Σας έχει συμβεί ποτέ να ξεκινήσετε να κάνετε κάτι και η καθημερινότητα να είναι τόσο πιεστική, που να σας αλλάζει τελείως το πρόγραμμα; Για παράδειγμα, να θέλετε να κάνετε βόλτα προς το Σούνιο, και να αναγκάζεστε να μπαίνετε “μέσα” για να παραλάβετε έκτακτα ώνια από το Πρατήριο. Παλιά είχαμε κάτι καλά παιδιά, δοκίμους να παραλαμβάνουν, αλλά κι αυτοί είναι σε έλλειψη.

Κόλλησα τη νόσο των σχολίων της Πτήσης

Μιλώντας για αλλαγή προγράμματος, θα ομολογήσω πως σήμερα σκόπευα να απαντήσω στα -πολύ ενδιαφέροντα- σχόλια που μου κάνετε στα ΚαΨιΜοκείμενα. Αλλά πλέον κουβαλώ τα κουσούρια της έντονης ενασχόλησής μου με την “Πτήση” και τους αναγνώστες. Οπότε διαβάζω φανατικά και σχόλια σε άλλα άρθρα! Είχαν λοιπόν ανεβάσει οι Πτησαίοι ένα δελτίου τύπου για τη ΜΕΤΛΕΝ και τη ΝΑΒΑΛ ΓΚΡΟΥΠ και τα γαλλικά υποβρύχια, και καλά έκαναν. Περιδιαβαίνοντας τα σχόλια, έπεσα πάνω σε μια άποψη του γνωστού φίλου ΕΝ-ΝΤΙΑΛ (ΝΔΙΑΛ). Και δεν άντεξα, οπότε αλλάζω το ΚαΨιΜοκείμενο σήμερα για να απαντήσω! Ο φίλος έλεγε για την βιομηχανική συμμετοχή που έχει δώσει η Ναβάλ στην Ελλάδα. Και παραλίγο να πάθω έμφραγμα με όσα διάβασα, καθώς καλέ μου φίλε ΝΔΙΑΛ, όλα όσα γράφεις δεν ισχύουν παρά μόνο σε μικρό ποσοστό. Εξηγούμαι για να μην παρεξηγούμαι.

Εξαιρετική η ΦΔΙ αλλά…

Μιλώντας για φρεγάτες, όσοι με διαβάζετε ξέρετε πόσο πολύ γουστάρω το συγκεκριμένο πλοίο. Αλλά όπως σας έχω πει, παρακολουθώ τη φρεγατιάδα από τότε που δεν υπήρχε… φρεγατιάδα, και οι μόνοι που έλεγαν πως το ΠΝ θέλει πλοία, ήταν οι Πτησαίοι. Έτσι, ξέρω από το 2020 πως ένα από μεγάλα μειονεκτήματα της γαλλικής λύσης, εκτός από τις ελλείψεις σε εξοπλισμούς (ΣΤΡΑΛΕΣ, Η-ΣΗ-ΕΜ, ΙΡΣΤ και άλλα), ήταν η ουσιαστική απουσία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανικής συμμετοχής. Ενώ πχ η “ανώριμη” ολλανδική πρόταση είχε μεγάλο μερίδιο ελληνικής προστιθέμενης αξίας (και τα σχέδια θα άνηκαν στο ΠΝ), οι Άγγλοι και Ισπανοί ήταν πρόθυμοι να φτιάξουν τα πλοία στην Ελλάδα, η γαλλική δεν είχε σχεδόν τίποτα. Όταν λοιπόν η “Πτήση” έγραφε για αυτό, κάποιοι, για τους δικούς τους λόγους που τους έχω αναφέρει πολλές φορές, προσπαθούσαν να αποδομήσουν τα γραφόμενα της. Πως -και καλά- θα έχει και Η-ΣΗ-ΕΜ και ε-ε-έρχεται, πως -και καλά- δεν χρειάζεται το ΣΤΡΑΛΕΣ (τώρα σκίζουν τις κάλτσες τους για το ΣΟΒΡΑΠΟΝΤΕ), πως το ΠΑΣΕΟ είναι -και καλά- ΙΡΣΤ. Όταν φυσικά σταμάτησε το πόπολο να τρώει το σανό, άρχισε μια προσπάθεια να ειπωθεί πως η “Πτήση” έλεγε ψέμματα και στην βιομηχανική συμμετοχή. Ομολογώ πως οι Γάλλοι έκαναν προσπάθεια να κάνουν συμπαραγωγή με ελληνικές εταιρείες, αλλά αυτό έμεινε μακριά από το 10 με 15% που έλεγαν -τότε- (δεν συζητάω για το 25% που είπε ο φίλος ΝΔΙΑΛ). Έτσι λοιπόν, κάποιοι άρχισαν να κυκλοφορούν, ένα κατάλογο ελληνικών συμμετοχών στις FDI (προέρχεται από κάποιο νομίζω ίνταστρι ντέι, που υπογράφηκαν πολλά ΕΜ-ΌΟΥ-ΓΙΟΥ) που μας έβαλε και ο ΕΝ-ΝΤΊΑΛ (ή ΝΔΙΑΛ). Κι επειδή με αυτή τη λίστα θα έβαζε τα γέλια και ο ΤΣΕΟ της Ναβάλ στα σίγουρα, ας σας πω τι πραγματικά έχει γίνει.

