Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ παρουσίασε στο Κάιρο πρόταση τεσσάρων σημείων για ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, κατά τις συνομιλίες του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στις 2 Σεπτεμβρίου. Η επίσκεψη είναι η πρώτη του Σι στην Αίγυπτο μέσα σε μία δεκαετία και η πρώτη περιοδεία του στη Μέση Ανατολή έπειτα από τέσσερα χρόνια, σε περίοδο εντεινόμενης περιφερειακής σύγκρουσης.

Το κινεζικό περίγραμμα στηρίζεται στην κοινή, συνολική, συνεργατική και βιώσιμη ασφάλεια. Ο Σι ζήτησε ισχυρότερη εσωτερική δυναμική στην περιοχή, διάλογο ανάμεσα στα κράτη και ευρύτερες λύσεις για αλληλένδετες εστίες κρίσης. Το Παλαιστινιακό τοποθετήθηκε στον πυρήνα της προσέγγισης, ενώ η ανάπτυξη παρουσιάστηκε ως βάση για μακροχρόνια σταθερότητα και σύγκλιση συμφερόντων.

Ο Σι Τζινπίνγκ και ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι μαζί με ηγέτες κρατών στη σύνοδο BRICS του 2024
Αρχειακή εικόνα από την οικογενειακή φωτογραφία της 16ης συνόδου BRICS στο Καζάν, με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Prime Minister’s Office, Government of India, GODL-India μέσω Wikimedia Commons

Η πρόταση δίνει ιδιαίτερο βάρος στη θάλασσα. Το Πεκίνο δηλώνει έτοιμο να συνεργαστεί με περιφερειακές χώρες για την ασφάλεια των διεθνών θαλάσσιων οδών, καθώς οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν επηρεάσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Για την Αίγυπτο, η συζήτηση συνδέεται άμεσα με τη Διώρυγα του Σουέζ και με τα έσοδα από τη διαμετακόμιση ανάμεσα σε Ασία, Ευρώπη και Αφρική.

Ο Σι συνέδεσε το σχέδιο με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο και ενισχυμένο ρόλο του ΟΗΕ. Ο Σίσι εξέφρασε ετοιμότητα για κοινή διερεύνηση περιφερειακής αρχιτεκτονικής και για βαθύτερο συντονισμό σε ασφάλεια και καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Οι δύο ηγέτες επέβλεψαν επίσης πάνω από είκοσι κείμενα συνεργασίας στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, του εμπορίου, της εκπαίδευσης, των μεταφορών και των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η Αίγυπτος λαμβάνει περίπου 1,3 δισ. δολάρια αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας ετησίως και ταυτόχρονα διευρύνει τις σχέσεις της με το Πεκίνο. Η πολιτική που ο Σίσι αποκαλεί στρατηγική ισορροπία συνδυάζει τον ιστορικό δεσμό με τις ΗΠΑ και την αυξανόμενη κινεζική οικονομική και στρατιωτική παρουσία. Τον Αύγουστο, η άσκηση Eagles of Civilization έφερε κινεζικά J-16 απέναντι σε αιγυπτιακά Rafale, εξέλιξη που ανέλυσε η ΠΤΗΣΗ στο άρθρο για τη σπάνια συνεκπαίδευση των δύο τύπων.

Σύμφωνα με αιγυπτιακά κυβερνητικά στοιχεία, η Οικονομική Ζώνη της Διώρυγας του Σουέζ έχει προσελκύσει περίπου 4 δισ. δολάρια κινεζικών επενδύσεων. Οι κινεζικές εξαγωγές προς την Αίγυπτο έφθασαν περίπου τα 10 δισ. δολάρια στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Η σύνδεση λιμένων, βιομηχανικών ζωνών και εμπορίου δίνει στο διπλωματικό σχέδιο σαφές γεωοικονομικό υπόβαθρο.

Η νέα παρέμβαση ακολουθεί παλαιότερες κινεζικές πρωτοβουλίες, όπως την υπόσχεση του Σι για συνεργασία με την Αίγυπτο υπέρ της περιφερειακής σταθερότητας. Στο σημερινό στάδιο πρόκειται για πολιτικό περίγραμμα και κοινή πρόθεση διερεύνησης. Θεσμική μορφή, συμμετέχοντα κράτη, μηχανισμοί εφαρμογής και χρονοδιάγραμμα θα απαιτήσουν επόμενες διακρατικές αποφάσεις. Τα ελέγξιμα ορόσημα είναι η έναρξη περιφερειακού διαλόγου και η μετατροπή των τεσσάρων αρχών σε συγκεκριμένες προτάσεις.