Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της ΠΤΗΣΗΣ, το Πολεμικό Ναυτικό προχωρεί προς τον βαθύ εκσυγχρονισμό μέσης ζωής και των τεσσάρων υποβρυχίων Type 214HN. Η οριστική τεχνική λύση βρίσκεται πλέον αρκετά κοντά, ενώ η νέα οικονομική προσέγγιση κατεβάζει την εκτιμώμενη τιμή λίγο κάτω από το 1,5 δισ. ευρώ. Το τελικό τίμημα θα αποσαφηνιστεί με την ολοκλήρωση της διαμόρφωσης και των διαπραγματεύσεων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει το σύστημα μάχης ORCCA, νέα περισκόπια, νεότερο και πολύ αποδοτικότερο σύστημα διαχείρισης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και πρόβλεψη για μελλοντική χρήση της τορπίλης DM2A5. Η νέα διαμόρφωση θα φέρει τα ελληνικά σκάφη πολύ κοντά στο επιχειρησιακό επίπεδο του Type 214NG ως προς το σύστημα μάχης, την ψηφιακή αρχιτεκτονική, τους αισθητήρες, τη διαχείριση ενέργειας και την ενσωμάτωση όπλων.

Ο «Παπανικολής» περνά ήδη πρώτος από δεξαμενισμό και εκτεταμένες εργασίες συντήρησης. Θα ακολουθήσουν διαδοχικά και τα υπόλοιπα τρία υποβρύχια, με τις σημερινές εργασίες να λειτουργούν ως αφετηρία για το ευρύτερο πρόγραμμα και για τη διατήρηση της επιχειρησιακής αξίας της ελληνικής τετράδας των Type 214HN.

Η νέα κοστολόγηση επαναφέρει το πρόγραμμα

Οι προηγούμενες κοστολογήσεις είχαν πλησιάσει τα 2 δισ. ευρώ, θέτοντας σε κίνδυνο ολόκληρο το εγχείρημα. Σε αυτό το ύψος, η οικονομική βιωσιμότητα του προγράμματος γινόταν εξαιρετικά δύσκολη και η υλοποίησή του απομακρυνόταν.

Οι συνδυασμένες προσπάθειες του Πολεμικού Ναυτικού και των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά αλλάζουν πλέον την εικόνα. Η νέα κατανομή εργασιών και τεχνικού ρίσκου, μαζί με την αξιοποίηση της συνεργασίας Σκαραμαγκά και TKMS, επαναφέρουν τον εκσυγχρονισμό σε τροχιά υλοποίησης. Το πρόγραμμα αποκτά ένα οικονομικό μέγεθος που μπορεί να υποστηριχθεί και να εγκριθεί.

Σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων που απαιτεί ο εκσυγχρονισμός συμπίπτει με όσα γίνονται στον δεξαμενισμό και στη βαριά συντήρηση του υποβρυχίου. Έλεγχοι κύτους, μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές παρεμβάσεις, εργασίες στα βοηθητικά συστήματα και γενική αποκατάσταση της διαθεσιμότητας μπορούν να ενταχθούν σε έναν ενιαίο κύκλο. Η ίδια διαδικασία θα εφαρμοστεί διαδοχικά στα υπόλοιπα σκάφη, με κοινό προσωπικό, εργαλεία, υποδομές και τεχνογνωσία.

Η ανάθεση σημαντικού έργου στον Σκαραμαγκά επιτρέπει ουσιαστική εξοικονόμηση, επειδή τα Ναυπηγεία και το ΠΝ αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος της εκτέλεσης και του προγραμματικού ρίσκου. Η TKMS διατηρεί κεντρικό ρόλο ως τεχνικός σύμβουλος και φορέας της σχεδιαστικής γνώσης, αναλαμβάνοντας τις κρίσιμες παρεμβάσεις, την αρχιτεκτονική ολοκλήρωση και την πιστοποίηση.

Η τεχνογνωσία θα μεταφερθεί και θα μοιραστεί με τον Σκαραμαγκά και τα στελέχη του ΠΝ, δημιουργώντας ελληνική ικανότητα υποστήριξης για τις επόμενες δεκαετίες. Αυτός ο καταμερισμός στηρίζεται στην ευρύτερη συμφωνία συνεργασίας των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά με την TKMS για φρεγάτες και υποβρύχια.

Το κρίσιμο πολιτικό στοιχείο είναι ότι ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών, το ΜΠΑΕ, περιλαμβάνει τόσο πρόβλεψη όσο και διαθέσιμη χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό των Type 214HN. Το πρόγραμμα διαθέτει, συνεπώς, θεσμική και δημοσιονομική βάση.