Η ελληνική συμμετοχή στις ΦΔΙ είναι αστεία

Ωραία τα μεγάλα λόγια, ωραία και τα πανηγύρια, αλλά εδώ μιλάμε για πραγματικό έργο και πραγματικό χρήμα, όχι για κατάλογο ευχών. Το πρώτο και βασικό είναι πως τα ποσά που ακούγονται είναι στον αέρα. Άλλο μια ανακοίνωση, άλλο μια συμφωνία συνεργασίας, άλλο μια επαφή, άλλο μια ελπίδα για μελλοντικό έργο, και άλλο υπογεγραμμένο, εκτελεσμένο, πληρωμένο βιομηχανικό αντικείμενο. Όταν ακούς για εκατόν πενήντα, διακόσια, τριακόσια και στο τέλος επτακόσια πενήντα εκατομμύρια γιούρος, θέλεις χαρτιά, θέλεις συμβάσεις, θέλεις παραδοτέα, θέλεις αποτύπωση έργου. Όχι κουβέντα διαδικτυακού καφενείου με ονόματα εταιρειών στη σειρά. Το να βαφτίζεται όλη η πιθανή υποστήριξη εικοσαετίας ως τρέχον οικονομικό όφελος είναι λογιστική τραβηγμένη από τα μαλλιά (που μου πέφτουν).

Μηδενική η μεταφορά τεχνογνωσίας

Εδώ έχουμε ένα ακόμη πρόβλημα, σοβαρότερο. Έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη “εικόνα” ότι η Ελλάδα παίρνει τεχνογνωσία από τους Γάλλους και μπαίνει στον σκληρό πυρήνα του προγράμματος. Μπορεί κάποιος να μας πει από πού ακριβώς προκύπτει αυτό; Από βαφές, σωληνώσεις, οξυγονοκολλήσεις, συναρμολόγηση, προεξοπλισμό, επιμέρους εξαρτήματα, καλωδιώσεις και βοηθητικά υποσυστήματα, άντε και κονσόλες και εφαρμογή εισαγόμενων συστημάτων, τι ακριβώς κερδίζει η Ελλάδα σε γνώση; Χρήσιμα όλα αυτά για όποιον παίρνει τη δουλειά, καλοδεχούμενα για την εγχώρια βιομηχανία, αλλά ας προσγειωθούμε λίγο. Η κρίσιμη γνώση του πλοίου, η αρχιτεκτονική, η ολοκλήρωση, η σχεδίαση, η ουσία του συστήματος, παραμένουν εκεί που ήταν από την πρώτη μέρα. Η Ελλάδα παίρνει ψίχουλα συμμετοχής και τα παρουσιάζουν μερικοί σαν μεταφορά τεχνολογίας αιχμής και σαν συμπαραγωγή. Προσέξτε, δεν αδικώ τους Γάλλους, αυτοί πήραν τα πλοία που είχαν στη γραμμή παραγωγής τους ήδη και μας τα έδωσαν. Έτσι, σήμερα έρχονται πλοία, και η ΚΙΜΩΝ βρίσκεται στα ανοιχτά της Κύπρου, ενώ αμφιβάλλω αν θα είχαμε κάποιο άλλο πλοίο εκεί τώρα, από τα υποψήφια το 2020.

