Ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ κλάσης ΥΔΡΑ έχει περάσει πλέον από τον σχεδιασμό σε φάση αρχικής υλοποίησης, και το ΠΝ έχει τις πρώτες υπογεγραμμένες συμβάσεις. Το πρόγραμμα έχει κατανεμηθεί σε χωριστά συμβατικά αντικείμενα, ώστε το Πολεμικό Ναυτικό να ελέγχει την επιλογή των συστημάτων, την ελληνική ολοκλήρωση και τις εργασίες πάνω στα πλοία. Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί το πραγματικό κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο από τον αρχικό αριθμό που συνδέθηκε μόνο με τον βασικό ηλεκτρονικό εκσυγχρονισμό.
Μέχρι τις 17 Ιουνίου 2026 έχουν υπογραφεί δύο κύριες συμβάσεις. Πρόκειται για τη σύμβαση της Thales Netherlands, ύψους 248.665.400 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, και τη σύμβαση της SSMART, ύψους 11.548.700 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το ήδη συμβασιοποιημένο ποσό φτάνει επομένως τα 260.214.100 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και αφορά τον νέο ηλεκτρονικό πυρήνα των πλοίων και την ενεργοποίηση των συστημάτων μάχης.
Η τρίτη κύρια σύμβαση, περίπου 19 εκατ. ευρώ για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, βρίσκεται σε διαδικασία προς υπογραφή. Παράλληλα προωθούνται τα πυροβόλα, τα σόναρ, οι επικοινωνίες, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και ένα μεγάλο πακέτο αποκατάστασης της ίδιας της πλατφόρμας (του πλοίου). Οπως θα δείτε στη συνέχεια το άθροισμα των γνωστών και κοστολογημένων αντικειμένων -ανεξάρτητα αν έχουν υπογραφεί ακόμη έχει ήδη φτάσει τα 480+ εκατ. ευρώ (δείτε στο τέλος τον σχετικό πίνακα), πριν προστεθούν αρκετά συστήματα χωρίς δημοσιοποιημένη τιμή.
Η Thales είναι η “βάση” του προγράμματος
Η Thales παραδίδει το σύνολο των υποσυστημάτων που ουσιαστικά αφορούν τον πραγματικό εκσυγχρονισμό. Στην καρδιά του προγράμματος βρίσκεται το νέο Σύστημα Διαχείρισης Μάχης TACTICOS δεύτερης γενιάς, το οποίο θα ενοποιήσει αισθητήρες, όπλα, ζεύξεις δεδομένων και τακτική εικόνα. Το πρώτο πλοίο θα αποτελέσει τη διαμόρφωση αναφοράς και πάνω σε αυτό θα πιστοποιηθούν οι διεπαφές με τα άλλα υποσυστήματα και τα όπλα, πριν εφαρμοστούν στα υπόλοιπα σκάφη.
Το πακέτο περιλαμβάνει το ραντάρ οικογένειας NS100, το σύστημα ελέγχου πυρός STIR 1.2 EO Mk2, νέο IFF, ζεύξεις δεδομένων και το απαραίτητο υλικό που απαιτείται για την ολοκλήρωση. Η νέα αρχιτεκτονική προσφέρει ταχύτερη επεξεργασία, καλύτερη παρακολούθηση στόχων μικρού ίχνους και κοινή εικόνα για ταυτόχρονες απειλές. Η τεχνική κατεύθυνση του πακέτου είχε αποτυπωθεί και σε προηγούμενες αναλύσεις μας για τη νέα διαμόρφωση των ΜΕΚΟ 200ΗΝ.
Η σύμβαση της THALES περιλαμβάνει την ολοκλήρωση του πρώτου πλοίου και τον εξοπλισμό για το σύνολο των τεσσάρων φρεγατών. Δεν καλύπτει προφανώς κάθε αισθητήρα ή όπλο που θα προστεθεί ως GFE (κυβερνητικά παρεχόμενο υλικό). Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό, επειδή αρκετά παράλληλα προγράμματα θα χρηματοδοτηθούν με χωριστές συμβάσεις και θα παραδοθούν στην THALES και στη SSMART για τεχνική ενσωμάτωση.
