Το Αζερμπαϊτζάν φαίνεται να εξετάζει σοβαρά την απόκτηση έως και 48 μαχητικών Saab JAS 39 Gripen E/F, σε μια πιθανή συμφωνία που εκτιμάται γύρω στα 6,5 δισ. δολάρια.
Οι πληροφορίες, που άρχισαν να κυκλοφορούν στα τέλη του 2025 και ενισχύθηκαν στις αρχές Φεβρουαρίου 2026, δείχνουν ότι το Μπακού αναζητά μια μεγάλη περαιτέρω αναβάθμιση της αεροπορικής του ισχύος.
Αν επιβεβαιωθεί, η συμφωνία θα περιλαμβάνει πιθανό συνδυασμό μονοθέσιων Gripen E και διθέσιων Gripen F, ενώ οι πρώτες παραδόσεις, εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν το 2029, δίνοντας χρόνο για αναβάθμιση υποδομών, προσαρμογή δόγματος και εκπαίδευση προσωπικού.
Δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι η συμφωνία φαίνεται να βρίσκεται σε διαπραγματευτικό στάδιο, αλλά θα απαιτήσει εγκρίσεις εξαγωγών —ιδίως από τις ΗΠΑ, καθώς για τον κινητήρα GE F414.
Μια συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν θα ήταν η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα στην ιστορία του προγράμματος Gripen E/F και θα ενίσχυε σημαντικά το διεθνές αποτύπωμα της σουηδικής εταιρείας. Η Saab, η οποία έχει αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα σε συνεργασία με τη Βραζιλία (στόχος 36 αεροσκάφη ετησίως), έχει πρόσφατα εξασφαλίσει σημαντικές εξαγωγές, όπως τα 17 Gripen για την Κολομβία και επιπλέον μονάδες για την Ταϊλάνδη.
Οι πληροφορίες πάντως δημιουργούν έκπληξη και σκεπτικισμό για την ακρίβειά τους καθώς το Αζερμπαϊτζάν έχει ήδη προχωρήσει σε αγορά έως 40 μαχητικά JF‑17 Thunder Block III από το Πακιστάν, στο πλαίσιο ενός πακέτου αξίας 4,6 δισ. δολαρίων.
Η συνεργασία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024, όταν υπογράφηκε η πρώτη σύμβαση για άγνωστο αριθμό JF‑17 Block III —με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για 16 αεροσκάφη— σε συμφωνία ύψους 1,6 δισ. δολαρίων, που περιλάμβανε εκπαίδευση και οπλισμό. Το πρόγραμμα επεκτάθηκε σημαντικά στα μέσα του 2025, όταν το Πακιστάν ανακοίνωσε επίσημα την υπογραφή της μεγαλύτερης αμυντικής εξαγωγικής συμφωνίας στην ιστορία του για 40 JF‑17 Block III για το Αζερμπαϊτζάν.
Η πρώτη παράδοση πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ στην στρατιωτική παρέλαση της Ημέρας της Νίκης τον Νοέμβριο του 2025, το Μπακού παρουσίασε δημόσια πέντε αεροσκάφη, επιβεβαιώνοντας την επιχειρησιακή ένταξη του τύπου. Μέχρι τα τέλη του 2025, αναφορές έκαναν λόγο για 5 έως 9 παραδοθέντα αεροσκάφη, με τις παραδόσεις να συνεχίζονται σταδιακά.
Με αυτή την εξέλιξη, το Αζερμπαϊτζάν έγινε ο τέταρτος διεθνής χρήστης του JF‑17, μετά το Πακιστάν, τη Μιανμάρ και τη Νιγηρία.
Το JF‑17 Block III είναι η πιο προηγμένη έκδοση της οικογένειας με ραντάρ AESA, προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, νέο πιλοτήριο με μεγάλες οθόνες, βελτιωμένο σύστημα αποστολής και διευρυμένες δυνατότητες χρήσης σύγχρονων όπλων αέρος‑αέρος και αέρος‑εδάφους
Παρατηρητές του χώρου αναφέρουν ότι πιθανή αγορά Gripen εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο με το Αζερμπαϊτζάν επιδιώκει να διατηρήσει και να διευρύνει το τεχνολογικό του πλεονέκτημα έναντι της Αρμενίας, ενώ ταυτόχρονα απομακρύνεται σταδιακά από την αποκλειστική εξάρτηση από ρωσικά συστήματα. Η στροφή προς μη σοβιετική/ρωσική τεχνολογία έχει ήδη φανεί με την προμήθεια των JF‑17 Block III, αλλά μια συμφωνία Gripen E/F θα αποτελούσε το μεγαλύτερο βήμα μέχρι σήμερα.
Αν τελικά υλοποιηθεί και η προμήθεια Gripen θα μπορούσε να μεταμορφώσει περαιτέρω την ισορροπία αεροπορικής ισχύος στον Νότιο Καύκασο, προσφέροντας στο Αζερμπαϊτζάν ένα σύγχρονο, ευέλικτο και οικονομικά αποδοτικό, δικτυοκεντρικό μαχητικό πολλαπλών ρόλων.
