Αν και πολλά, αρκετά από αυτά ανακριβή, γράφηκαν σχετικά με την τρέχουσα αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln (CVN-72), που μετρά ήδη 266 ημέρες, αυτή δεν αποτελεί τη χρονικά  μακρύτερη συνολική παραμονή αεροπλανοφόρου σε επιχειρησιακό πλου στη σύγχρονη ιστορία του Αμερικανικού Ναυτικού.

Κατέγραψε όμως ένα ρεκόρ για τον μεγαλύτερο αριθμό συνεχόμενων ημερών που πέρασε το πλοίο στη θάλασσα χωρίς σημαντική στάση σε λιμάνι. Το USS Abraham Lincoln παρέμεινε στη θάλασσα για ρεκόρ συνεχόμενων ημερών, με μία μόνο σύντομη, μονοήμερη στάση στη Γκουάμ, σπάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγράψει το USS Dwight D. Eisenhower το 2020 κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

U.S. Navy photo

Με 266 ημέρες (περίπου 9 μήνες) σήμερα, η αποστολή του USS Abraham Lincoln είναι μία από τις μακρύτερες των τελευταίων ετών, αλλά υπολείπεται του USS Gerald R. Ford, το οποίο ολοκλήρωσε πρόσφατα αποστολή 326 ημερών, καθώς και του ιστορικού ορόσημου που είχε θέσει το USS Midway με 332 ημέρες κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ

Η ανάπτυξη του USS Abraham Lincoln στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει ένα πρόβλημα πολύ μεγαλύτερο από την κόπωση του πληρώματος ή την καταπόνηση ενός αεροπλανοφόρου: την ευπάθεια της εφοδιαστικής αλυσίδας που υποστηρίζει μια αμερικανική ναυτική δύναμη σε μεγάλη απόσταση από τις κύριες βάσεις της.

U.S. Navy photo

Το Lincoln βρίσκεται στη θάλασσα από τις 21 Νοεμβρίου 2025, όταν απέπλευσε από το San Diego, στη δυτική ακτή των ΗΠΑ. Αρχικά προοριζόταν για τον Ινδο-Ειρηνικό, όμως η κλιμάκωση της κρίσης με το Ιράν οδήγησε στην εκτροπή του προς τη Μέση Ανατολή. Τον Ιανουάριο πέρασε στη ζώνη ευθύνης της CENTCOM και έκτοτε συμμετείχε στις αμερικανικές επιχειρήσεις.  

Η ανάπτυξη αυτή, με περισσότερες από 200 ημέρες χωρίς ουσιαστικό ελλιμενισμό. Πρόκειται για εξαιρετικά μεγάλη περίοδο για ένα πλήρωμα περίπου 5.000 ανθρώπων και έχει ήδη προκαλέσει αναφορές για προβλήματα στην τροφοδοσία, τις επισκευές, κυρίως όμως στη ψυχολογική επιβάρυνση των πληρωμάτων.

Ωστόσο, πίσω από το πρόβλημα του πληρώματος βρίσκεται ένα βαθύτερο επιχειρησιακό ζήτημα.

Οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στον Κόλπο έπληξαν και την NSA Bahrain (Naval Support Activity), έδρα των αμερικανικών Ναυτικών Δυνάμεων Κεντρικής Διοίκησης και του 5ου  Στόλου. Οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές σε εγκαταστάσεις, αποθήκες και άλλες υποδομές της βάσης.

U.S. Navy photo

Η σημασία της NSA Bahrain όμως δεν βρίσκεται μόνο στις εγκαταστάσεις που καταστράφηκαν. Μια προωθημένη ναυτική βάση αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την υποστήριξη των πλοίων που επιχειρούν στην περιοχή. Αν η δυνατότητα υποστήριξης από τον Κόλπο περιοριστεί, το πρόβλημα μεταφέρεται αυτομάτως και μάλιστα κλιμακούμενο στα πλοία που βρίσκονται στη θάλασσα.

Η εναλλακτική λύση είναι η υποστήριξη από πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις, που είναι ακριβώς το πρόβλημα που αναδεικνύει η περίπτωση του Lincoln: ένα αεροπλανοφόρο μπορεί να έχει πρακτικά απεριόριστη εμβέλεια χάρη στην πυρηνική πρόωσή του, αλλά το ίδιο δεν ισχύει για την εφοδιαστική του αλυσίδα.

Καύσιμα για τα αεροσκάφη, ανταλλακτικά, τρόφιμα, πυρομαχικά, ταχυδρομείο, προσωπικό και εξειδικευμένος εξοπλισμός πρέπει συνεχώς να μεταφέρονται. Το αεροπλανοφόρο μπορεί να ανεφοδιάζεται εν πλω και να δέχεται επείγοντα φορτία με αεροσκάφη, όμως όσο απομακρύνεται από τους διαθέσιμους κόμβους υποστήριξης, τόσο αυξάνεται η πολυπλοκότητα, ο χρόνος και το κόστος κάθε αποστολής. Το ίδιο το Ναυτικό αναγνωρίζει ότι ακόμη και ένα πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο εξαρτάται από UR (underway replenishment) και COD (carrier onboard delivery) για τη διατήρηση της επιχειρησιακής του ικανότητας.