Η SSMART, η Hydrus και η ελληνική ολοκλήρωση
Η ελληνική εταιρεία SSMART θα αναλάβει την ενεργοποίηση των συστημάτων της Thales στη δεύτερη-τρίτη και τέταρτη φρεγάτα. Θα εκτελέσει τις συνδέσεις με το TACTICOS, τις δοκιμές λιμένα και θαλάσσης και την τελική αποδοχή. Το αντικείμενο των 11,5487 εκατ. ευρώ είναι ενιαίο και περιλαμβάνει τις μελετητικές εργασίες της Hydrus Engineering, η οποία συμμετέχει ως τεχνικός συνεργάτης της SSMART.
Η Hydrus θα εκπονήσει τις αναγκαίες ναυπηγικές και μηχανολογικές μελέτες για τα βάρη, ευστάθεια, αντοχή κατασκευών, βάσεις εξοπλισμού, νέες διαμορφώσεις και διελεύσεις καλωδίων.
Η επιλογή αυτή διατηρεί στην Ελλάδα σημαντικό μέρος της γνώσης ολοκλήρωσης. Οι ΜΕΚΟ 200ΗΝ έχουν διαφορές μεταξύ τους από επισκευές και παλαιότερες παρεμβάσεις, άρα η εφαρμογή της πρώτης εγκατάστασης χρειάζεται μελέτες για κάθε πλοίο. Η ελληνική ομάδα θα πρέπει να μετατρέψει μια κοινή σχεδίαση σε τέσσερις πιστοποιημένες εγκαταστάσεις, χωρίς αποκλίσεις στη λειτουργία και στην υποστήριξη.
Ο Σκαραμαγκάς και οι εργασίες πάνω στα πλοία
Εδώ το ναυπηγικό αντικείμενο περιλαμβάνει εξαρμώσεις παλαιού εξοπλισμού, ελασματουργικές εργασίες, νέες βάσεις, διαμορφώσεις χώρων, τοποθετήσεις καλωδίων και σωληνώσεων και υποστήριξη εγκατάστασης. Το έργο πρέπει να συγχρονιστεί με τις εργοστασιακές παραδόσεις των ηλεκτρονικών, ώστε να περιοριστεί ο χρόνος ακινησίας κάθε φρεγάτας.
Η BAE Systems και αναβάθμιση των Mk 45
Η BAE Systems θα αναλάβει τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων κύριων πυροβόλων Mk 45 των 127 χιλιοστών, με οικονομικό αντικείμενο περίπου 37 εκατ. ευρώ. Η προβλεπόμενη διαμόρφωση του πυροβόλου είναι στο επίπεδο Mk 45 Mod 2 CCS, που διατηρεί το βασικό συγκρότημα και προσθέτει ψηφιακά ηλεκτρονικά, νέο έλεγχο, αυτοδιάγνωση βλαβών και ψηφιακή διασύνδεση με το σύστημα μάχης.
Η λύση επιτρέπει στο ΠΝ να διατηρήσει ένα ισχυρό και δοκιμασμένο πυροβόλο με σαφώς βελτιωμένη αξιοπιστία, χωρίς το κόστος αγοράς τεσσάρων νέων μονάδων. Τα Mk 45 θα συνεργάζονται με το TACTICOS και τα STIR για βολές κατά στόχων επιφανείας και ξηράς, ενώ στην Ερυθρά Θάλασσα κατά την επιχείρηση “Aspides” απέδειξαν και τις αντιαεροπορικές τουw ικανότητες.
Leonardo Sovraponte και το πακέτο των 64 εκατ. ευρώ
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση στον οπλισμό είναι η προμήθεια τεσσάρων πυροβόλων Leonardo 76/62 Sovraponte, με εκτιμώμενη αξία περίπου 64 εκατ. ευρώ. Κάθε σύστημα σχεδιάζεται να τοποθετηθεί στην πρύμνη, στη θέση του δεύτερου Phalanx. Η έκδοση Sovraponte τοποθετείται πάνω από το κατάστρωμα, περιορίζοντας τις επεμβάσεις στο εσωτερικό του πλοίου και διευκολύνοντας τη μετασκευή.
Το πυροβόλο προσφέρει ρυθμό βολής έως 120 βλήματα το λεπτό και μπορεί να συνδυαστεί με σύστημα STRALES και τα κατευθυνόμενα πυρομαχικά DART. Ακόμη με τα πυρομαχικά Vulcano 76 αποκτάται δυνατότητα βολής σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Η πρύμνη κάθε ΜΕΚΟ αποκτά έτσι νέο τομέα άμυνας απέναντι σε πυραύλους, μη επανδρωμένα συστήματα και ταχύπλοους στόχους, ενώ το εμπρός Phalanx παραμένει στο πλοίο.
