Συχνά, στην ιστορία των πολέμων, ένα νέο όπλο ή μια τακτική ανατρέπει τα δεδομένα κάνοντας τους πάντες να αμφισβητούν όλα όσα γνώριζαν για τις επιχειρήσεις. Η εισαγωγή του αλόγου και του άρματος στις μάχες της Μέσης Ανατολής, η χρήση της ασπίδας και του τείχους δοράτων στην κλασική αρχαιότητα, η χρήση του υγρού πυρός στο Μεσαίωνα και η εισαγωγή της πυρίτιδος, του πολυβόλου, του άρματος μάχης και των πυραύλων είναι όλα απτά παραδείγματα τέτοιας ανατροπής.
Στην Ουκρανία, αυτό που ριζοσπαστικοποίησε τον τρόπο διεξαγωγής των επιχειρήσεων, ήταν η χρήση των drone ως κατευθυνόμενων όπλων, καταφέροντας πολυάριθμες απώλειες στον αντίπαλο (πλέον και οι δύο αντιμαχόμενοι κάνουν μαζική χρήση) και ειδικά σε τεθωρακισμένα.
Πρόσφατα, ο αμυντικός ιστότοπος Defence Blog, με βάση ρωσικές αναλύσεις, δημοσίευσε σύγκριση κόστους που αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των επιθετικών UAV στο σύγχρονο πεδίο μάχης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται το κόστος μονάδας ανά “βαρύ” FPV drone εκτιμάται γύρω στα 1.200 δολάρια. Με βάση αυτή την παραδοχή, επιχειρείται αντιστοίχιση μεταξύ του κόστους των κυριότερων ρωσικών τεθωρακισμένων οχημάτων και του αριθμού drones που θα μπορούσαν να αποκτηθούν με το ίδιο ποσό.
Έτσι, ένα τεθωρακισμένο όχημα μεταφοράς προσωπικού BTR-82A, με εκτιμώμενη αξία περί τα 360.000 δολάρια, αντιστοιχεί σε περίπου 300 βαρέα FPV drones. Αντίστοιχα, ένα ΤΟΜΑ BMP-3, με κόστος που προσεγγίζει το 1,04 εκατ. δολάρια, αντιστοιχεί σε περίπου 870 drones, ενώ το αερομεταφερόμενο όχημα μάχης BMD-4M, στα 1,4 εκατ. δολάρια, αντιστοιχεί σε περίπου 1.170 drones. Ακόμη ένα άρμα μάχης T-90M, με εκτιμώμενη τιμή 3,84 εκατ. δολαρίων, συγκρίνεται με περίπου 3.200 drones.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει τη σημαντική απόκλιση κόστους μεταξύ τεθωρακισμένων οχημάτων και μη επανδρωμένων επιθετικών συστημάτων χαμηλού κόστους. Το επιχείρημα που προβάλεται είναι πως, ακόμα και η κατακλυσμική χρήση βαρέων FPV μάχης είναι απείρως προτιμότερη από τη χρήση τεθωρακισμένων οχημάτων, των οποίων η καταστροφή από τα πρώτα αποδεικνύει ότι το σύγχρονο πεδίο μάχης βρήκε το νέο του κυρίαχο. Οπότε οι μηχανοκίνητες επιθετικές ενέργειες καθίστανται ολοένα και πιο απαιτητικές, με τα τεθωρακισμένα οχήματα να εμφανίζουν περιορισμένη διάρκεια επιβίωσης σε περιβάλλον υψηλής απειλής. Στο πλαίσιο αυτό, υπερέχουν τα drones που είναι ικανά να πραγματοποιούν πολλές επιτυχημένες κρούσεις.
Ωστόσο, η ανάλυση περιορίζεται σε καθαρά οικονομικούς όρους και δεν λαμβάνει υπόψη κρίσιμους επιχειρησιακούς παράγοντες, όπως η επιβιωσιμότητα κάθε μέσου, η εκπαίδευση και η διαθεσιμότητα.
Σε τεχνικό επίπεδο, τα βαρέα FPV drones αποτελούν τηλεχειριζόμενα συστήματα με μετάδοση εικόνας σε πραγματικό χρόνο προς τον χειριστή (FPV: First Person View), επιτρέποντας υψηλή ακρίβεια πλήγματος. Μπορούν να φέρουν ωφέλιμο φορτίο άνω των 10 κιλών και να επιχειρούν σε αποστάσεις έως και 40 χιλιομέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωση.
Ωστόσο,το δικό μας σχόλιο στην παραπάνω ανάλυση, είναι πως δεν υπολογίζεται η μεγάλη τεχνική αναξιοπιστία των μη επανδρωμένων (πολλά καταρρίπτονται, πέφτουν, αδρανοποιούνται από αντίμετρα κ.ο.κ.) ή το πόσα πλήγματα από FPV απαιτούνται για να θέσουν εκτός μάχης ένα τεθωρακισμένο, αλλά και το πόσο εκπαιδευμένο προσωπικό απαιτείται για τον αποδοτικό χειρισμό των μη επανδρωμένων.
Οπότε η αντίληψη ότι τα drones έχουν καταστήσει τα οχήματα μάχης παρωχημένα μοιάζει με το 100 ετών επιχείρημα ότι οι μάχες κερδίζονται μόνο από το πυροβολικό, ή την 70 ετών αποψη ότι ο πύραυλος έχει υποκαταστήσει πλήρως το αεροπλάνο. Απόψεις όμως, που αποδείχθηκαν αποτυχημένες. Σαφώς τα drones έχουν φέρει επανάσταση στο πεδίο της μάχης, αλλά την εξισορρόπηση τους θα την δούμε σε επόμενο στάδιο. Ενώ οι μάχες και κυρίως η κατοχή εδάφους χρειάζονται πολλά περισσότερα για να κερδηθούν.
