Η ισραηλινή Elbit Systems παρουσίασε στη Διεθνή Αεροπορική Έκθεση του Farnborough ένα νέο σύστημα ηλεκτροοπτικής επίγνωσης τακτικής κατάστασης, το οποίο υπόσχεται να προσφέρει σε μαχητικά προηγούμενης γενιάς, όπως τα F-16, F-15 και Eurofighter Typhoon, δυνατότητες αντίστοιχες με εκείνες του F-35 Lightning II.
Το νέο σύστημα, με την ονομασία EO DAS (Electro–Optical Distributed Aperture System), αποτελείται από έξι ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες τοποθετημένους περιμετρικά του αεροσκάφους, οι οποίοι παρέχουν σφαιρική κάλυψη 360 μοιρών. Τα δεδομένα συγκεντρώνονται σε έναν κεντρικό υπολογιστή υψηλών επιδόσεων, όπου υφίστανται επεξεργάζονται με τη χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του περιβάλλοντος μάχης σε πραγματικό χρόνο.
Η πληροφορία προβάλλεται σε ένα νέο σύστημα απεικόνισης επί κάσκας HMD (Helmet Mounted Display), το οποίο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Collins Aerospace. Ο χειριστής αποκτά συνεχή επίγνωση της κατάστασης γύρω από το αεροσκάφος, λαμβάνοντας προειδοποιήσεις για επερχόμενους πυραύλους, εντοπίζει μη επανδρωμένα αεροχημάτων και άλλες απειλές, χωρίς να απαιτείται η συνεχής χρήση των συμβατικών αισθητήρων του αεροσκάφους.
Η Elbit αναπτύσσει επίσης δυνατότητα προβολής στην κάσκα τρισδιάστατης απεικόνισης του εδάφους που παράγεται από τους ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες, επιτρέποντας ασφαλέστερες πτήσεις σε χαμηλό ύψος και υπό δυσμενείς καιρικές ή νυχτερινές συνθήκες.
Σύμφωνα με τον Shuki Carpassi, επικεφαλής ανάπτυξης λύσεων αεροηλεκτρονικών 5ης και 6ης γενιάς της εταιρείας, οι πρώτες πτητικές δοκιμές αυτής της δυνατότητας αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στο επόμενο έτος.
Το EO DAS φιλοδοξεί να μεταφέρει σε υφιστάμενα μαχητικά αεροσκάφη χαρακτηριστικά που μέχρι σήμερα αποτελούσαν προνόμιο των αεροσκαφών πέμπτης γενιάς, όπως το AN/AAQ-37 Distributed Aperture System του F-35, προσφέροντας σημαντική βελτίωση στην επιβιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα χωρίς την ανάγκη απόκτησης νέων αεροσκαφών.
Η ισραηλινή εταιρεία έχει ήδη εξασφαλίσει σημαντικό συμβόλαιο για την τεχνολογία αυτή. Τον Ιανουάριο του 2025 υπέγραψε σύμβαση ύψους περίπου 80 εκατ. δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των F-16I Sufa της Ισραηλινής Αεροπορίας, ενσωματώνοντας αντίστοιχες δυνατότητες αυτοπροστασίας και επίγνωσης τακτικής κατάστασης. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις προοπτικές εξαγωγής του συστήματος σε αεροπορίες που επιθυμούν να παρατείνουν την επιχειρησιακή αξία των μαχητικών τέταρτης γενιάς, προσδίδοντάς τους δυνατότητες που μέχρι σήμερα συναντώνταν αποκλειστικά σε πλατφόρμες πέμπτης γενιάς.