ORCCA, νέα optronics και ευφυέστερη διαχείριση ενέργειας

Στην καρδιά της αναβάθμισης βρίσκεται το ORCCA, το σύστημα μάχης νέας γενιάς των γερμανονορβηγικών Type 212CD, το οποίο αναπτύσσεται από την ΚΤΑ Νaval systems, την κοινή εταιρεία της Kongsberg και της ATLAS Elektronik. Στα ελληνικά Type 214HN θα διαδεχθεί το σημερινό ISUS 90-15 και θα δημιουργήσει ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για σόναρ, optronics (περισκόπια), ηλεκτρονικά μέτρα υποστήριξης (ESM), ναυτιλία, επικοινωνίες και έλεγχο όπλων.

Η ανοικτή αρχιτεκτονική, οι πολυλειτουργικές κονσόλες και η συγκέντρωση των δεδομένων σε κοινή υπολογιστική υποδομή προσφέρουν ταχύτερη σύνθεση της τακτικής εικόνας και συντομότερο κύκλο από τον εντοπισμό έως την εμπλοκή. Παράλληλα, διευκολύνουν τις επόμενες αναβαθμίσεις λογισμικού, αισθητήρων και όπλων σε όλη την υπόλοιπη επιχειρησιακή ζωή των υποβρυχίων.

Τα αναβαθμισμένα optronics θα ενισχύσουν την εικόνα ημέρας και νύχτας και θα περιορίσουν τον χρόνο έκθεσης σε βάθος περισκοπίου. Το νεότερο σύστημα διαχείρισης ηλεκτρικής ενέργειας θα συντονίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το AIP, τις γεννήτριες, την πρόωση και τα φορτία αποστολής. Το πλήρωμα θα διαθέτει σαφέστερη εικόνα της διαθέσιμης ισχύος, ενώ η κατανομή της θα προσαρμόζεται αποτελεσματικότερα στις απαιτήσεις των αισθητήρων, του ORCCA και της τακτικής κατάστασης.

Η υδροδυναμική διάταξη, το κύτος και ο κύριος ηλεκτροκινητήρας διατηρούν την αρχιτεκτονική του 214HN, ενώ το σύστημα μάχης, οι αισθητήρες, ο αυτοματισμός, η ενεργειακή διαχείριση και η δυνατότητα εξέλιξης περνούν σε νέα γενιά.

Η βαριά τορπίλη DM2A5

Η εγκατάσταση του ORCCA ανοίγει τον δρόμο για τη μελλοντική χρήση της DM2A5, της νέας γενιάς βαριάς τορπίλης της οικογένειας SeaHake που συνδέεται με το πρόγραμμα των γερμανονορβηγικών Type 212CD. Η ελληνική αναβάθμιση θα προβλέπει τις αναγκαίες διεπαφές, το λογισμικό ελέγχου πυρός και τη διαδρομή πιστοποίησης, ώστε το όπλο να μπορεί να ενσωματωθεί όταν καταστεί διαθέσιμο και επιλεγεί από το ΠΝ.

Η DM2A5 εξελίσσει τη φιλοσοφία της SeaHake με νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική, προηγμένο ακουστικό ερευνητή, αυξημένη υπολογιστική ισχύ, καθοδήγηση μέσω οπτικής ίνας και ηλεκτρική πρόωση χαμηλού ακουστικού ίχνους. Σχεδιάζεται για σύνθετο περιβάλλον πολλαπλών επαφών και για συνεχή εξέλιξη των αλγορίθμων εντοπισμού, ταξινόμησης και αντιμετώπισης αντιμέτρων.

Η πρόβλεψη συμβατότητας προστατεύει την επένδυση του εκσυγχρονισμού και επιτρέπει τη μετάβαση στο επόμενο όπλο χωρίς νέα ανακατασκευή του συστήματος μάχης. Η SeaHake Mod4 καλύπτει τον άμεσο κύκλο εξοπλισμού, ενώ η DM2A5 προσφέρει την επόμενη τεχνολογική βαθμίδα.

Ποιοτικό προβάδισμα απέναντι στα τουρκικά 214TN

Τα τουρκικά 214TN της κλάσης Reis αποτελούν νεότερες πλατφόρμες με AIP όπως και με σημαντική συμμετοχή της τουρκικής βιομηχανίας στα ηλεκτρονικά και στην ολοκλήρωση τους. Η τουρκική αλυσίδα αισθητήρα, συστήματος μάχης και όπλου εξελίσσεται επίσης, όπως έδειξε η βολή της εγχώριας τορπίλης AKYA μέσω του συστήματος διαχείρισης μάχης MÜREN.

Η αξία ενός σύγχρονου υποβρυχίου κρίνεται κυρίως από το πόσο έγκαιρα αντιλαμβάνεται το περιβάλλον, πόσο γρήγορα μετατρέπει τα δεδομένα σε απόφαση και πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί το όπλο του. Με ORCCA, αναβαθμισμένα optronics, ευφυέστερη ενεργειακή διαχείριση, SeaHake Mod4 και πρόβλεψη για DM2A5, η αποτίμηση στο ΠΝ είναι ότι τα ελληνικά Type 214HN θα περάσουν σαφώς μπροστά από τα τουρκικά 214TN στα κρίσιμα πεδία ισχύος.