Για τους περισσότερους που διάβασαν χθες την προειδοποίηση της NASA για ενδεχόμενη απομάκρυνση των αστροναυτών από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) λόγω διαρροής αέρα, το γεγονός αποτέλεσε έκπληξη — στην πραγματικότητα όμως επανέφερε στο προσκήνιο ένα ζήτημα που υφίσταται εδώ και χρόνια.
Η προειδοποίηση εκδόθηκε λόγω επιδείνωσης της διαρροής αέρα στο ρωσικό τμήμα Zvezda του ISS και συγκεκριμένα στο συνδετικό του στοιχείο με τον Σταθμό. Η κατάσταση για λίγο εξελίχθηκε σε αρκετά σοβαρή ώστε τα πληρώματα να προετοιμαστούν για διαδικασίες έκτακτης εκκένωσης.
Η διαρροή προέρχεται από ρωγμές στο τούνελ σύνδεσης (PrK) του διαμερίσματος Zvezda — ένα πρόβλημα που είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Η απώλεια αέρα αντισταθμίζεται από τα συστήματα υποστήριξης ζωής του Σταθμού, ενώ πληρώματα της Roscosmos προσπαθούν κατά καιρούς να επισκευάσουν τις ρωγμές. Ωστόσο, ο ρυθμός διαρροής διπλασιάστηκε χθες, οδηγώντας τη NASA να σημάνει συναγερμό για κάθε ενδεχόμενο.
Η NASA έδωσε εντολή σε τέσσερα μέλη της αποστολής Crew‑12 — δύο Αμερικανούς, έναν Γάλλο και έναν Ρώσο κοσμοναύτη — να εισέλθουν στο προσδεδεμένο διαστημικό σκάφος CrewDragon της SpaceX και να φορέσουν τις διαστημικές στολές τους. Στο μεταξύ, δύο άλλα μέλη του πληρώματος επιχειρούσαν να αξιολογήσουν και να αντιμετωπίσουν την αιτία του αυξημένου ρυθμού διαρροής.
Περίπου δύο ώρες μετά την έκδοση της προειδοποίησης, η NASA ανακάλεσε την εντολή, επιτρέποντας στους αστροναύτες να επιστρέψουν στις συνήθεις δραστηριότητές τους, καθώς ο άμεσος κίνδυνος είχε υποχωρήσει και η Roscosmos ανέφερε ότι μία από τις διαρροές είχε σφραγιστεί. Η δεύτερη πηγή διαρροής εξακολουθεί να εξετάζεται, αλλά δεν υπάρχει πλέον άμεση απειλή για το πλήρωμα του ISS.
Το περιστατικό, ωστόσο, ανέδειξε και μια άλλη κρίσιμη πτυχή της λειτουργίας του ISS: ο Σταθμός πρέπει πάντα να διαθέτει τουλάχιστον ένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο προσδεδεμένο για περίπτωση έκτακτης εκκένωσης — και συνήθως υπάρχουν περισσότερα από ένα. Τόσο η NASA όσο και η Roscosmos απαιτούν κάθε «κάτοικος» του ISS να έχει ανά πάσα στιγμή καθορισμένη θέση σε σκάφος διαφυγής. Αυτό εξασφαλίζει ότι, σε περίπτωση καταστροφικής βλάβης — όπως σοβαρή αποσυμπίεση, πυρκαγιά ή διαρροή τοξικών ουσιών — το πλήρωμα μπορεί να καταφύγει άμεσα στα σκάφη αυτά και να επιστρέψει στη Γη μέσα σε λίγα λεπτά.
Τέτοια σκάφη είναι τα Crew Dragon της SpaceX και τα ρωσικά Soyuz, ενώ τα σκάφη μεταφοράς φορτίου — Progress, Dragon cargo, Cygnus — δεν υπολογίζονται ως μέσα διαφυγής. Την παρούσα περίοδο, ο ISS διαθέτει δύο τέτοια «σωσίβια» σκάφη σε συνεχή ετοιμότητα.
