Ο MTG–I2 (Meteosat Third Generation–Imager 2) αποτελεί τον τρίτο δορυφόρο της νέας γενιάς του ευρωπαϊκού συστήματος Meteosat Third Generation (MTG) και έρχεται να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες παρατήρησης και πρόγνωσης του καιρού σε Ευρώπη και Αφρική.
Μετά την επίτευξη επικοινωνίας από τους επίγειους σταθμούς ελέγχου, επιβεβαιώθηκε ότι ο MTG-I2 βρίσκεται σε καλή κατάσταση και λειτουργεί κανονικά, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη φάση της αποστολής του: τον έλεγχο, τη βαθμονόμηση και στη συνέχεια την αξιοποίηση των επιστημονικών του οργάνων.
Πολύ περισσότερα δεδομένα, πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια
Η σειρά MTG σχεδιάστηκε για να προσφέρει ένα σημαντικό άλμα στις δυνατότητες των ευρωπαϊκών γεωστατικών μετεωρολογικών δορυφόρων. Σε αντίθεση με την προηγούμενη γενιά Meteosat, τα νέα διαστημικά μέσα τηλεπισκόπισης και παρατήρησης διαθέτουν αισθητήρες υψηλότερης χωρικής και χρονικής ανάλυσης, επιτρέποντας στους μετεωρολόγους να παρακολουθούν την εξέλιξη των καιρικών συστημάτων με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια.
Ο MTG-I2 ανήκει στην οικογένεια των MTG–I (Imager) και βασίζεται στην πλατφόρμα που αναπτύχθηκε από την OHB και την Thales Alenia Space, με σημαντική ευρωπαϊκή βιομηχανική συμμετοχή.
Το βασικό του υποσύστημα είναι το Flexible Combined Imager (FCI), ένας προηγμένος πολυφασματικός απεικονιστής που παρατηρεί τη Γη σε 16 φασματικές περιοχές, από το ορατό μέχρι το υπέρυθρο.
Η δυνατότητα αυτή έχει τεράστια σημασία για τη μετεωρολογία καθώς διαφορετικά μήκη κύματος επιτρέπουν την ανίχνευση διαφορετικών χαρακτηριστικών της ατμόσφαιρας, των νεφών, της επιφάνειας και της υγρασίας.
Εικόνες κάθε 10 λεπτά
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της νέας γενιάς είναι η ταχύτητα με την οποία μπορεί να ανανεώνεται η εικόνα της ατμόσφαιρας.
Ο FCI μπορεί να παρέχει πλήρεις εικόνες του ημισφαιρίου με χρονικό βήμα της τάξης των 10 λεπτών, ενώ σε λειτουργίες υψηλής ανάλυσης μπορεί να εστιάζει σε μικρότερες περιοχές και να παρέχει ακόμη συχνότερες παρατηρήσεις.
Η υψηλότερη συχνότητα παρατήρησης είναι ιδιαίτερα σημαντική για φαινόμενα που εξελίσσονται γρήγορα, όπως μια ισχυρή καταιγίδα που μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μεταβληθεί σημαντικά σε ένταση και έκταση. Η συνεχής δορυφορική παρακολούθηση επιτρέπει στους μετεωρολόγους να εντοπίζουν νωρίτερα αυτές τις μεταβολές.
Ανίχνευση καταιγίδων πριν εξελιχθούν
Ο MTG-I2 μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση των χαρακτηριστικών που προηγούνται της ανάπτυξης ισχυρών καταιγίδων.
Η λεπτομερέστερη παρακολούθηση της ανάπτυξης των νεφών επιτρέπει στους μετεωρολόγους να εντοπίζουν:
- ταχεία κατακόρυφη ανάπτυξη νεφών,
- ισχυρές καταιγίδες,
- συστήματα καταιγίδων,
- έντονη βροχόπτωση,
- πιθανή χαλαζόπτωση,
- ισχυρούς ανέμους,
- και άλλα επικίνδυνα μετεωρολογικά φαινόμενα.