Στόχος και το  Diego Garcia

Η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν το Diego Garcia, ένας από τους σημαντικότερους αμερικανικούς και βρετανικούς στρατιωτικούς κόμβους στον Ινδικό Ωκεανό, βρέθηκε στο στόχαστρο του Ιράν.

U.S. Navy photo

Στις 20 Μαρτίου, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που επικαλέστηκε το Reuters, το Ιράν εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους με κατεύθυνση το Diego Garcia. Ο ένας απέτυχε κατά την πτήση, ενώ ο δεύτερος αντιμετωπίστηκε από αμερικανικό πολεμικό πλοίο με βλήμα SM-3. Κανένας από τους δύο δεν έπληξε τη βάση.

Το περιστατικό είχε ιδιαίτερη σημασία όχι επειδή προκάλεσε ζημιές, αλλά επειδή απέδειξε ότι το Ιράν επιδίωκε πλήγματα εναντίον ενός κόμβου που βρίσκεται περίπου 2.500 μίλια μακριά από το Ιράν.

Έτσι δημιουργείται ένα στρατηγικό παράδοξο: οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστια δυνατότητα προβολής ισχύος, αλλά οι εγκαταστάσεις που επιτρέπουν αυτή την προβολή μπορούν πλέον να αποτελέσουν στόχους από μόνες τους και είναι ευάλωτες.

Το αεροπλανοφόρο δεν είναι πλέον το μοναδικό κέντρο βάρους

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αξιολογείται η επιβιωσιμότητα ενός μιας Ομάδας Κρούσης Αεροπλανοφόρου (Carrier Strike Group).

Για δεκαετίες, το κλασικό ερώτημα ήταν εάν ο αντίπαλος μπορεί να εντοπίσει και να πλήξει το ίδιο το αεροπλανοφόρο. Σήμερα όμως ένα άλλο ερώτημα γίνεται εξίσου σημαντικό: μπορεί ο αντίπαλος να διαταράξει την αλυσίδα που κρατά το αεροπλανοφόρο επιχειρησιακά ενεργό;

Η απάντηση είναι ότι δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη ένα πλήγμα στο πλοίο. Αρκεί η διατάραξη των λιμανιών, των αποθηκών, των αεροδρομίων, των πλοίων ανεφοδιασμού, των δικτύων μεταφορών και των βάσεων συντήρησης. Όσο περισσότερους από αυτούς τους κόμβους πρέπει να χρησιμοποιεί μια δύναμη, τόσο περισσότερα σημεία υπάρχουν στα οποία μπορεί να ασκηθεί πίεση.

Η εφοδιαστική υποστήριξη μετατρέπεται έτσι σε επιχειρησιακό στόχο.

U.S. Navy photo

Το USS George Washington λύνει μόνο το άμεσο πρόβλημα

Η αποστολή του USS George Washington (CVN-73) προς τη Μέση Ανατολή αποτελεί άμεση απάντηση στην ανάγκη αντικατάστασης του Lincoln. Το αεροπλανοφόρο, που προηγουμένως αποτελούσε το κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής παρουσίας στον δυτικό Ειρηνικό, μετακινείται τώρα προς την περιοχή της CENTCOM, κάτι που θα επιτρέψει την αποδέσμευση του Lincoln. Δεν λύνει όμως το πρόβλημα της εφοδιαστικής υποδομής.

Αν οι προωθημένες βάσεις παραμένουν ευάλωτες και οι εναλλακτικοί κόμβοι βρίσκονται χιλιάδες μίλια μακριά, τότε η αντικατάσταση ενός αεροπλανοφόρου με ένα άλλο απλώς μεταφέρει το πρόβλημα στον επόμενο κύκλο ανάπτυξης.

U.S. Navy photo

Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μάθημα από την ανάπτυξη του Abraham Lincoln: η πραγματική αντοχή μιας ναυτικής δύναμης δεν καθορίζεται μόνο από το πόσα αεροπλανοφόρα διαθέτει, αλλά από το πόσο γρήγορα μπορεί να τα τροφοδοτήσει, να τα επισκευάσει και να ξεκουράσει τα πληρώματά τους όταν οι βάσεις που βρίσκονται κοντά στο πεδίο επιχειρήσεων μετατρέπονται και οι ίδιες σε στόχους.

Η περίπτωση του Lincoln δείχνει ότι στον πόλεμο μεγάλης εμβέλειας το «forward deployed» μπορεί πολύ εύκολα να μετατραπεί σε «overextended», μιαμια πρόκληση που δεν αντιμετωπίζεται με ένα ακόμη αεροπλανοφόρο, αλλά με μια πολύ πιο ανθεκτική, διασκορπισμένη και προστατευμένη αρχιτεκτονική της εφοδιαστικής αλυσίδας.