαία. Αγοράζουμε ό,τι χρειαζόμαστε, αν η τιμή και οι όροι βγάζουν νόημα.

Αγαπητέ ΜΠΡΕΓΚΕ ΧΙΧ, ο τίτλος έγραφε «δώρα και λογαριασμό» ακριβώς επειδή τα αμερικανικά δώρα έρχονται με έξοδα μεταφοράς, επαναφοράς και πολιτικό λογαριασμό. Για τη ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ ΤΖΕΡΝΑΛ διαφωνούμε. Το κύρος μιας εφημερίδας δεν κάνει κάθε γραμμή της Ευαγγέλιο, όπως και η δική μου καχυποψία δεν την κάνει επαρχιακό μπακαλόχαρτο. Η ένστασή σου είναι σοβαρή. Η άποψή μου όμως παραμένει άποψη, όχι αίτηση μετανοίας προς την εφημερίδα.

Γνωστέ ΝΤΕΞΤΕΡΜΟΡΓΚ, σωστή η παρατήρηση για τον κίνδυνο να πέσουμε πάνω σε έναν μόνο προμηθευτή. Η τιμή μετράει, η διαθεσιμότητα μετράει, η κοινότητα χρηστών επίσης. Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσα ΒΑΪΠΕΡ θα πάρουν σύστημα αυτοπροστασίας. Αν αγοράσουμε λίγα ατρακτίδια για να τα περιφέρουμε από αεροσκάφος σε αεροσκάφος, θα έχουμε πετύχει άλλη μία ελληνική οικονομία που κοστίζει ακριβά.

Φίλε ΖΟΠ, δεν έγραψα πως φταίει ο Παπασταύρου, ούτε πως θα καρατομηθεί. Και γνωστέ ΟΥΛΤΟΡΙΟΥΣ, σωστά θυμίζεις ότι ο ίδιος χαρακτήρισε ψευδές το δημοσίευμα περί απειλής. Αυτό ακριβώς ενισχύει τη θέση μου. Για τη λίστα όσων θα ήθελες να καθίσουν στον πάγκο, θα χρειαστούμε δεύτερο ΚαΨιΜί και μεγαλύτερο πάγκο.

Αγαπητέ ΦΙΛΙΠΠΕ, το ότι η Κίμπερλι υπήρξε τηλεπερσόνα δεν την κάνει άχρηστη. Προφανώς και είναι βύσμα του Τραμπ. Οι πρέσβεις εκ προσωπικοτήτων αυτό ακριβώς είναι: πολιτικές επιλογές του προέδρου. Το κρίσιμο είναι αν κάνει τη δουλειά που της ανέθεσε. Και τη δουλειά των ΗΠΑ στην Ελλάδα την κάνει.

Στο «ο ΚαΨιΜιτζής άλλαξε άρδην», θα σου απαντήσω καθαρά: αλλάζω το ύφος μου όπως θέλω. Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις σου βλέπεις δοκιμή νερών και προετοιμασία λιβανίσματος του Δένδια. Δεν δοκιμάζω νερά. Αν θεωρώ κάτι σωστό, θα το γράψω. Αν θεωρώ κάτι ανοησία, επίσης θα το γράψω. Αν κάποτε μπλοκάρεις τη σελίδα, όπως είπες, θα λυπηθώ. Δεν πρόκειται όμως να γράφω με τον φόβο του κουμπιού αποκλεισμού.

Φίλε ΜΠΙΛΙ, οι Γάλλοι είχαν πλοίο και είχαν Μακρόν. Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο. Η αμερικανική πρόταση είχε προβλήματα, οι Γάλλοι έδωσαν πολιτική συμφωνία και η Ελλάδα πήρε μια απόφαση που δεν ήταν μόνο τεχνική. Στις τιμές, στις αποδεσμεύσεις και στα μεταχειρισμένα συμφωνούμε: κανένα αντίδωρο για νέες παραχωρήσεις και κανένα χρυσό συμβόλαιο επειδή κάποιος μας χτύπησε φιλικά την πλάτη.

