Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία παρουσιάζει στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον ΑΡΧΥΤΑ, το μεγαλύτερο μη επανδρωμένο αερόχημα που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί έως σήμερα στην Ελλάδα. Η εμφάνιση του πρωτοτύπου φέρνει το πρόγραμμα σε νέο στάδιο, με το ενδιαφέρον να μετατοπίζεται πλέον από τη σχεδίαση και την κατασκευή προς τις πτητικές δοκιμές.
Το αερόχημα ανήκει στην κατηγορία Class II UAS και έχει μέγιστο βάρος 180 κιλά, ωφέλιμο φορτίο έως 30 κιλά και εκτιμώμενη αυτονομία περίπου εννέα ωρών. Η τρέχουσα διαμόρφωση προορίζεται για αποστολές συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης επιτρέπει ανάπτυξη από νησιά και περιορισμένους χώρους, χωρίς απαίτηση διαδρόμου.

Από το ομοίωμα στο πρωτότυπο
Σε προηγούμενη παρουσίαση στη ΔΕΘ, το πρόγραμμα είχε εμφανιστεί με ομοίωμα κλίμακας 1 προς 2,5. Η σημερινή εικόνα αποτυπώνει την πρόοδο που έχει συντελεστεί, καθώς η ΕΑΒ παρουσιάζει πλέον αερόχημα πλήρους μεγέθους με σύνθετη κατασκευή, πτέρυγα μεγάλης εκτάσεως και σύστημα κάθετης απογείωσης με τέσσερις έλικες.
Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, οι δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης έχουν τεχνικό στόχο τον Δεκέμβριο του 2026. Οι δοκιμές μετάβασης σε οριζόντια πτήση τοποθετούνται την άνοιξη του 2027. Πρόκειται για ορόσημα ανάπτυξης και η πορεία τους θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα κάθε δοκιμής, καθώς τυχόν τεχνικές αστοχίες ή ανάγκη επανασχεδιασμού μπορούν να μετακινήσουν το χρονοδιάγραμμα. Προτεραιότητα παραμένουν η ασφάλεια των πτήσεων και η αξιοπιστία του συστήματος.
Ο ΑΡΧΥΤΑΣ στο περίπτερο της ΕΑΒ στη ΔΕΘ. Βίντεο ΠΤΗΣΗ.
Η σημασία της ελληνικής σχεδίασης
Η στρατηγική αξία του προγράμματος βρίσκεται στην κυριότητα της σχεδίασης και της τεχνογνωσίας. Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε σε συνεργασία της ΕΑΒ με ελληνικά πανεπιστήμια, ενώ η εταιρεία επιχειρεί τώρα να μετατρέψει το αποτέλεσμα της έρευνας σε προϊόν που μπορεί να παραχθεί σε σειρά. Ο πυρήνας της σχεδίασης παραμένει στην ΕΑΒ, ώστε η εταιρεία να αποκτήσει τη δυνατότητα αυτόνομης εξέλιξης και παραγωγής συστημάτων προσαρμοσμένων στις επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Η γνώση που συσσωρεύεται δημιουργεί επίσης τη βάση για ένα πιο εξελιγμένο ΑΡΧΥΤΑΣ ΙΙ.
Σε επόμενη φάση, η αρχιτεκτονική κάθετης απογείωσης προσφέρει και ναυτική προοπτική. Με τις απαιτούμενες προσαρμογές για το θαλάσσιο περιβάλλον, το αερόχημα θα μπορούσε να επιχειρεί από κύριες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και να διασυνδέεται με τα συστήματα των πλοίων, επεκτείνοντας την επιτήρηση πέρα από τον ορίζοντα του οργανικού ραντάρ.
Η επιτυχία θα κριθεί σε τρία διαδοχικά επίπεδα. Στην ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών, στη μετάβαση από το πρωτότυπο σε γραμμή παραγωγής και στην επιχειρησιακή ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις. Η αποκάλυψη στη ΔΕΘ αποτελεί ορατό βήμα, ενώ η κρίσιμη αξιολόγηση θα έρθει στον αέρα, όταν το σύστημα αρχίσει να επιβεβαιώνει τις επιδόσεις και τη διαμόρφωσή του.