Το κόστος των πυρομαχικών και το βάθος της υποστήριξης θα επηρεάσουν την τελική δαπάνη. Τα 64 εκατ. ευρώ αποτυπώνουν το βασικό πρόγραμμα των τεσσάρων συστημάτων και της εγκατάστασης. Ένα απόθεμα DART μπορεί να προσθέσει σημαντικό ποσό στη σύμβαση, το οποίο προς το παρόν απουσιάζει από τον λογαριασμό.
Το σόναρ M660 HMS και η νέα ανθυποβρυχιακή ικανότητα
Για τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο προωθείται η προμήθεια τεσσάρων σόναρ M660 HMS της καναδικής GeoSpectrum Technologies, εταιρείας του ομίλου ELBIT Systems. Το πρόγραμμα έχει προϋπολογισμό περίπου 24 εκατ. ευρώ και θα καλύψει τα νέα σόναρ τρόπιδας, τον εξοπλισμό επεξεργασίας και την ολοκλήρωση με το σύστημα μάχης.
Το M660 λειτουργεί ενεργητικά και παθητικά, διαθέτει ηλεκτρονική κατεύθυνση δέσμης και μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφορετικές συχνότητες και αποστολές. Η αντικατάσταση των παλαιών σόναρ αποτελεί ουσιαστική αναβάθμιση απέναντι σε σύγχρονα υποβρύχια αναερόβιας πρόωσης.
Η νέα εικόνα υποβρύχιου πολέμου θα περνά στο TACTICOS και θα συνδυάζεται με τα οργανικά ελικόπτερα και τα υπόλοιπα μέσα του Στόλου. Επίσης, το Μ660 θα συνεργάζεται με νέο συρόμενο σόναρ, της ίδιας εταιρείας. Το συρόμενο περιλαμβάνεται στην τιμή.
Επικοινωνίες και δικτυοκεντρική λειτουργία
Η ΓΔΑΕΕ έχει σε εξέλιξη τον διαγωνισμό 06/25 για τα νέα συστήματα επικοινωνιών, με ανώτατο προϋπολογισμό 9,98 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα καλύπτει τέσσερα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης επικοινωνιών, νέες εγκαταστάσεις δημόσιας αναγγελίας, ψηφιακά τηλεφωνικά κέντρα τεχνολογίας IP και τις αναγκαίες διεπαφές με το TACTICOS.
Τα δύο επιπλέον ESM Saab SME-150 χωρίς γνωστό κόστος
Στον ηλεκτρονικό πόλεμο, το ΠΝ έχει ήδη προχωρήσει στην εγκατάσταση δύο συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου Saab SME-150 R-ESM σε αντίστοιχες φρεγάτες, που κάνουν συλλογή και ανάλυση ραδιοσυχνοτήτων. Για την ομοιοτυπία των τεσσάρων σκαφών χρειάζονται δύο επιπλέον συστήματα, τα οποία θα συνδεθούν με το TACTICOS και με τα υπόλοιπα μέσα αυτοπροστασίας. Τα SME-150 προσφέρουν έγκαιρη αποκάλυψη, ταξινόμηση και κατεύθυνση εκπομπών ραντάρ σε περιβάλλον υψηλής πυκνότητας σημάτων.
Το κόστος των δύο επιπλέον δεν έχει ανακοινωθεί. Απουσιάζει επίσης τιμή για το τελικό πακέτο εγκατάστασης, υποστήριξης και ανταλλακτικών.
Στα πρόσθετα προγράμματα χωρίς οριστικοποιημένο κόστος βρίσκονται επίσης το ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ της ΕΑΒ για αντιμετώπιση drones, οι ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες, τα νέα ραντάρ ναυτιλίας, οι τηλεχειριζόμενοι σταθμοί οπλισμού των 12,7 χιλιοστών, το IRST και οι προειδοποιητές ακτινοβολίας λέιζερ. Η ολοκλήρωση όλων αυτών στο TACTICOS αποτελεί μέρος του τεχνικού σχεδιασμού, η αγορά τους όμως απαιτεί πρόσθετη χρηματοδότηση.