Γνωστέ ΕΜ.ΤΙ, η ισραηλινή προσφορά είναι πράγματι πολύ ανταγωνιστική και το ατρακτίδιο δίνει ευελιξία με μικρότερο αρχικό κόστος. Έχει όμως και το μειονέκτημα που γράφεις: λίγα ατρακτίδια σημαίνουν λίγα πραγματικά προστατευμένα αεροσκάφη κάθε στιγμή. Για τα νέα όπλα, εκεί βρίσκεται η ουσία. ΒΑΪΠΕΡ και ΕΦ-35 χωρίς σοβαρό απόθεμα βλημάτων είναι φωτογενείς πλατφόρμες.

Αγαπητέ ΙΩΑΝΝΗ ΝΤΡΙΝΗ, η αμερικανοκορεατική διάσταση του ΚΣΣ-ΙΙΙ αξίζει να μείνει στο τραπέζι. Συμφωνώ επίσης ότι τεχνογνωσία βαλλιστικών όπλων θα ήταν στρατηγικό κέρδος, αν προσφέρεται πραγματικά και όχι σε διαφάνειες. Για τις ΡΟΥΣΣΕΝ και το επόμενο μικρό πλοίο του ΠΝ, θα επανέλθω. Τα επτά σκάφη είναι πολύτιμα, δεν είναι αιώνια και δεν αρκούν.

Φίλε ΑΡΗ, το «χτυπάμε το σαμάρι» είναι πιθανό σενάριο. Η ένστασή μου ήταν στη βαρύτητα και στη διατύπωση που αποδόθηκε στην πρέσβειρα. Για την πρόταση από πολύ μακριά, άσε με να μη χαλάσω ακόμη την έκπληξη. Για τα Φ-16, σωστά: από ρεζουμέ έχουμε έλλειψη και από παρουσιάσεις υπερπαραγωγή.

Φίλε ΑΞΙΝΟΣΠ, δεν θα σου πω ακόμη ΜΟΓΚΑΜΙ για να τρελαθείς. Και φίλε ΦΑΪΡΦΟΞ, η πολυτυπία στα συστήματα μάχης είναι όντως κίνδυνος. Η πρόταση όμως αφορά τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων ΡΟΥΣΣΕΝ, όχι την αγορά άλλου τύπου φρεγάτας. Ας περιμένουμε να έρθει ο φάκελος πριν βάλουμε κι άλλο πλοίο στο Ναύσταθμο.

Αγαπητέ ΑΛΚΙΒΙΑΔΗ, σωστά λες ότι η πολιτική στήριξη πληρώνεται πανάκριβα όταν την αγοράζεις χωρίς όρους. Τα επιπλέον ΕΦ-35 είναι πιθανό επόμενο βήμα, όμως πρώτα πρέπει να οπλιστούν όσα ήδη αγοράζουμε. Η καλύτερη πολιτική στήριξη είναι μια χώρα που έχει πραγματικές δυνατότητες και δεν ζητά κάθε φορά ξένο μπράβο.

Εκλεκτέ ΕΪΛΙΕΝ ΠΡΟΝΤΙΟΥΣ, διάβασα όλο το σχόλιο. Η ιστορία των αμερικανικών παρεμβάσεων επιβάλλει καχυποψία. Εκεί συμφωνούμε. Εκεί που διαφωνούμε είναι ότι η συγκεκριμένη φράση πρέπει να θεωρηθεί δεδομένη επειδή ταιριάζει σε αυτό το ιστορικό μοτίβο. Συμμαχία χωρίς μνήμη είναι αφέλεια. Συμμαχία χωρίς ψυχρή ανάγνωση των σημερινών συμφερόντων είναι επίσης αφέλεια.

Φίλε ΑΛΕΞΜΑΡΚ, ο κατάλογος για τον Ρούμπιο ήταν εκτίμηση και το έγραψα. Στο «ξεπλένεις την κυβέρνηση» διαφωνώ κάθετα. Αν κάποιος διαβάσει όσα έχω γράψει για καθυστερήσεις, εξοπλιστικά, συμβούλους, ΣΟΥΠΕΡ ΠΟΥΜΑ, ΡΑΜ, ΜΕΚΟ και ανθρώπινο δυναμικό, μόνο πλυντήριο δεν θα δει. Το ότι κάποτε συμφωνώ με μια κυβερνητική κίνηση δεν ακυρώνει όσα έχω γράψει εναντίον άλλων.

