Η μαζική αεροπορική επιδρομή που εξαπέλυσαν οι ρωσικές δυνάμεις κατά του Κιέβου τη νύχτα της 5ης προς 6η Ιουλίου αποτέλεσε μία ακόμη επίδειξη της εξελισσόμενης ρωσικής τακτικής κορεσμού της ουκρανικής αεράμυνας. Παρά τις ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις των ουκρανικών μέσων απέναντι σε μη επανδρωμένα αεροχήματα και πυραύλους cruise, η επίθεση ανέδειξε για ακόμη μία φορά το μεγαλύτερο κενό στην αντιαεροπορική άμυνα της χώρας: την αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων.
Σύμφωνα με την Ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, η Ρωσία εξαπέλυσε συνολικά 419 εναέρια μέσα προσβολής, μεταξύ των οποίων:
- 351 UAV κρούσης διαφόρων τύπων, συμπεριλαμβανομένων drones τύπου Shahed,
- 33 πυραύλους cruise Kh-101,
- 6 πολυηχητικούς πυραύλους cruise Kalibr,
- 6 υπερηχητικούς/βαλλιστικούς πυραύλους 3M22 Zircon,
- 23 βαλλιστικούς πυραύλους Iskander-M ή τροποποιημένους πυραύλους S-300/S-400 σε ρόλο προσβολής εδάφους.
Το Κίεβο αποτέλεσε τον κύριο στόχο της επίθεσης, η οποία προκάλεσε σημαντικές καταστροφές σε κατοικημένες περιοχές. Παρά την ένταση της επίθεσης, η ουκρανική αεράμυνα διατήρησε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά επιτυχίας απέναντι στις απειλές που είναι σχεδιασμένη να αντιμετωπίζει. Συγκεκριμένα:
- εξουδετερώθηκαν 326 από τα 351 drones (μέσω κατάρριψης ή ηλεκτρονικού πολέμου),
- καταρρίφθηκαν 31 από τους 33 πυραύλους Kh-101,
- καταστράφηκαν και οι έξι πύραυλοι Kalibr.
Η εικόνα όμως ήταν εντελώς διαφορετική όσον αφορά τους βαλλιστικούς πυραύλους, είτε χερσαίους είτε αεροεκτοξευόμενους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ουκρανική πλευρά, δεν αναχαιτίστηκε κανένας από τους 23 βαλλιστικούς ούτε κανένας από τους Zircon που χρησιμοποιήθηκαν στην επιδρομή.
Γιατί οι βαλλιστικοί πύραυλοι είναι τόσο δύσκολοι στόχοι
Σε αντίθεση με έναν πύραυλο cruise ή ένα UAV, ένας βαλλιστικός πύραυλος ακολουθεί διαφορετικό προφίλ πτήσης. Μετά την εκτόξευση ανέρχεται σε πολύ μεγάλο ύψος και στη συνέχεια επανεισέρχεται στην ατμόσφαιρα με ταχύτητες που μπορούν να υπερβαίνουν τα Mach 5. Στην τελική φάση της προσβολής κινείται με ταχύτητα αρκετών χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης στα αντιαεροπορικά συστήματα.
Η μοναδική ουσιαστική δυνατότητα της Ουκρανίας για αποτελεσματική αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων βασίζεται σήμερα στα αμερικανικά συστήματα Patriot PAC-3 και, σε μικρότερο βαθμό, στα ευρωπαϊκά SAMP/T. Τα βλήματα PAC-3 MSE χρησιμοποιούν προηγμένους αισθητήρες και υψηλή ευελιξία, ενώ στην τελική φάση της αναχαίτισης βασίζονται στην κινητική πρόσκρουση (hit-to-kill). Ωστόσο, τα συγκεκριμένα βλήματα αποτελούν σήμερα έναν από τους πλέον δυσεύρετους πόρους στη δυτική αμυντική βιομηχανία. Η παραγωγική ικανότητα δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες τόσο της Ουκρανίας, η οποία ζητά συνεχώς όλο και περισσότερους, όσο και των υπόλοιπων χωρών που ενισχύουν την αντιβαλλιστική τους άμυνα.
