Με αφορμή πρόσφατο βίντεο που δείχνει την κατάρριψη από το Ισραήλ εισερχόμενων ρουκετών, αναδύονται δύο ερωτήματα: Είχαμε χρήση συστήματος laser αναχαίτισης από πλευράς Ισραήλ και αν ναι επρόκειτο για επίγειο ή αερομεταφερόμενο σύστημα;
Η απάντηση είναι μάλλον ναι, όπως υποδηλώνεται από αρκετά Μέσα, αν και κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ”περίεργη” κατάρριψη των ρουκετών μπορεί να οφείλεται σε δυσλειτουργία τους ή και σε βλήματα του Iron Dome. Αλλά η απουσία εκρήξεων και η εντυπωσιακή ακρίβεια τείνουν περισσότερο προς τη χρήση laser. Βέβαια, η γωνία προσβολής των απειλών δεν φαίνεται να συνάδει με ένα επίγειο laser – όπως το Ιron Beam – που στοχεύει από κάτω προς τα πάνω, κάτι που πιθανώς υποδηλώνει μια (πρώτη;) χρήση της αερομεταφερόμενης έκδοσης του συστήματος.
Όπως η ”ΠΤΗΣΗ” έχει γράψει, η Elbit αναπτύσσει από το 2025 για την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία ένα εναέριο όπλο laser, παρόμοιας φιλοσοφίας με το επίγειας εγκατάστασης Iron Beam, αλλά τοποθετημένο σε ατρακτίδιο, κάτι που μας επιδείχθηκε ως πρόπλασμα, κατά την επίσκεψή μας στην εταιρεία, τον Σεπτέμβριο του 2025.

Μια τέτοια πλατφόρμα θα επέτρεπε προσβολή στόχων από ύψος, εξηγώντας την συγκεκριμένη γεωμετρία εμπλοκής. Εφόσον η παραγωγή ενέργειας σε αεροσκάφη όπως τα F-15 ή F-16 είναι επαρκής, το όπλο θα προσέφερε κινητικότητα και χαμηλό κόστος, ξεπερνώντας κλασσικά εμπόδια επίγειων βολών, όπως την παρεμβολή των εδαφικών εξάρσεων και την εξασθένιση της ακτίνας laser σε μεγάλες αποστάσεις.
Από την ανάπτυξη στη μάχη
Το Iron Beam είναι ένα σύστημα υψηλής ενέργειας laser (High-Energy Laser Weapon System – HELWS) που αναπτύχθηκε από την Rafael σε συνεργασία με την Elbit, η οποία παρέχει το πυρήνα οπτικής ίνας (fiber laser) ισχύος 100kW. Σε αντίθεση με τα συμβατικά αντιαεροπορικά όπως το Iron Dome, που χρησιμοποιούν πυραύλους με κόστος πολλών χιλιάδων δολαρίων ανά βολή, το Iron Beam προσφέρει “άπειρο” απόθεμα πυρομαχικών, καθώς απαιτείται μόνο ηλεκτρική ενέργεια, ενώ το κόστος ανά βολή εκτιμάται στα 1-10 δολάρια (πρακτικά μηδενικό). Είναι σχεδιασμένο να καταστρέφει βλήματα πυροβολικού, ρουκέτες, drones και όλμους σε ελάχιστο χρόνο, φωτίζοντας τον στόχο μέχρι να λιώσει η δομή του ή να καταστραφούν οι αισθητήρες του.
Ο Ρόλος της Elbit και η δομή του laser
Η Elbit, με πάνω από 40 χρόνια εμπειρίας σε σχετικές τεχνολογίες λέιζερ, παρέχει τον πυρήνα αυτού του laser, που δεν βασίζεται σε χημικές αντιδράσεις αλλά σε οπτικές ίνες για μεγαλύτερη απόδοση, αξιοπιστία και χαμηλότερο κόστος. Πρακτικα η λειτουργία του είναι η εξής: Μετατρέπεται η ηλεκτρική ενέργεια σε φως, που με τη σειρά του διοχετεύεται μέσα σε μια ειδική οπτική ίνα, με στοιχεία σπάνιων γαιών (υττέρβιο – Yb, έρβιο – Er, θούλιο – Tm).
Στη συνέχεια, συνδυάζονται πολλαπλές εισερχόμενες δέσμες σε μία ή περισσότερες εξόδους, επιτρέποντας την αρχική συγκέντρωση ισχύος. Ενισχυτές έπειτα αυξάνουν σημαντικά την ισχύ – και είναι σχεδιασμένοι ως εναλλάξιμοι, ώστε να επιτρέπουν γρήγορη κλιμάκωση ισχύος ή άμεση αντικατάσταση σε περίπτωση βλάβης, ενώ επεξεργαστές διαχειρίζονται ολόκληρο το σύστημα, παρακολουθώντας και διορθώνοντας σε πραγματικό χρόνο τις παραμέτρους για βέλτιστη απόδοση. Αυτή η κλιμακούμενη αρχιτεκτονική καθιστά το laser κατάλληλο να διαμορφώνεται και σε αερομεταφερόμενη έκδοση. Η αποτελεσματική εμβέλεια παραμένει απόρρητη, αλλά εκτιμήσεις από ανοιχτές πηγές την τοποθετούν έως και 10 χιλιόμετρα, ανάλογα με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες και τον τύπο στόχου.