Το πλεονέκτημα δεν είναι μόνο ότι ο μετεωρολόγος «βλέπει καλύτερα» την καταιγίδα, αλλά τα δεδομένα του δορυφόρου να τροφοδοτούν αριθμητικά μοντέλα πρόγνωσης και συστήματα nowcasting, βελτιώνοντας την ικανότητα πρόβλεψης της εξέλιξης ενός φαινομένου τις επόμενες ώρες.
Από τις πλημμύρες μέχρι τους καύσωνες
Η αξία του MTG-I2 δεν περιορίζεται στις καταιγίδες.
Τα δεδομένα του μπορούν να αξιοποιηθούν για την παρακολούθηση μιας μεγάλης ποικιλίας φαινομένων, όπως καύσωνες, πυρκαγιές, σκόνη, ομίχλη, χιονοπτώσεις και πλημμυρικά επεισόδια.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η δυνατότητα ανίχνευσης και παρακολούθησης πυρκαγιών. Τα κανάλια σε υπέρυθρα μήκη κύματος μπορούν να εντοπίζουν θερμές περιοχές στην επιφάνεια και να παρακολουθούν την εξέλιξη μεγάλων πυρκαγιών, ενώ η συχνή ανανέωση των εικόνων επιτρέπει την παρακολούθηση της εξάπλωσής τους.
Για μια Ευρώπη που αντιμετωπίζει ολοένα συχνότερα ακραία επεισόδια υψηλών θερμοκρασιών και μεγάλων δασικών πυρκαγιών, αυτή η δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία.
Το γεωστατικό πλεονέκτημα
Ο MTG-I2 θα επιχειρεί από γεωστατική τροχιά, περίπου 36.000 km πάνω από τον Ισημερινό. Από αυτή τη θέση μπορεί να παρακολουθεί συνεχώς την ίδια μεγάλη περιοχή της Γης.
Αυτό τον διαφοροποιεί από τους πολικούς ήλιο-σύγχρονους μετεωρολογικούς δορυφόρους, οι οποίοι προσφέρουν συνήθως υψηλότερη χωρική ανάλυση αλλά δεν παραμένουν συνεχώς πάνω από την ίδια περιοχή.
Οι MTG λειτουργούν επομένως ως ένα είδος διαστημικού συστήματος συνεχούς επιτήρησης της ατμόσφαιρας.
Για την Ευρώπη και την Αφρική αυτό σημαίνει ότι οι μετεωρολόγοι μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη ενός καιρικού συστήματος από τη στιγμή που αρχίζει να σχηματίζεται στον Ατλαντικό ή τη Βόρεια Αφρική μέχρι την είσοδό του στην Ευρώπη.
Σύστημα συστήματος
Ο MTG-I2 αποτελεί τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου συστήματος. Η Meteosat Third Generation αποτελείται από διαφορετικούς τύπους δορυφόρων, με τους MTG–I να επικεντρώνονται στην απεικόνιση και τους MTG–S (Sounder) να παρέχουν κατακόρυφα προφίλ της ατμόσφαιρας.
Η συνδυασμένη λειτουργία των δύο κατηγοριών δημιουργεί μια πολύ πληρέστερη εικόνα της ατμόσφαιρας.
Ειδικά οι sounder δορυφόροι προσφέρουν πληροφορίες για την κατανομή θερμοκρασίας και υγρασίας σε διαφορετικά ύψη, κάτι που είναι εξαιρετικά σημαντικό για την πρόγνωση ισχυρών καταιγίδων και άλλων επικίνδυνων φαινομένων.
Έτσι, η MTG δεν είναι απλώς μια νέα σειρά δορυφόρων αλλά ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σύστημα παρατήρησης της ατμόσφαιρας.
Κρίσιμος κρίκος για την πολιτική προστασία
Η επιχειρησιακή σημασία των δεδομένων αυτών ξεπερνά τη μετεωρολογική πρόγνωση, αφού όσο νωρίτερα εντοπίζεται ένα επικίνδυνο φαινόμενο, τόσο περισσότερο χρόνο διαθέτουν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας για να αντιδράσουν.
Σε ακραία φαινόμενα, ακόμη και λίγα λεπτά επιπλέον προειδοποίησης μπορούν να έχουν σημαντική επιχειρησιακή αξία.
