Τις τελευταίες δύο εβδομάδες η γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία συνέχισε να μετακινείται αργά, αλλά σε αρκετά διαφορετικά σημεία ταυτόχρονα. Η μεγαλύτερη ρωσική πίεση παραμένει στο Ντονέτσκ, ενώ τις τελευταίες ημέρες αυξάνεται αισθητά η κινητικότητα και στη Ζαπορίζια.

Οι χάρτες του DeepState δείχνουν ότι η Ρωσία εξακολουθεί συνολικά να κερδίζει περισσότερο έδαφος από όσο χάνει. Ωστόσο, τις τελευταίες δύο εβδομάδες δεν έχει καταγραφεί κάποια μεγάλη επιχειρησιακή διάσπαση της ουκρανικής άμυνας. Παράλληλα, κοντά στο Κουπιάνσκ οι ουκρανικές δυνάμεις ανακτούν έδαφος, ενώ συνεχίζουν να μεταφέρουν τον πόλεμο βαθιά μέσα στη Ρωσία με επιθέσεις σε στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Η πίεση στο Ντονέτσκ

Το Ποκρόβσκ παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα σημεία του μετώπου. Οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς όμως να έχουν πετύχει κάποια σημαντική διάσπαση της ουκρανικής άμυνας. Έντονη παραμένει και η πίεση δυτικά του Τσάσιβ Γιαρ, προς την Κοστιαντίνιβκα. Εκεί οι ρωσικές δυνάμεις προχωρούν σταδιακά, προσπαθώντας να πλησιάσουν μία από τις σημαντικότερες ουκρανικές αμυντικές γραμμές. Οι αλλαγές στον χάρτη είναι συνήθως μικρές. Το βασικό πρόβλημα για την Ουκρανία είναι ότι η πίεση ασκείται ταυτόχρονα σε πολλά διαφορετικά σημεία, αναγκάζοντας το Κίεβο να διασπείρει δυνάμεις και εφεδρείες σε ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο μέτωπο.

Η Ζαπορίζια αρχίζει ξανά να κινείται

Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των τελευταίων ημερών είναι η αυξημένη δραστηριότητα στη Ζαπορίζια. Ένα μέτωπο που για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμενε σχετικά σταθερό παρουσιάζει πλέον μεγαλύτερη κινητικότητα. Το DeepState καταγράφει ρωσικές προωθήσεις τόσο προς την κατεύθυνση του Ορίχιβ όσο και προς το Χουλιαϊπόλε.

Στις 4 Σεπτεμβρίου σημειώθηκαν νέες προωθήσεις κοντά στα Μάλι Σερμπάκι, το Χουλιαϊπίλσκε και τη Βαρβάριβκα. Είναι ακόμη νωρίς για να μιλάμε για μεγάλη ρωσική επιχείρηση στη Ζαπορίζια. Ωστόσο, το γεγονός ότι η γραμμή του μετώπου αρχίζει να κινείται σε περισσότερα σημεία καθιστά την περιοχή μία από εκείνες που αξίζει να παρακολουθούνται ιδιαίτερα τις επόμενες εβδομάδες.

Κουπιάνσκ: Οι Ουκρανοί ανακτούν έδαφος

Στον βορρά, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Στην περιοχή του Κουπιάνσκ οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν όχι μόνο να σταματήσουν τη ρωσική προέλαση, αλλά και να περάσουν σε τοπικές αντεπιθέσεις. Στις 25 Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι είχαν ανακτηθεί περισσότερα από επτά τετραγωνικά χιλιόμετρα μεταξύ Ντβορίτσνα και Ζαπάντνε. Στις 3 Σεπτεμβρίου ακολούθησε νέα επιχείρηση, κατά την οποία απελευθερώθηκαν ακόμη τέσσερα τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Συνολικά, οι ουκρανικές δυνάμεις αναφέρουν ότι έχουν ανακτήσει περίπου 13,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην περιοχή από τα τέλη Αυγούστου. Πρόκειται για μία από τις πιο καθαρές τοπικές ουκρανικές επιτυχίες των τελευταίων εβδομάδων και υπενθυμίζει ότι, παρά το συνολικό ρωσικό εδαφικό πλεονέκτημα, το μέτωπο δεν κινείται παντού προς την ίδια κατεύθυνση.

Ο πόλεμος μεταφέρεται βαθιά μέσα στη Ρωσία

Την ίδια στιγμή, μία δεύτερη μάχη εξελίσσεται εκατοντάδες χιλιόμετρα πίσω από τη γραμμή του μετώπου. Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας εναντίον διυλιστηρίων, εγκαταστάσεων καυσίμων, αεροδρομίων και στρατιωτικών υποδομών στη Ρωσία. Την 1η Σεπτεμβρίου ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν τις εγκαταστάσεις της NOVATEK στην Ουστ-Λούγκα, στην περιφέρεια του Λένινγκραντ. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους κόμβους επεξεργασίας και εξαγωγής ενεργειακών προϊόντων της Ρωσίας. Μετά την επίθεση ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά.