Αρχηγέ ΣΠΙ, η ομοιοτυπία των ΠΟΥΛΣ έχει λογική. Τα ΕΜ-ΕΛ-ΑΡ-ΕΣ όμως υπάρχουν ήδη, και αν συνοδευτούν από ΠΡΙΣΜ αποκτούν άλλη αξία. Για ΠΑΤΡΙΟΤ, ΣΤΡΑΪΚΕΡ, Μ113Α3, ΑΠΑΤΣΙ, νέα ατρακτίδια και σύστημα αυτοπροστασίας, η σωστή λέξη είναι «πακέτο». Το λάθος θα είναι να πάρουμε από όλα λίγο, ώστε τίποτα να μην επαρκεί.

Φίλε ΒΑΓΚΟΣ, τα δύο σχεδόν ίδια σχόλια τα απαντώ μαζί. Η λίστα σου είναι η μισή ιστορία των χαμένων ευκαιριών με τις ΗΠΑ. Υψηλές τιμές, καθυστερήσεις, μη αποδεσμεύσεις και μόνιμος φόβος μήπως στεναχωρηθεί η Τουρκία έσπρωξαν την Ελλάδα σε άλλους προμηθευτές. Αν οι Αμερικανοί θέλουν να επιστρέψουν δυνατά, χρειάζονται πράξεις. Όχι άλλη μία διάλεξη προς τους επαίτες.

Αγαπητέ ΣΤΙΝΓΚΡΕΪ74, ουίσκι στον καφέ δεν έβαλα, παρότι μετά τα σχόλια το σκέφτηκα. Η ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ ΤΖΕΡΝΑΛ είναι σοβαρή εφημερίδα. Αυτό δεν σημαίνει πως παραιτούμαι από τη δική μου κρίση. Για τα αμερικανικά μεταχειρισμένα, σωστά: δωρεάν δεν σημαίνει έτοιμο ούτε συμφέρον. Για την παγκόσμια μοιρασιά ΗΠΑ–Ρωσίας–Τουρκίας–Κίνας, κρατάω μεγαλύτερο καλάθι. Τόσοι παίκτες δύσκολα χωρούν στο ίδιο τραπέζι χωρίς να αρχίσουν να κλέβουν ο ένας τα μαχαιροπίρουνα του άλλου.

Φίλε ΜΠΡΙΤΖΕΡ, πολύ σωστά ξεχωρίζεις την τιμή του κατασκευαστή από το τελικό κόστος μέσω ΕΦ-ΕΜ-ΕΣ. Εκεί χάνονται πολλές συζητήσεις, μέσα σε χρεώσεις, υποστηρίξεις και πακέτα που φουσκώνουν τον λογαριασμό. Και στα ΛΙΤΕΝΙΝΓΚ, μια συνδυασμένη πρόταση νέων ατρακτιδίων και αναβάθμισης των παλιών μπορεί να είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική. Οι Αμερικανοί θέλουν πώληση; Ας φέρουν τιμή που να μη χρειάζεται καρδιολόγο στο ΓΕΑ.

Φίλε ΜΑΝΟ2020, η ομορφιά είναι προσωπική υπόθεση. Εγώ τη θεωρώ όμορφη, εσύ όχι. Θα επιβιώσουμε και οι δύο από αυτή τη διαφωνία. Το ΚαΨιΜί δεν θα γίνει πάντως κριτική επιτροπή προσώπων, γιατί στο τέλος θα μείνουμε χωρίς καφέ και με πολλές μηνύσεις.