Το πακέτο των 65 εκατ. ευρώ για την πλατφόρμα
Ο ηλεκτρονικός εκσυγχρονισμός χρειάζεται παράλληλη αποκατάσταση του ίδιου του πλοίου. Το ΠΝ έχει σχεδιάσει πακέτο 23 επιμέρους εργασιών συνολικού ύψους περίπου 65 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο αντικείμενο είναι το νέο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Πλατφόρμας IPMS, με πρόβλεψη περίπου 15 εκατ. ευρώ. Θα παρακολουθεί πρόωση, ηλεκτρική ενέργεια, δεξαμενές, αντλίες, συναγερμούς και βλάβες από ενιαίο περιβάλλον.
Περίπου 8 εκατ. ευρώ προβλέπονται για ηλεκτρομηχανές και γεννήτριες και άλλα 8 εκατ. για το σύστημα κλιματισμού. Οι μετατροπείς ισχύος υπολογίζονται σε 1,6 εκατ. ευρώ, οι πίνακές τους σε 700.000 ευρώ και ο εφεδρικός ρότορας γεννήτριας σε 400.000 ευρώ. Η νέα υποδομή ηλεκτρικής ενέργειας είναι απαραίτητη για να υποστηριχθούν τα ηλεκτρονικά, τα όπλα και οι αυξημένες ανάγκες ψύξης.
Στην πρόωση περιλαμβάνονται οι συμπλέξεις με περίπου 1 εκατ. ευρώ, η επιθεώρηση του συστήματος μεταβλητού βήματος με άλλο 1 εκατ. ευρώ και η εφαρμογή τεχνικών δελτίων στους αεριοστροβίλους LM2500 με περίπου 600.000 ευρώ. Οι αεροσυμπιεστές υψηλής πίεσης SAUER απαιτούν περίπου 2 εκατ. ευρώ και οι αεροσυμπιεστές μέσης πίεσης περίπου 320.000 ευρώ.
Το πακέτο περιλαμβάνει νέο σύστημα πυρανίχνευσης 800.000 ευρώ, επισκευές σε θύρες και καταπακτές 400.000 ευρώ, εργασίες στα sea chests 500.000 ευρώ και συστήματα ευστάθειας 3,5 εκατ. ευρώ. Οι επωτίδες για τα ΠΑΚ και τα RHIB υπολογίζονται σε 2 εκατ. ευρώ. Προβλέπονται ακόμη 2 εκατ. ευρώ για νέο βιολογικό καθαρισμό, 1,2 εκατ. ευρώ για ψύξη και θερμό νερό και 300.000 ευρώ για εναλλάκτες και μηχανολογικές επισκευές.
Οι ενδιαιτήσεις και οι χώροι προσωπικού θα αναβαθμιστούν με περίπου 4 εκατ. ευρώ. Ο φωτισμός του ελικοδρομίου συμβατός με διόπτρες νυχτερινής όρασης υπολογίζεται σε 2 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική αναβάθμιση των συστημάτων υποστήριξης ελικοπτέρου φτάνει τα 6 εκατ. ευρώ. Οι εργασίες αυτές αυξάνουν την ασφάλεια και επιτρέπουν επιχειρήσεις ημέρα και νύχτα με σύγχρονα ελικόπτερα.
Η συνολική πρόβλεψη των 65 εκατ. ευρώ αφήνει ένα περιορισμένο περιθώριο για υλικά, απρόβλεπτες φθορές και πρόσθετες εργασίες που θα αποκαλυφθούν όταν ανοίξουν τα πλοία. Σε φρεγάτες ηλικίας άνω των τριάντα ετών, η ύπαρξη αυτού του περιθωρίου είναι αναγκαία. Θα πρέπει εδώ να πούμε, πως το κονδύλι αυτό των 65 εκατ. ευρώ, αναμένεται πως θα δοθεί από ιδιώτες δωρητές.
Εκτός του πακέτου πλατφόρμας εξετάζονται έλεγχοι και επισκευές στους κύριους μειωτήρες πρόωσης. Ένα σχετικά επαρκές πακέτο υπολογίζεται κοντά στο 1 εκατ. ευρώ ανά πλοίο, άρα περίπου 4 εκατ. ευρώ για τις τέσσερις φρεγάτες. Το ποσό μπορεί να αυξηθεί αν οι επιθεωρήσεις εντοπίσουν ανάγκη αντικατάστασης οδοντώσεων, εδράνων ή άλλων εξαρτημάτων…
H συνέχεια στο Naval Defence
