Το ρωσικό κρατικό πρακτορείο RIA Novosti δημοσίευσε ένα άρθρο για ενδεχόμενο πόλεμο με τη Λιθουανία, στο οποίο γινόταν ακόμη και αναφορά σε πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές. Λίγες ώρες αργότερα το κείμενο κατέβηκε. Και όλα αυτά την ημέρα που ο Βλαντίμιρ Πούτιν διαβεβαίωνε ξανά ότι η Ρωσία δεν σχεδιάζει πόλεμο με την Ευρώπη.
Το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου, στην ιστοσελίδα του κρατικού RIA Novosti εμφανίστηκε ένα άρθρο με τίτλο που δύσκολα περνούσε απαρατήρητος: «Τη Ρωσία περιμένει ακόμη μία ειδική στρατιωτική επιχείρηση. Θα είναι πολύ σύντομη». Αυτή τη φορά το σενάριο δεν αφορούσε την Ουκρανία, αλλά τη Λιθουανία — χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Συντάκτης ήταν ο Αλεξάντρ Νοσόβιτς, αρχισυντάκτης του RuBaltic.Ru και μέλος του ρωσικού Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής. Αφορμή για το άρθρο αποτέλεσε η συζήτηση στη Λιθουανία σχετικά με την άρση της συνταγματικής απαγόρευσης για την εγκατάσταση πυρηνικών όπλων στη χώρα.
Από εκεί και πέρα, όμως, το κείμενο πήγαινε πολύ πιο μακριά από μια συνηθισμένη πολιτική ανάλυση.
Ο Νοσόβιτς υποστήριζε ότι μια πιθανή σύγκρουση στις χώρες της Βαλτικής, λόγω της γεωγραφίας τους, δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και θα ήταν πολύ πιο γρήγορη. Έγραφε μάλιστα ότι η Ρωσία θα μπορούσε να μη χρησιμοποιήσει καθόλου χερσαίες δυνάμεις και να περάσει απευθείας στη χρήση «πυραύλων με το κατάλληλο φορτίο» — μια αναφορά που, στο πλαίσιο του άρθρου, παρέπεμπε σε πυρηνικές κεφαλές. Και μετά συνέβη κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: το άρθρο εξαφανίστηκε. Το RIA συνόδευσε το άρθρο με εικόνα, δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, ενός Ρώσου στρατιώτη μπροστά από τη ρωσική σημαία.
Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευσή του, το RIA Novosti το απέσυρε από την ιστοσελίδα του. Στη θέση του εμφανίστηκε διευκρίνιση ότι το κείμενο του εξωτερικού συνεργάτη δεν ανταποκρινόταν στην άποψη της σύνταξης, στη συντακτική πολιτική του πρακτορείου αλλά ούτε και στην κρατική πολιτική της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Πρέπει βέβαια να γίνει μια σημαντική διάκριση: το άρθρο δεν ήταν επίσημη ανακοίνωση του Κρεμλίνου ούτε δήλωση του Πούτιν. Ήταν προσωπικό άρθρο γνώμης που φιλοξενήθηκε από ένα κρατικό πρακτορείο και στη συνέχεια αποσύρθηκε.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία προκαλεί αναπόφευκτα ενδιαφέρον. Την ίδια ημέρα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωνε για δεύτερη φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ότι η Ρωσία δεν προετοιμάζεται για πόλεμο με την Ευρώπη, ενώ παράλληλα αναφερόταν στα δικαιώματα των ρωσόφωνων στις χώρες της Βαλτικής. Και κάπου εδώ η ιστορία αρχίζει να ακούγεται… γνώριμη.
Εννέα ημέρες πριν από την εισβολή
Στις 15 Φεβρουαρίου 2022, ενώ περισσότεροι από 100.000 Ρώσοι στρατιώτες είχαν συγκεντρωθεί γύρω από την Ουκρανία και η Δύση προειδοποιούσε για επικείμενη εισβολή, ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς πήγε προσωπικά στη Μόσχα για να συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν για ώρες στο Κρεμλίνο. Ο Σολτς δήλωσε μετά τη συνάντηση ότι έπρεπε να γίνουν όλα τα απαραίτητα ώστε να αποτραπεί ένας πόλεμος στην Ευρώπη και ότι υπήρχαν ακόμη δυνατότητες για διπλωματική λύση.
Εκείνες τις ημέρες η Μόσχα απέρριπτε επανειλημμένα τις δυτικές προειδοποιήσεις περί επικείμενης εισβολής και αρνούνταν ότι σχεδίαζε επίθεση στην Ουκρανία. Εννέα ημέρες μετά τη συνάντηση Πούτιν–Σολτς, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία.
Τέσσερα και πλέον χρόνια αργότερα, η Ρωσία δηλώνει ότι δεν σχεδιάζει πόλεμο με την Ευρώπη. Και την ίδια ημέρα, σε ένα από τα μεγαλύτερα κρατικά πρακτορεία της, εμφανίζεται ένα άρθρο για μια νέα «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», αυτή τη φορά εναντίον της Λιθουανίας, με αναφορά ακόμη και σε πυρηνικά όπλα.
Το άρθρο κατέβηκε. Η διαβεβαίωση έμεινε.Όποιος θυμάται τον Φεβρουάριο του 2022, μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