Οι -μεγάλες- ελληνικές εταιρείες άμυνας είναι στην “απέξω” με τα πλοία

Κι επειδή ακούστηκαν πολλά για ορισμένες εταιρείες, ας μπει και μια τάξη. Η περίπτωση της Πρίσμα είναι παλιά ιστορία. Η εταιρεία παλεύει εδώ και χρόνια να μπει, να στεριώσει, να διευρύνει αποτύπωμα και να αξιοποιήσει κάθε άνοιγμα συνεργασίας. Η προσπάθειά της να συνεργαστεί με τη Ναβάλ είναι παλιά, ίσως από το 2017. Αυτό απέχει παρασάγγας από το να παρουσιάζεται σήμερα σαν “ξαφνικό στρατηγικό δώρο” των Γάλλων προς την ελληνική βιομηχανία, ένα μικρό συμβόλαιο της τάξης των μερικών χιλιάδων ευρώ. Το ίδιο και με άλλες υποθέσεις που φουσκώνουν από “δημοσιεύματα” ή από ένα επιμέρους αντικείμενο και βαφτίζονται “κομβική συμμετοχή” στο πρόγραμμα ναυπήγησης. Άλλο να υπάρχει μια σχέση αγοράς ή ένας -μικρός- δίαυλος συνεργασίας, και άλλο να λες ότι η ελληνική πλευρά μπήκε στην καρδιά της ΦΔΙ.

Για τη ΘΕΩΝ και την ΕΦΑ Γκρουπ επίσης γράφτηκαν πράγματα τα οποία δεν ισχύουν. Μπορεί να έχουν συνυπογραφεί “Μνημόνια Συνεργασίας”, όπως με πολλές ελληνικές εταιρείες, αλλά τι προχώρησε; Και με άλλες “που έγινε κάτι”, τι θα αφήσει αυτό το “κάτι” στην Ελλάδα ως δυνατότητα, ή ως τεχνογνωσία; Το ζήτημα είναι τι ακριβώς έχει παραχθεί, τι έχει ενσωματωθεί, με τι εύρος, με ποιο οικονομικό αποτύπωμα και με ποια βαρύτητα μέσα στο συνολικό πρόγραμμα. Αυτή η συνήθεια να βαφτίζεται κάθε εμπορική ή βιομηχανική επαφή ως στρατηγική εγχώρια συμμετοχή είναι η μισή αρρώστια της ελληνικής αμυντικής συζήτησης. Η άλλη μισή είναι ότι βρίσκονται πάντα κάποιοι πρόθυμοι να χειροκροτήσουν πριν δουν το αποτέλεσμα. Και προσέξτε, “άγγιξα” μόνο το δίδυμο ΘΕΩΝ και ΕΦΑ, που είναι υπολογίσιμο μέγεθος σε επίπεδο Ευρώπης. Δεν πιάνω άλλες εταιρείες.