Το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο επιβεβαίωσε επίσης ότι σε επίθεση της 30ής Αυγούστου στο αεροδρόμιο του Γέισκ καταστράφηκε ένα ρωσικό ελικόπτερο Ka-27. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 27 Αυγούστου, ουκρανικό πλήγμα στην περιοχή του αεροδρομίου Μιλέροβο, στην περιφέρεια του Ροστόφ, κατέστρεψε ένα ρωσικό μαχητικό MiG-29.

Στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου καταγράφηκαν επίσης επιθέσεις εναντίον αποθηκών καυσίμων, χώρων αποθήκευσης και εκτόξευσης drones, καθώς και άλλων στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η απόσταση δεν αποτελεί πλέον την προστασία που αποτελούσε πριν από λίγα χρόνια. Τα ουκρανικά drones μπορούν πλέον να πλήττουν στόχους εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα στη Ρωσία.

Η ολοένα μεγαλύτερη «ζώνη κινδύνου» των drones

Ίσως όμως η σημαντικότερη αλλαγή να μη φαίνεται καν στον χάρτη. Τα drones έχουν δημιουργήσει μια ολοένα μεγαλύτερη ζώνη γύρω από την πρώτη γραμμή, όπου κάθε μετακίνηση μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Οχήματα, στρατιώτες και θέσεις εντοπίζονται και πλήττονται αρκετά χιλιόμετρα πίσω από το μέτωπο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα FPV drones που καθοδηγούνται μέσω οπτικής ίνας. Καθώς πετούν, ξετυλίγουν πίσω τους ένα πολύ λεπτό καλώδιο μέσω του οποίου μεταδίδονται η εικόνα και οι εντολές του χειριστή.

Επειδή δεν βασίζονται στη συμβατική ραδιοεπικοινωνία, είναι πολύ πιο δύσκολο να εξουδετερωθούν με τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό στο ίδιο το πεδίο της μάχης. Σε αρκετές περιοχές, δέντρα, θάμνοι και χωράφια έχουν καλυφθεί από χιλιάδες λεπτές ίνες που άφησαν πίσω τους οι πτήσεις των FPV drones.

Και τα ρωσικά drones γίνονται ταχύτερα

Η τεχνολογική κούρσα συνεχίζεται. Η Ρωσία αυξάνει τη χρήση των νέων Shahed/Geran με κινητήρες τζετ. Οι εκδόσεις αυτές πετούν πολύ γρηγορότερα από τα κλασικά Geran-2 με έλικα, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης της ουκρανικής αεράμυνας. Αυτό δημιουργεί μια νέα πρόκληση για την Ουκρανία. Τα σχετικά φθηνά drones αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται σήμερα εναντίον των κλασικών Shahed θα πρέπει να γίνουν ακόμη ταχύτερα ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν και τις νέες εκδόσεις. Έτσι, παράλληλα με τη μάχη για κάθε χωριό και κάθε χιλιόμετρο εδάφους, εξελίσσεται και ένας δεύτερος αγώνας: ποιος θα μπορέσει να κατασκευάσει πιο γρήγορα, πιο φθηνά και πιο αποτελεσματικά μη επανδρωμένα συστήματα.

Η συνολική εικόνα

Οι τελευταίες δύο εβδομάδες δεν έφεραν κάποια μεγάλη ανατροπή στο μέτωπο. Η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί το συνολικό εδαφικό πλεονέκτημα και να ασκεί τη μεγαλύτερη πίεση στο Ντονέτσκ, ενώ η αυξημένη δραστηριότητα στη Ζαπορίζια αποτελεί μια νέα πρόκληση για το Κίεβο. Από την άλλη πλευρά, η ουκρανική επιτυχία κοντά στο Κουπιάνσκ δείχνει ότι οι ρωσικές προωθήσεις μπορούν να ανατραπούν τοπικά.

Παράλληλα, τα ουκρανικά πλήγματα εναντίον αεροδρομίων, ενεργειακών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών υποδομών βαθιά μέσα στη Ρωσία δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική μορφή πίεσης, πολύ μακριά από την πρώτη γραμμή. Ο χάρτης του μετώπου εξακολουθεί να αλλάζει αργά. Η γεωγραφία του πολέμου, όμως, έχει γίνει πολύ μεγαλύτερη.