Οι απώλειες του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη μόνο οι θάνατοι που μπορούν να επιβεβαιωθούν από ανοιχτές πηγές. Έτσι η ανεξάρτητη ρωσική ιστοσελίδα Mediazona, σε συνεργασία με ομάδα εθελοντών, έχει ταυτοποιήσει μέχρι τα τέλη Ιουλίου 236.066 Ρώσους στρατιωτικούς που σκοτώθηκαν από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία. Και αυτός ο αριθμός δεν θεωρείται πλήρης.

Πρόκειται μόνο για περιπτώσεις στις οποίες το όνομα του νεκρού μπορεί να επιβεβαιωθεί μέσα από νεκρολογίες, τοπικά μέσα ενημέρωσης, ανακοινώσεις αρχών, στρατιωτικά μνημεία, νεκροταφεία και άλλες δημόσια διαθέσιμες πηγές. Οι πραγματικές απώλειες εκτιμάται ότι είναι σημαντικά μεγαλύτερες.

Περισσότεροι από 200 νεκροί κάθε ημέρα

Τα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με την ανάλυση της Mediazona, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων ρωσικών θανάτων δεν πέφτει κάτω από περίπου 200 στρατιώτες την ημέρα. Στην πρώτη φάση του πολέμου, οι απώλειες παρουσίαζαν μεγάλες διακυμάνσεις. Κατά τη διάρκεια των μαχών για το Μπαχμούτ και την Αβντίιβκα, για παράδειγμα, οι θάνατοι έφταναν τους 100 με 150 την ημέρα, ενώ σε περιόδους χαμηλότερης έντασης μειώνονταν στους 50 με 60. Από τον Οκτώβριο του 2023, όμως, η εικόνα άλλαξε. Οι καθημερινές απώλειες σταθεροποιήθηκαν σε πολύ υψηλότερα επίπεδα, γύρω στους 120 νεκρούς την ημέρα.

Από τον Ιούλιο του 2024 και μετά, ο αριθμός αυξήθηκε ακόμη περισσότερο και έφτασε περίπου στους 200 νεκρούς ημερησίως, χωρίς ουσιαστική μείωση μέχρι σήμερα. Σε ορισμένες εβδομάδες του 2025, οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι έφτασαν ακόμη και τους 400 με 450 στρατιώτες την ημέρα.

Γιατί αυξήθηκαν τόσο πολύ οι απώλειες

Η τάση αυτή συνδέεται κυρίως με δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η προσπάθεια του ρωσικού στρατού να συνεχίσει τις επιθετικές επιχειρήσεις και να κερδίσει έδαφος, ακόμη και με πολύ υψηλό ανθρώπινο κόστος. Ο δεύτερος είναι η μαζική χρήση drones και από τις δύο πλευρές. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τη φύση του πολέμου. Σήμερα χρησιμοποιούνται μαζικά όχι μόνο για αναγνώριση, αλλά και για άμεσες επιθέσεις εναντίον στρατιωτών και μικρών ομάδων στο πεδίο της μάχης.

Σημειώνεται ότι η μείωση των αριθμών στις πιο πρόσφατες εβδομάδες των στατιστικών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώθηκαν οι πραγματικοί θάνατοι. Συχνά μεσολαβούν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες από τον θάνατο ενός στρατιωτικού μέχρι τη δημοσίευση της σχετικής πληροφορίας και την επιβεβαίωση της ταυτότητάς του.

Περίπου 56% των επιβεβαιωμένων απωλειών αφορά ανθρώπους που υπέγραψαν συμβόλαιο επαγγελματικής κατάταξης μετά την έναρξη της εισβολής. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται και άτομα που αντιμετώπιζαν ποινικές κατηγορίες και επέλεξαν να πάνε στο μέτωπο πριν ολοκληρωθούν οι δικαστικές διαδικασίες εις βάρος τους. Οι εθελοντές και οι συμβασιούχοι αυτού του τύπου αποτελούν πλέον μία από τις σημαντικότερες πηγές αναπλήρωσης των ρωσικών μονάδων που έχουν εξαντληθεί από τις συνεχείς μάχες. Ακόμη, οι κρατούμενοι αντιπροσωπεύουν περίπου 11% των επιβεβαιωμένων θανάτων, ενώ οι επιστρατευμένοι περίπου 8%.

Οι φτωχότερες περιοχές πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα

Η γεωγραφία των απωλειών δείχνει επίσης έντονες κοινωνικές ανισότητες. Σε αναλογία με τον πληθυσμό, τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων καταγράφονται κυρίως σε φτωχότερες και απομακρυσμένες περιοχές της Ρωσίας στην Ανατολή. Στην κορυφή βρίσκεται η Τούβα, ενώ ακολουθούν η Μπουριατία και η Δημοκρατία Αλτάι.