Το δούλεμα με τη συντήρηση

Με κίνδυνο να με ξαναπούν αντιγάλλο, θα ξεκαθαρίσω για τη συντήρηση των ΦΔΙ, πέραν του ότι θα μας στοιχίσει ο κούκος, αηδόνι, Έλληνας τεχνικός δεν προβλέπεται να βάζει χέρι σε κρίσιμα συστήματα. Δεν εννοώ ότι δεν θα μας επιτρέπεται να κάνουμε ματσακόνι ή να περνάμε μουράβια στις ΚΙΜΩΝ, αλλά ακόμη κι αυτό θα απαιτεί γαλλική επίβλεψη. Το πρόβλημα είναι τεράστιο σε επίπεδο ηλεκτρονικών. Το -εκπληκτικών δυνατοτήτων- ΣΗΦΑΪΡ, που αποθεώνουν όλοι, πίσω από τα πάνελ έχει 3 λαμπάκια. Όταν σβήσει το πρώτο, σημαίνει πως πρέπει να έρθει ειδικός της ΘΑΛΕΣ από Γαλλία (και αυτός δεν κοστίζει 50 ευρώ, άλλαξε και δυο λάμπες στο σαλόνι). Όταν σβήσει και το δεύτερο λαμπάκι, σημαίνει πως επιτόπου πρέπει να “σβήσει” τελείως το ραντάρ και να μην ξαναλειτουργήσει μέχρι να δούμε τι θα γίνει. Δεν θα σας πω τι γίνεται όταν σβήσει και το τρίτο… Θα πω όμως, πως αυτό θα είναι όλο το ιντεράξιον που μπορεί να έχει το προσωπικό του ΠΝ με το ραντάρ που κάποτε έβλεπε Ουαλία (μιλάω για το φιλικό Ουαλία-Σκωτία, που έχασαν οι Σκωτσέζοι). Επίσης, το ΠΝ είναι τελείως στην απέξω σε ότι αφορά το ΣΕΤΙΣ, κι εδώ δεν φταίει -μόνο- η ΘΑΛΕΣ (που έχει το ραντάρ), φταίει η Ναβάλ που κρατάει το ΣΕΤΙΣ σαν επτασφράγιστο μυστικό σε ότι αφορά τον κώδικα. Χαρταετό να θέλει να πιστοποιήσει το ΠΝ στις ΚΙΜΩΝ, θα βάλει το χέρι χοντρά στην τσέπη. Δεν συζητάω τι θα γίνει όταν φτάσει η στιγμή να πιστοποιήσουμε τον ΚΕΝΤΑΥΡΟ. Αν θέλετε μια πρόβλεψη δική μου, ο ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ δεν θα πιστοποιηθεί ποτέ στο ΣΕΤΙΣ και στο ΣΗΦΑΪΡ, θα λειτουργεί αυτόνομα.

Τι μας λες, δεν σου αρέσει το πλοίο, ήθελες αμερικάνικα τελικά

Μιλώντας για την ΚΙΜΩΝ, το πλοίο είναι και φοβερή φρεγάτα, και τα συστήματά του είναι κορυφαία. Αλλά αυτό είναι τελείως διαφορετικό από την αβάσιμη διάδοση, ότι η αγορά ωφέλησε πολύ την ελληνική οικονομία. Όπως δεν ωφέλησε μαζικά και την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Καλό το κυβερνητικό αφήγημα για την αγορά των Ραφάλ και των ΦΔΙ, και το ασπάζομαι. Αλλά μεταξύ κατεργαραίων, ειλικρίνεια. Και άντε και να πειστεί το πόπολο, πως ενισχύθηκε η Εθνική Άμυνα, γιατί πράγματι, ενισχύθηκε. Αλλά με την αγορά των Ραφάλ και των ΦΔΙ, δεν έγινε ουδεμία ενίσχυση της ικανότητας της Ελλάδας να παράγει Άμυνα. Εμένα δεν με χαλάει αυτό, το ΠΝ ήθελε πλοία το συντομότερο, και τα απέκτησε. Αλλά να ακούω παραμύθια, συγγνώμη, δεν το δέχομαι.

