Πως προωθείς στην χώρα σου μια κουλτούρα τεχνολογικής ανάπτυξης και ειδικά σε μη επανδρωμένα συστήματα; Μια πρόταση είναι η… μητρική πλακέτα Gemstone O1 που πρόσφατα παρουσιάστηκε στην Τουρκία, η οποία δείχνει και τη μέθοδο αλλά και την απευθείας σύνδεση της αμυντικής βιομηχανίας με την εκπαιδευτική κοινότητα και τις νέες επιχειρήσεις.
Τι είναι λοιπόν το Gemstone O1; Στην πράξη ένας υπολογιστής ολοκληρωμένος σε μια μικρή πλακέτα, με επεργαστές, μνήμη, εισόδους και εξόδους σύνδεσης με άλλα υποσυστήματα, αλλά και με ειδικά εξαρτήματα προσανατολισμένα στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων!
Έτσι ακολουθεί την αρχιτεκτονική των γνωστών μικρουπολογιστών Raspberry Pi (που ήδη είναι πολύ διαδεδομένοι διεθνώς και υπάρχουν χιλιάδες έτοιμες εφαρμογές για αυτούς), και διαθέτει επεξεργαστή Texas Instruments AM67A, με τέσσερις υπολογιστικούς πυρήνες ARM Cortex-A53 για την υποστήριξη λειτουργικού Linux, καθώς και δύο πυρήνες Cortex-R5F για εφαρμογές πραγματικού χρόνου. Η αρχιτεκτονική αυτή επιτρέπει να εκτελεί εφαρμογές υψηλού επιπέδου —όπως αναγνώριση εικόνας, πλοήγηση και επικοινωνία— και παράλληλα να διαχειρίζεται χρονικά ευαίσθητες λειτουργίες ελέγχου.
Η πλακέτα διαθέτει 4 GB μνήμης LPDDR4, 32 GB αποθηκευτικού χώρου eMMC και επιταχυντή τεχνητής νοημοσύνης ισχύος 4 TOPS. Περιλαμβάνει επίσης μονάδα αδρανειακών μετρήσεων εννέα αξόνων, βαρόμετρο (δηλαδή αισθητήρες ειδικά για πλοήγηση), διασύνδεση CAN FD, θύρες για κάμερες και οθόνη, Gigabit Ethernet, Wi-Fi και υποδοχή για σκληρό δίσκο τύπου M.2.
Οπότε ένας φοιτητής, ένας μαθητής, μια μικρή εταιρεία που τώρα ξεκινά κ.ο.κ. έχει στη διάθεση του ένα πλήρη υπολογιστή που συγκεντρώνει σε μια πλακέτα όλα τα απαραίτητα υποσυστήματα για να ξεκινήσει τον πειραματικό σχεδιασμό μη επανδρωμένων συστημάτων, όπου το Ο1 θα αναλαμβάνει την υπολογιστική διεργασία: Από την πλοήγηση, την αναγνώριση εικόνας μέσω μιας κάμερας, την διαχείριση των σημάτων τηλεκατεύθυνσης, τον έλεγχο άλλων υποσυστημάτων και γιατί όχι και την πολεμική χρήση π.χ. με στοχοποίηση και άφεση όπλων.
Έτσι επάνω στο Ο1 μπορεί να δοκιμαστούν αλγορίθμοι πλοήγησης, όρασης και ελέγχου σε πραγματικές συνθήκες, να φτιαχτούν πρωτότυπα, να γίνει η περαιτέρω εξέλιξη και μετά να αποφασιστεί αν θα χρειαστεί κάτι πιο εξελιγμένο σε υπολογιστική ισχύ και δυνατότητες, ή να διατηρηθεί η ίδια η πλακέτα ως “καρδιά” ενός μη επανδρωμένου. Σημειώνουμε εδώ πως στην Ουκρανία πλακέτες Raspberry Pi (η βασική αρχιτεκτονική δηλαδή), ήδη χρησιμοποιούνται εκτεταμένα σε μη επανδρωμένα κάθε μεγέθους.

Πόσο θα κάνει η πλακέτα; Θα διατεθεί ελεύθερα στην αγορά στα 275 δολάρια, ενώ το κόστος ανάπτυξης το έχει αναλάβει η γνωστή τουρκική εταιρεία μη επανδρωμένων, Baykar και το ίδρυμα T3. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε κάποια στοιχεία για το τελευταίο: Τα αρχικά σημαίνουν “Τουρκική Ομάδα Τεχνολογίας”, και δρα ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός από το 2016, όταν ιδρύθηκε με πρωτοβουλία της Baykar. Απολαμβάνοντας και έντονη στήριξη από το κράτος, έχει στόχο την ανάπτυξη της εγχώριας τεχνολογίας και της καινοτομίας, οπότε μέχρι σήμερα έχει μεγαλώσει σημαντικά σε δραστηριότητες. Συγκεκριμένα οργανώνει τις εκθέσεις τεχνολογίας και εκπαίδευσης Teknofest (που γίνονται σε διάφορα σημεία της Τουρκίας αλλά και πλέον και στο εξωτερικό), πολλούς μαθητικούς-φοιτητικούς διαγωνισμούς, προσφέρει υποτροφίες, υποστηρίζει ερευνητές και νεοφυείς επιχειρήσεις κ.ο.κ.

Με απλά λόγια: Ο κορυφαίος σήμερα κατασκευαστής drones της Τουρκίας, δίνει στην εγχώρια (αλλά και διεθνή αγορά), ένα φθηνό και μικρό υπολογιστή, πάνω σε γνωστή και στανταρισμένη αρχιτεκτονική, με χρήση ελεύθερου λογισμικού, και καλεί τους πάντες στο “φτιάξτε ένα δικό σας μη επανδρωμένο”! Ενώ παράλληλα θα αναπτύσσει εξαρτήματα και λογισμικό που θα συνδέονται επάνω στην βασική πλακέτα, για περαιτέρω εξειδίκευση της.
Ότι πιο απλό δηλαδή ως ιδέα, ενώ το πιθανότερο είναι πως τα αποτελέσματα των καινοτομικών προϊόντων και ιδεών που θα παραχθούν, θα επιστρέφουν στην ίδια “μήτρα” εξέλιξης: δηλαδή στο ίδρυμα Τ3 και στην Baykar για να πάρουν χρηματοδότηση και στήριξη και γιατί όχι απευθείας εφαρμογή σε βιομηχανικό επίπεδο.