Αντίθετα, η Μόσχα και η Αγία Πετρούπολη βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις. Οι σχετικές απώλειες στις δύο μεγαλύτερες ρωσικές πόλεις είναι περίπου 25 με 30 φορές χαμηλότερες σε σύγκριση με τις περιοχές που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας.

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι κάτοικοι μικρών πόλεων και χωριών είναι πολύ πιθανότερο να υπογράψουν συμβόλαια επαγγελματικής στράτευσης. Σε αυτές τις περιοχές υπάρχει συχνά έλλειψη σταθερής και καλά αμειβόμενης εργασίας, ενώ οι οικονομικές αμοιβές που προσφέρει το κράτος για την κατάταξη είναι ιδιαίτερα ελκυστικές.

Σε απόλυτο αριθμό νεκρών προηγούνται το Μπασκορτοστάν και το Ταταρστάν. Στα τέλη Ιουλίου του 2026, οι αρχές και τα τοπικά μέσα στο Μπασκορτοστάν είχαν ανακοινώσει τα ονόματα 10.770 νεκρών στρατιωτικών. Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι υψηλοί αριθμοί στις συγκεκριμένες περιοχές συνδέονται εν μέρει και με το γεγονός ότι υπάρχουν ενεργές ομάδες εθελοντών που καταγράφουν συστηματικά τις απώλειες.

Περισσότεροι από 7.500 νεκροί αξιωματικοί

Η Ρωσία συνεχίζει να χάνει και στρατιωτικό προσωπικό υψηλής εκπαίδευσης καθώς από την έναρξη της εισβολής έχουν επιβεβαιωθεί οι θάνατοι 7.524 αξιωματικών. Περίπου το 77% αυτών ήταν κατώτερων βαθμίδων, κυρίως Ανθυπολοχαγοί έως Λοχαγοί, οι οποίοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Και η απώλειά τους είναι δύσκολο να αναπληρωθεί. Η βασική εκπαίδευση ενός Ρώσου αξιωματικού σε στρατιωτική σχολή απαιτεί περίπου τέσσερα χρόνια. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο Άμυνας απονέμει πλέον συχνότερα βαθμούς αξιωματικού σε στρατιώτες με εμπειρία από το μέτωπο, μετά από σύντομα προγράμματα εκπαίδευσης. Μεταξύ των επιβεβαιωμένων νεκρών περιλαμβάνονται 520 Αντισυνταγματάρχες, 169 Συνταγματάρχες και 15 Στρατηγοί.

Πόσοι μπορεί να είναι οι νεκροί στο σύνολο

Οι 236 χιλιάδες ταυτοποιημένοι Ρώσοι νεκροί στρατιωτικοί δεν αποτελούν, σύμφωνα με τους ερευνητές, το πραγματικό σύνολο των απωλειών. Αυτοί εκτιμούν ότι οι νεκροί που μπορούν να εντοπιστούν μέσω νεκροταφείων, μνημείων και νεκρολογιών, αντιπροσωπεύουν πιθανώς μόνο 45% έως 55% του τελικού αριθμού. Επίσης πολλοί θάνατοι δεν δημοσιοποιούνται ποτέ.

Παράλληλα, οι σοροί αρκετών στρατιωτών που σκοτώθηκαν τους τελευταίους μήνες εξακολουθούν να βρίσκονται στο πεδίο της μάχης, καθώς η περισυλλογή τους είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, λόγω της συνεχούς παρουσίας drones. Με βάση αυτή την εκτίμηση, ο πραγματικός αριθμός των Ρώσων στρατιωτικών που έχουν σκοτωθεί μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 430 έως και 520 χιλιάδων.

Εξτρά απώλειες από τις μονάδες του Ντονμπάς και της Βόρειας Κορέας

Οι αριθμοί αυξάνονται ακόμη περισσότερο εάν υπολογιστούν οι αυτόνομες δυνάμεις των αυτοαποκαλούμενων «Λαϊκών Δημοκρατιών» του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ, καθώς και οι στρατιώτες της Βόρειας Κορέας που πολέμησαν στο πλευρό της Ρωσίας. Ενδεικτικά η κορεατική υπηρεσία του BBC, μελετώντας εικόνες ενός νέου στρατιωτικού μνημείου στη Βόρεια Κορέα αφιερωμένο στους νεκρούς αυτής της επιχείρησης, κατάφερε να ταυτοποιήσει 2.304 στρατιώτες που σκοτώθηκαν πολεμώντας στο πλευρό της Ρωσίας το 2024 και το 2025.