Τα νέα ρωσικά μη επανδρωμένα Shahed/Geran (όπως αποκαλούνται εγχώρια) με κινητήρα turbojet, που μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα έως και 500 km/h, δεν εμφανίστηκαν τυχαία. Σύμφωνα με έρευνα της The Wall Street Journal, καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξή τους έπαιξαν κινεζικές εταιρείες, οι οποίες εδώ και χρόνια προμηθεύουν το Ιράν και αργότερα τη Ρωσία με κρίσιμα εξαρτήματα.
Από γερμανικό κινητήρα σε ιρανική αντιγραφή
Όταν το Ιράν ξεκίνησε την ανάπτυξη των πρώτων Shahed, χρειάστηκε έναν ελαφρύ κινητήρα ικανό να λειτουργεί επί ώρες σε υψηλές ταχύτητες και θερμοκρασίες. Ως βάση χρησιμοποιήθηκε ο γερμανικός Limbach L 550 E, των 50 ίππων, δίχρονος θερμικός, της εταιρείας Limbach Flugmotoren. Το 2012 κινεζική εταιρεία άρχισε να διαθέτει τους Limbach και το 2017 εξαγόρασε πλήρως τον Γερμανό κατασκευαστή. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, αυτό διευκόλυνε σημαντικά την πρόσβαση του Ιράν στην συγκεκριμένη τεχνολογία. Στη συνέχεια, η Τεχεράνη ανέπτυξε τη δική της εκδοχή του κινητήρα, χρησιμοποιώντας φθηνότερα εξαρτήματα κινεζικής προέλευσης.
Από το Ιράν στη Ρωσία
Μετά την έναρξη του πολέμου, το Ιράν παρέδωσε στη Ρωσία όχι μόνο drones Shahed, αλλά και εξοπλισμό και τεχνογνωσία για την παραγωγή τους. Η WSJ αναφέρει επίσης ότι Κινέζοι επιχειρηματίες βοήθησαν τις ιρανικές αμυντικές εταιρείες να εντοπίσουν προμηθευτές εξαρτημάτων μέσα στην Κίνα. Σήμερα, σε ολοένα και περισσότερα ρωσικά Shahed εντοπίζονται κινεζικά εξαρτήματα, όπως κεραίες, modem, γυροσκόπια, σερβοκινητήρες και κάρτες SIM που χρησιμοποιούνται για την πλοήγηση και τη διόρθωση της πορείας.
Η Telefly και οι νέοι κινητήρες turbojet
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κινεζική εταιρεία Telefly Telecommunications Equipment, η οποία, σύμφωνα με την Ουκρανία, κατασκευάζει μικρούς κινητήρες turbojet για την επόμενη γενιά των Shahed. Αφού οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν κινητήρες της εταιρείας σε καταρριφθέντα ρωσικά drones, η Telefly αφαίρεσε κάθε αναφορά στους συγκεκριμένους από την αγγλική έκδοση της ιστοσελίδας της. Ωστόσο, οι πληροφορίες παρέμειναν διαθέσιμες στην κινεζική έκδοση, καθώς και σε ιστοσελίδες Κινέζων προμηθευτών.
Οπότε οι νέες εκδόσεις των ρωσικών Shahed χρησιμοποιούν πλέον κινητήρες turbojet ώσης 100 κιλών, αντί για τον κλασικό εμβολοφόρο κινητήρα με έλικα. Αυτό τους επιτρέπει να αναπτύσσουν ταχύτητα έως και 500 km/h, δηλαδή σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με τις προηγούμενες εκδόσεις, δυσκολεύοντας σημαντικά την αναχαίτισή τους από την ουκρανική αεράμυνα.
