Του αναγνώστη μας, Στέφανου Καρπενησιώτη

«…ἐπισταμένους πρὸς εἰδότας ὅτι δίκαια μὲν ἐν τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ἀπὸ τῆς ἴσης ἀνάγκης κρίνεται, δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσιν»
(…αφού ξέρετε και ξέρουμε ότι, κατά την ανθρώπινη λογική, το δίκαιο υπάρχει μόνο μεταξύ ίσων, αλλιώς οι ισχυροί επιβάλλουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν και το αποδέχονται.) Θουκυδίδου Ιστορίαι, 5.89.

…Και κάπου εδώ o Θουκυδίδης δεν βάζει απλά τα θεμέλια, αλλά σκυροδετεί ολόκληρες φρεατοπασσαλο-ομάδες συναλλακτικού ήθους υπό την μορφή διανυσμάτων. Αυτό που μας λέει είναι πως η διαφορά των μέτρων των δύο διανυσμάτων, θα πρέπει να ισούται με το μηδέν έτσι ώστε κανείς εκ των δύο να μην υποχωρήσει και αποδεχθεί το οτιδήποτε και κανείς εκ των δύο να μην προχωρήσει κι επιβάλλει το οτιδήποτε. 

Στην θέση των διανυσμάτων, βάλτε τους εαυτούς σας με την ιδιότητα του επαγγελματία, τις επιχειρήσεις, τα κράτη και τους υπερεθνικούς οργανισμούς και στην θέση του μέτρου, την “αξία” που βάζει στο “τραπέζι” ο κάθε συμβαλλόμενος ανά περίπτωση.

Το συμφωνητικό μίας συνεργασίας, μίας εργολαβίας, μίας εμπορικής ή εταιρικής σύμπραξης, μίας συμμαχίας μεταξύ κρατών, τείνει να θεωρείται δίκαιο, όταν ικανοποιεί και τα δύο μέρη κατά ίσο μέτρο, όταν δηλαδή και τα δύο μέρη μπορούν να προσφέρουν ίση αξία, τόσο στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, όσο και κατά την λειτουργική σύμπραξη. Η προβολή αυτής της ίσης αξίας αντικατοπτρίζεται στους όρους της κάθε σύμβασης. 

Τα δεδομένα που πρέπει να έχει o κάθε υποψήφιος συμβαλλόμενος, είναι τρία:

  • να γνωρίζει πάντοτε ως “διάνυσμα”, το τι μέτρο κουβαλά και μπορεί να προσφέρει κάθε στιγμή κατά την μεταβολή του χρόνου (dt),
  • να ξέρει το τι μέτρο μπορεί να φέρει στο τραπέζι ο έτερος υποψήφιος συμβαλλόμενος,
  • να υπολογίσει το κατά πόσο η δυνητική μόχλευση του χρόνου, μπορεί να αυξήσει το μέτρο του διανύσματός του, και κατά συνέπεια να ισχυροποιήσει την θέση του.

Όπως καταλαβαίνετε, τόσο οι ατομικές, όσο και οι διακρατικές συνεργασίες και συμμαχίες, εμπίπτουν στον ίδιο διανυσματικό λογισμό. Το μόνο που αλλάζει είναι η κλίμακα και τα εξεταζόμενα μεγέθη στην ανάλυση ρίσκου.

Σαν την εμπορική κουλτούρα των Ελλήνων, δεν υπάρχει. Όσο οι βάρβαροι αγοράζουν πολύτιμα μπιχλιμπίδια, οι Έλληνες “αγοράζουν” μέτρο|και διανύσματα ίδιας φοράς, αυξάνοντας την συνισταμένη τους σε κάθε είδους κλίμακα. Το ότι σήμερα για παράδειγμα το 30% της μεταφοράς του παγκόσμιου εμπορίου κι ενέργειας, έχει περάσει σε ελληνικά χέρια, δεν είναι τυχαίο γεγονός (εντάσσεται και αυτό στο μέτρο του διανύσματός μας).

Όσο και να γκρινιάζουμε, το ίδιο ισχύει και στην πολιτική. Το ότι μία χώρα των 10 εκατομμυρίων ανθρώπων είναι μέλος δύο υπερεθνικών οργανισμών και μπορεί με τον τρόπο της να συνδιαμορφώνει τις παγκόσμιες εξελίξεις, προσφέροντας ασύμμετρη αξία αναλογικά με το μέγεθός της, ούτε αυτό είναι τυχαίο γεγονός. Κάποια “διανύσματα” εργάστηκαν κι εργάζονται ακατάπαυστα, ενώνουν δυνάμεις, μοχλεύουν χρόνο και δημιουργούν τις κατάλληλες ετεροβαρείς συνθήκες υπέρ των ελληνικών συμφερόντων. Αυτό το πλεόνασμα που προκύπτει, ανατοκίζεται συνεχώς στην μεταβολή του χρόνου. Παρελθόν – Παρόν – Μέλλον, είναι μία ευθεία γραμμή.

Παλαιότερα θεωρούσαμε την Τουρκία ως ένα δυνητικό “δικό μας” διάνυσμα. Πιστεύαμε πως σιγά σιγά το μέτρο της, θα αθροιστεί με το δικό μας και θα κάνουμε “δουλειές”.  Αμοιβαίως επωφελείς “δουλειές”. Για αυτόν τον λόγο, ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε να ασκεί μία σειρά από βέτο εντός της ΕΕ και η Τουρκία να μην είναι σε θέση να εξάγει ούτε πατάτες στην ευρωπαϊκή αγορά, δεν το πράξαμε λόγω της παραπάνω πεποίθησης (κι εμπορικής προδιάθεσης). Φτάσαμε δε και στο σημείο ως Έλληνες να υποβαθμίζουμε τα διάφορα διπλωματικά και στρατιωτικά επεισόδια, καλή τη πίστει. Διότι είμαστε έμποροι και ξέρουμε πως η πίστη κινεί την αγορά.

Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν με την παρουσίαση του ιδεολογήματος της “γαλάζιας πατρίδας” το 2019 κι ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο με την πολεμική ρητορική και τις μη-στρατιωτικές, αλλά σαφώς επιθετικές επιχειρήσεις της γειτονικής χώρας. Για παράδειγμα στις 28 Φεβρουαρίου του 2020, όπου η Τουρκία άνοιξε μονομερώς τα σύνορα και προσπάθησε να διοχετεύσει πρόσφυγες και λαθρομετανάστες εντός της ελληνικής επικράτειας. Η κατάληξη γνωστή. Πέραν των “μαύρων λύκων” της Πίνδου που συναντούν στην ελληνική όχθη του ποταμού Έβρου, παραλίγο να χάσουν και μία φρεγάτα, από τους “καρχαρίες” της Μεσογείου και μάλιστα χωρίς να τους “δαγκώσουν”, μόνο “μυρίζοντάς τους” .

Κάπου εκεί πρέπει να στείλαμε στον πάγκο τον Κερδώο Ερμή και να αρχίσαμε να πιάνουμε κουβεντούλα με την επόμενη υποψήφια αλλαγή. Θυμηθήκαμε έναν παλιόφιλο. Τον θεό Άρη. Ιδιωτεύει αρκετές δεκαετίες τώρα λόγω του υψηλού “τζίρου” που είδε το μαγαζί του την περίοδο 1821 – 1945. Όλον αυτόν τον καιρό, ζει από “τα έτοιμα”, αλλά όπως μας είπε, του τελειώνουν και μας ρώτησε στα ίσα αν έχουμε καμιά δουλίτσα για αυτόν…