Η αλήθεια μέχρι σήμερα είναι πολύ πιο πεζή. Η σημαντικότερη συνεισφορά της Ναβάλ Γκρουπ στην Ελλάδα, σε αυτή τη φάση, φαίνεται πολύ περισσότερο στο πεδίο της εικόνας και των δημοσίων σχέσεων παρά σε κάποια βαθιά βιομηχανική αναγέννηση. Έχει πέσει πολλή προβολή, έχει καλλιεργηθεί αφήγημα, έχουν ακουστεί πολλά για μεγάλη ελληνική συμμετοχή, αλλά όταν ξύνεις λίγο την επιφάνεια βρίσκεις περιορισμένο έργο, αποσπασματικές συνεργασίες και τεχνογνωσία που μένει καλά κλειδωμένη εκεί που ανήκει. Και αυτό είναι το ζουμί. Η Ελλάδα, τουλάχιστον μέχρι τώρα, δεν κερδίζει κάτι που να της επιτρέψει να αλλάζει επίπεδο. Κερδίζουν κάποιοι, λίγες και μικρές δουλειές, κάποιοι άλλοι φωτογραφίες πάνω στο πλοίο, και το κοινό σερβίρεται με μεγάλες κουβέντες και βαρύγδουπα δημοσιεύματα. Οπότε ας αφήσουμε τα παραμύθια περί βιομηχανικής συμμετοχής. Όποιος θέλει να μιλήσει σοβαρά μαζί μου, ας φέρει πραγματικά ποσά, πραγματικές συμβάσεις, εκτελεσμένο έργο και πραγματική μεταφορά γνώσης. Και όχι δυο ή τρεις συμβάσεις, αλλά ένα πάκετο που θα δείχνει ότι π.χ. επέστρεψε το 5% της επένδυσης στην Ελλάδα. Όλα τα υπόλοιπα είναι για δελτία Τύπου, για παρουσιάσεις και για όσους έχουν μάθει να μπερδεύουν την επικοινωνία με την ουσία. Μέχρι τότε, να ξέρετε πως κάποιοι πανηγυρίζουν για το ότι πήραν νέο ταξιδάκι και νέο μπάνερ. Αυτά.

Οι βαθμοί μου μοιράζονται αφειδώς από το ΓΕΕΘΑ και το ΥΠΕΘΑ

Μιλώντας για ουσία, διάβασα αρκετά δημοσιεύματα σχετικά με την απονομή τίτλου αξιωματικού επί τιμή (Αρχιπλοιάρχου), στο νυν Γενικό Γραμματέα του ΥΠΕΘΑ, Αντώνη Οικονόμου. Διάβασα και τα δημοσιεύματα που έγραψαν οι καλοί γνώστες, ξεχωρίζοντας αυτά του Μίχα και της Ηλιάδη. Ο Οικονόμου έχει κάνει πολλή δουλειά στο ΥΠΕΘΑ, και προφανώς ο ΑΓΕΕΘΑ ξέρει πολλά περισσότερα που τον πρότεινε για απονομή βαθμού (από εκεί προτείνεται η τιμητική διάκριση). Φυσικά, ξέρει και περισσότερα ο ΥΕΘΑ που του έδωσε τον βαθμό. Αυτό που παρατηρώ είναι πως έχει αρχίσει να ξεφεύγει το πράγμα με τους τίτλους επί τιμή, αν και προφανώς ο Γενικός Γραμματέας τον αξίζει για τη -ατελείωτη- δουλειά που έχει κάνει, και την τιμιότητά του. Κάποτε οι τίτλοι αυτοί είχαν και κάποια πρακτική αξία, για παράδειγμα σου έδιναν πρόσβαση στο Ναυτικό Νοσοκομείο, με τους εξαιρετικούς γιατρούς του. Τώρα, με τους δικαστικούς να έχουν επίσης πρόσβαση (και τους συνταξιούχους), δεν θα βρεις κρεβάτι ούτε για αστείο.

Φίλε ΝΔΙΑΛ, ελπίζω να μην παρεξηγήθηκες. Ξέρω ότι δεν μπορείς να ξέρεις όσα ξέρω εγώ που μου μιλάνε όλοι και για όλα στο Καψιμι, και διαβάζεις μόνο αποθεωτικά άρθρα για κάποια θέματα. Αν θες, για να εξιλεωθώ, να σου πω κάποια στιγμή πως χάσαμε τις ΓΚΟΓΟΥΪΝΤ.

Για τους υπόλοιπους φίλους, θα προσπαθήσω το συντομότερο να απαντήσω κανά σχόλιο, έχετε δίκιο να φωνάζετε!