Η Ουκρανία περνά σταδιακά σε μια εντελώς νέα εποχή στην Πολεμική Αεροπορία της. Μετά τα F-16 και τα γαλλικά Mirage 2000, το Κίεβο προετοιμάζει πλέον την ένταξη δύο ακόμη ευρωπαϊκών μαχητικών: των γαλλικών Rafale και των σουηδικών JAS 39 Gripen. Το σχέδιο δεν αφορά απλώς την αγορά ή την παράδοση αεροσκαφών. Περιλαμβάνει εκπαίδευση πιλότων και τεχνικών, νέα όπλα, υποδομές, υποστήριξη και σταδιακή ενσωμάτωση της ουκρανικής αεροπορίας στα ευρωπαϊκά και νατοϊκά πρότυπα.

Τα πρώτα Rafale από το 2028

Τον Ιούλιο του 2026, Γαλλία και Ουκρανία συμφώνησαν σε συγκεκριμένο οδικό χάρτη για τα Rafale. Η Ουκρανία ανακοίνωσε την αρχική παραγγελία 16 αεροσκαφών, ως πρώτο βήμα ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου που προβλέπει έως και 100 μαχητικά. Η εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων και τεχνικών μπορεί να ξεκινήσει στη Γαλλία ήδη μέσα στο 2026, ενώ τα πρώτα τέσσερα αεροσκάφη θα παραδοθούν μετά την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου εκπαίδευσης.

Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει δηλώσει ότι τα πρώτα Rafale αναμένεται να εμφανιστούν στον ουκρανικό ουρανό την περίοδο 2028–2029. Μαζί με τα αεροσκάφη προβλέπεται και σημαντικό πακέτο οπλισμού, που περιλαμβάνει κατευθυνόμενες βόμβες AASM Hammer, πυραύλους αέρος-αέρος MICA και METEOR, καθώς και άλλα όπλα. Η συμφωνία προβλέπει επίσης αδειοδοτημένη παραγωγή στην Ουκρανία των AASM Hammer και των πυραύλων SCALP, ενώ Γαλλία και Ιταλία έχουν ανοίξει τον δρόμο και για παραγωγή πυραύλων Aster 30.

Το Gripen έρχεται νωρίτερα

Η σουηδική ενίσχυση κινείται ταχύτερα. Η Κοπενχάγη έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να παραχωρήσει στην Ουκρανία έως και 16 Gripen C/D από το υπάρχον απόθεμα της ΣουηδικήςΠολεμικής Αεροπορίας, με τα πρώτα αεροσκάφη να μπορούν να επιχειρούν στην Ουκρανία ήδη από το 2027. Παράλληλα, το Κίεβο έχει προχωρήσει στην αγορά νέων Gripen E/F, με τις πρώτες παραδόσεις των νεότερων εκδόσεων να αναμένονται αργότερα, προς το τέλος της δεκαετίας.

Η εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων και τεχνικού προσωπικού για το Gripen έχει επίσης ξεκινήσει ως μέρος της ευρύτερης συνεργασίας με τη Σουηδία. Το Gripen έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ουκρανία, επειδή σχεδιάστηκε εξαρχής για να λειτουργεί από μικρές και διασκορπισμένες βάσεις, με σχετικά απλή συντήρηση και υψηλή αντοχή σε συνθήκες έντονου ηλεκτρονικού πολέμου.

Τα Hammer και η ευρωπαϊκή λογική

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία είναι η προσπάθεια να διατηρηθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κοινή βάση όπλων ανάμεσα στις διαφορετικές πλατφόρμες. Τα AASM Hammer δεν είναι άγνωστα στους Ουκρανούς. Η Γαλλία τα παραδίδει εδώ και καιρό και η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία κατάφερε να τα προσαρμόσει ακόμη και σε σοβιετικής κατασκευής MiG-29, ενώ χρησιμοποιούνται και από γαλλικά αεροσκάφη. Αντί λοιπόν κάθε νέο μαχητικό να απαιτεί ένα εντελώς νέο οπλοστάσιο, η Ουκρανία προσπαθεί να δημιουργήσει όσο γίνεται μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα ανάμεσα στα διαφορετικά αεροσκάφη και όπλα. Αυτό μειώνει το κόστος εκπαίδευσης και υποστήριξης και, κυρίως, περιορίζει την εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή.

Από τα σοβιετικά μαχητικά σε έναν ευρωπαϊκό στόλο

Η μεγαλύτερη αλλαγή δεν είναι τα ίδια τα αεροσκάφη αλλά η συνολική φιλοσοφία. Η Ουκρανία δεν αντικαθιστά πλέον απλώς τα σοβιετικής εποχής MiG-29 και Su-27 που χάνει στον πόλεμο. Χτίζει μια νέα Πολεμική Αεροπορία βασισμένη σε δυτικά αεροσκάφη, δυτικά όπλα, κοινά συστήματα επικοινωνιών, νέα πρότυπα εκπαίδευσης και ευρωπαϊκές αλυσίδες συντήρησης και παραγωγής.