Γνωστέ ΕΛΛΗΝΙΚΕ ΦΟΙΝΙΚΑ, κριτική μου έκανες πολλές φορές και σου απάντησα. Το ότι βρήκες κι άλλους να συμφωνούν δεν μετατρέπει αυτομάτως την άποψή σας σε απόφαση Αρείου Πάγου. Στο «άλλαξε και το χιούμορ», ναι, το χιούμορ μου αλλάζει. Δεν γράφω κάθε πρωί με καρμπόν τον περσινό εαυτό μου. Η παλιά παρέμβαση που ανέβασες δείχνει τουλάχιστον ότι η στήλη πάντοτε προκαλούσε κουβέντα. Αυτό θέλω να συνεχίσει να κάνει.

Αγαπητέ 4ΒΕΚΤΟΡ, σωστή η διόρθωση για την ηλεκτρονική άδεια ταξιδιού και επίσης σωστό ότι για εργασία χρειάζεται άλλο καθεστώς. Στο δεύτερο σχόλιό σου επιμένεις πως η απουσία διάψευσης αποδεικνύει τη φράση. Είναι σοβαρό επιχείρημα, δεν είναι τελεσίδικη απόδειξη. Εκεί μένει η διαφωνία μας.

Φίλε ΣΙΚ, έπιασα το δηλητήριο για τα «νεότατα» αμερικανικά σκάφη και το μέσο όρο ηλικίας του ΠΝ. Δυστυχώς, όταν έχεις πλοία μισού αιώνα, ένα τριανταεξάχρονο σκάφος μοιάζει σχεδόν έφηβος που ζητά χαρτζιλίκι.

Αγαπητέ ΣΤΕΛΙΟ, συμφωνώ ότι ο εκσυγχρονισμός των 214ΗΝ πρέπει να προηγηθεί και να λειτουργήσει ως σχολείο για το επόμενο υποβρύχιο. Αισθητήρες, σύστημα μάχης, μπαταρίες και δόγμα χρήσης θα δώσουν πραγματική εμπειρία. Το επόμενο σκάφος πρέπει να επιλεγεί από ανθρώπους που έχουν ήδη δουλέψει τη νέα τεχνολογία, όχι μόνο δει τις παρουσιάσεις της.

Φίλε ΑΝΤΩΝΙΕ, η ιστορία με το πιστόλι περιγράφει τέλεια το πώς αντιλαμβάνονται πολλοί τη μεγάλη δύναμη απέναντι στη μικρή χώρα. Δεν θα στηρίξω όμως συμπέρασμα πάνω σε κάθε παλιό ντοκιμαντέρ ή σε κάθε ιστορία για απόπειρα δολοφονίας.

Και φίλε Φίλιππε, είδα και τη δική σου απάντηση. Τα μεγάλα θέματα θέλουν στοιχεία, όχι μόνο μύθους που βολεύουν τη μία ή την άλλη πλευρά.

Γνωστέ ΓΟΥΙΖΝΤΟΜ, κάπως έτσι φαντάζομαι κι εγώ αρκετές διαπραγματεύσεις. Απαιτήσεις, εσωτερικά πολιτικά όρια, τουρκικές αντιδράσεις, αεροπορικές παραγγελίες και ανταλλάγματα στο ίδιο μπλέντερ. Το ζητούμενο είναι να πάμε μια φορά με δική μας πλήρη λίστα και κόκκινες γραμμές, αντί να ανακαλύπτουμε στη συνάντηση τι ακριβώς θέλουμε.

Πρώην συνάδελφε ΛΟΣΤ ΙΝ ΣΠΕΪΣ, σωστή η υπενθύμιση για την αμερικανική συμμετοχή στο κόστος των ΒΑΪΠΕΡ. Ο Τσίπρας δεν χαμογελούσε μόνο επειδή ο Τραμπ ανακοίνωνε έναν μεγάλο λογαριασμό. Υπήρχε και αμερικανική χρηματοδοτική συνεισφορά που πρέπει να μετράει στον απολογισμό.

Και φίλε ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΕ, ευχαριστώ. Είδα και την παρέμβασή σου να διαβάζουμε πιο αργά και προσεκτικά. Αυτό θα ζητήσω από όλους, μαζί και από τον εαυτό μου.

