Η απόκτηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων περιλαμβάνεται στις επιλογές που εξετάζει η Ιαπωνία, όπως επιβεβαίωσε στις 11 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι. Η συζήτηση εντάσσεται στην αναθεώρηση των τριών βασικών κειμένων αμυντικής πολιτικής της χώρας: της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, της Εθνικής Αμυντικής Στρατηγικής και του Προγράμματος Αμυντικής Ανάπτυξης.
Κατά την επίσημη συνέντευξη Τύπου, ο Κοϊζούμι διευκρίνισε ότι η κυβέρνηση εξετάζει τις εναλλακτικές χωρίς προειλημμένη απόφαση. Αναφερόμενος στα πλεονεκτήματα της πυρηνικής πρόωσης, υπογράμμισε τη μεγάλη διάρκεια παραμονής σε κατάδυση και τη δυνατότητα παρατεταμένων επιχειρήσεων με υψηλές ταχύτητες. Τα χαρακτηριστικά αυτά, όπως ανέφερε, διευρύνουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες και συμβάλλουν στην προστασία των πληρωμάτων.
Ο ίδιος αναγνώρισε, πάντως, το υψηλότερο κόστος, την ανάγκη μεγαλύτερου σκάφους και τις ειδικές γνώσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία και τη συντήρηση ενός ναυτικού πυρηνικού αντιδραστήρα. Έθεσε επίσης το ζήτημα του υποβρύχιου θορύβου σε σύγκριση με συμβατικά υποβρύχια.
Η συζήτηση έχει ήδη αποκτήσει πολιτική δυναμική. Το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας, εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού, πρότεινε τον Ιούνιο την απόκτηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κειμένων ασφαλείας εντός του 2026. Η πρόταση συνδέεται με την επιδίωξη μεγαλύτερης αυτονομίας και δυνατότητας μεταφοράς πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Το ίδιο δημοσίευμα καταγράφει θετική τοποθέτηση αξιωματούχου του Αμερικανικού Ναυτικού για την εξέταση αυτής της επιλογής από το Τόκιο.
Μια τέτοια απόφαση θα απαιτούσε και αποσαφήνιση του θεσμικού πλαισίου. Ο Βασικός Νόμος Ατομικής Ενέργειας περιορίζει την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας σε ειρηνικούς σκοπούς, όπως επισημαίνει η ιαπωνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. Η συμβατότητα της ναυτικής πυρηνικής πρόωσης με αυτή την αρχή αποτελεί επομένως ουσιαστικό ζήτημα.
Η πυρηνική πρόωση αφορά την πηγή ενέργειας του υποβρυχίου, ενώ οι τρεις μη πυρηνικές αρχές της Ιαπωνίας αφορούν συγκεκριμένα την κατοχή, την παραγωγή και την εισαγωγή πυρηνικών όπλων στη χώρα, σύμφωνα με το ιαπωνικό υπουργείο Εξωτερικών. Η κρίσιμη αυτή διάκριση αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης που αγγίζει τόσο τις μελλοντικές ναυτικές δυνατότητες όσο και διαχρονικές πολιτικές δεσμεύσεις του Τόκιο.
