Ο Καναδάς υπέβαλε επίσημη αίτηση ένταξης στην Joint Expeditionary Force (JEF), την πολυεθνική δύναμη ταχείας αντίδρασης υπό βρετανική ηγεσία που επικεντρώνεται κυρίως στη βόρεια Ευρώπη, τη Βαλτική και τον Βόρειο Ατλαντικό. Την απόφαση ανακοίνωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι, μετά τη συνάντησή του με τον Βρετανό ομόλογό του Άντι Μπέρναμ στο Λίβερπουλ. Η Βρετανία υποστηρίζει την καναδική υποψηφιότητα, αλλά η διαδικασία ένταξης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η JEF αποτελείται σήμερα από δέκα χώρες: Βρετανία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ισλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Ολλανδία, Νορβηγία και Σουηδία. Η πιθανή συμμετοχή του Καναδά θα επεκτείνει ουσιαστικά τη γεωγραφική διάσταση της δύναμης προς τη βορειοαμερικανική πλευρά του Ατλαντικού και την Αρκτική, περιοχές άμεσου ενδιαφέροντος για την Οτάβα.
Η JEF δεν αποτελεί μόνιμη δύναμη με προκαθορισμένη σύνθεση. Συγκροτείται ανάλογα με την αποστολή και μπορεί να αναπτυχθεί για ασκήσεις, αντιμετώπιση κρίσεων, ανθρωπιστικές επιχειρήσεις ή στρατιωτική δράση. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ και χρησιμοποιεί τα πρότυπα και τις διαδικασίες της Συμμαχίας, ενώ κάθε χώρα διατηρεί τον έλεγχο των δυνάμεων που διαθέτει.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι η δυνατότητα ταχείας κινητοποίησης χωρίς να απαιτείται συμμετοχή και των δέκα κρατών. Μετά από διαβουλεύσεις, η Βρετανία μπορεί να οργανώσει επιχείρηση μαζί με μία ή περισσότερες χώρες της JEF, στοιχείο που επιτρέπει ταχύτερη αντίδραση σε περιφερειακές κρίσεις.
Η προσέγγιση του Καναδά είχε αρχίσει πριν από την επίσημη αίτηση. Ο Κάρνι συμμετείχε εξ αποστάσεως στη σύνοδο της JEF στο Ελσίνκι τον Μάρτιο του 2026, όπου ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αντιμετώπιση υβριδικών ενεργειών, drones και άλλων απειλών που μπορεί να παραμένουν κάτω από το κατώφλι ενεργοποίησης του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Η επιχειρησιακή συνεργασία υποστηρίζεται από τη σειρά ασκήσεων JEF LION. Η ΠΤΗΣΗ έχει παρουσιάσει την εκπαίδευση των Βρετανών πεζοναυτών στην Αρκτική και τον σχεδιασμό της Lion Protector, όπου εξετάζονται μεταξύ άλλων η ταχεία ανάπτυξη δυνάμεων και η προστασία κρίσιμων υποδομών. Στις δραστηριότητες της JEF έχει ενταχθεί στενότερα και η Ουκρανία μέσω της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης που συμφωνήθηκε το 2025.
Η αίτηση συμμετοχής εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Οτάβας να ενισχύσει τις αμυντικές σχέσεις της με την Ευρώπη. Στο Λίβερπουλ, Κάρνι και Μπέρναμ συζήτησαν επίσης πιθανή βιομηχανική συνεργασία στο πρόγραμμα μαχητικού νέας γενιάς GCAP, στο οποίο ο Καναδάς συμμετέχει ως παρατηρητής από τον Ιούλιο, καθώς και το μέλλον της βρετανικής μονάδας εκπαίδευσης BATUS στην καναδική βάση Suffield.
Η ένταξη στην JEF θα έδινε έτσι στον Καναδά έναν ακόμη μηχανισμό στρατιωτικής συνεργασίας με τις χώρες της βόρειας Ευρώπης, με ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια της Αρκτικής, του Βόρειου Ατλαντικού και των θαλάσσιων γραμμών που συνδέουν τη Βόρεια Αμερική με την Ευρώπη.
Η επίσημη καναδική ανακοίνωση επιβεβαιώνει επίσης τις συζητήσεις για GCAP και BATUS.