Νικόλαε, η δική σου απάντηση είναι ξεχωριστή

Μιλώντας για προσεκτικό διάβασμα, αγαπητέ ΝΙΚΟΛΑΕ, διάβασα και τα δύο μεγάλα σχόλιά σου, μέχρι την τελευταία γραμμή. Δεν θα σου απαντήσω με εξυπνάδα, γιατί η γνώμη σου έχει ιδιαίτερο βάρος για μένα. Και ναι, ειλικρινά σε ευχαριστώ για την παρέμβαση.

Η ανάλυσή σου για τη ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ ΤΖΕΡΝΑΛ, τα ρεπουμπλικανικά οικονομικά συμφέροντα και το βάρος των συγκεκριμένων καταγγελιών είναι σοβαρή. Η δική μου ανάγνωση παραμένει διαφορετική: θεωρώ ότι πίσω από το δημοσίευμα υπάρχει και σύγκρουση αμερικανικών συμφερόντων για την ενέργεια και τη διαδρομή του αερίου. Αυτό δεν κάνει την εφημερίδα ασόβαρη. Κάνει την ιστορία πιο σύνθετη από το «η πρέσβειρα απείλησε και τελειώσαμε».

Στη συνέχειά σου γράφεις για την Κίμπερλι, το βιογραφικό της και τον ρόλο του Τομ Μπάρακ. Ναι, η Κίμπερλι είναι τηλεπερσόνα. Ναι, είναι πολιτική επιλογή και βύσμα του Τραμπ. Δεν την παρουσίασα ως διπλωμάτη καριέρας ούτε ως νέο Κίσινγκερ. Το ότι είναι τηλεπερσόνα και βύσμα όμως δεν είναι αρκετό για να ακυρωθεί. Αυτό που πρέπει να κάνει για τις ΗΠΑ, το κάνει. Προωθεί αμερικανικά συμφέροντα, ανοίγει πόρτες, συνδέει πολιτική, ενέργεια και επιχειρήσεις και κρατά απευθείας γραμμή με το περιβάλλον του προέδρου. Αυτό αξιολόγησα.

Μπορεί να έκανα λάθος στην ένταση της διατύπωσης. Μπορεί να υπερεκτίμησα την ίδια και να υποτίμησα το βάρος του δημοσιεύματος. Δεν έγραψα αγιογραφία με το αζημίωτο ούτε μου ζήτησε κανείς να τη λιβανίσω. Έγραψα την άποψή μου, όπως έχω γράψει σκληρά και για Αμερικανούς, Γάλλους, Ισραηλινούς, υπουργούς, αρχηγούς και συμβούλους.

Θα σου πω όμως και κάτι εντελώς ειλικρινές. Για λίγη ώρα, μετά τη δική σου παρέμβαση, αναρωτήθηκα αν αξίζει να ξαναγράψω. Όχι επειδή διαφώνησες. Επειδή, όταν ένας άνθρωπος που εκτιμώ διαβάζει το κείμενο και βλέπει φούσκωμα, αφέλεια ή αναζήτηση προστάτη, οφείλω να σταματήσω και να το σκεφτώ σοβαρά. Το σκέφτηκα. Και μετά απάντησα. Αυτό κάνει μια στήλη που σέβεται και τον εαυτό της και τους αναγνώστες της.

Η κουβέντα συνεχίζεται

Μιλώντας για το τι είχε όταν ξεκίνησε, ο ΚαΨιΜιτζής δεν φτιάχτηκε για να είναι δελτίο Τύπου, ούτε για να συμφωνούμε όλοι. Φτιάχτηκε για να λέει πράγματα, να πετάει μπηχτές, να ανοίγει κουβέντες και να δέχεται απαντήσεις. Αν έγινε προβλέψιμος, κουραστικός ή ξένος προς τους ανθρώπους που τον στήριξαν, θέλω να το ξέρω.

Περιμένω λοιπόν τα σχόλιά σας. Καθαρά. Δεν ζητάω χάδια και δεν στήνω δημοψήφισμα συμπάθειας. Ζητάω την ίδια καθαρή κουβέντα που προσπαθώ να γράφω κι εγώ.