Ο Ιρανός υπουργός εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί φέρεται να δήλωσε σήμερα ότι αμερικανικές βόμβες που δεν έχουν εκραγεί από τα πλήγματα των επιδρομών του Ιουνίου 2025 εξακολουθούν να βρίσκονται εντός ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένου του υπόγειου συγκροτήματος εμπλουτισμού καυσίμου στο Φορντό.
Παρουσίασε το ζήτημα ως σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας που απαιτεί ειδικά πρωτόκολλα πριν επιτραπεί η πρόσβαση των επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, σημειώνοντας ότι έχει ήδη συζητήσει το θέμα με τον γενικό διευθυντή της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι.
Διάφορα πρακτορεία ειδήσεων κάνουν λόγο για ειδικές βόμβες GBU‑57 βάρους των 14 τόνων που φέρονται να απέτυχαν να πυροδοτηθούν στο Φορντό.
Να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ, η οποία κλιμακώθηκε μετά τα ισραηλινά πλήγματα της 13ης Ιουνίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την Επιχείρηση Midnight Hammer στις 21–22 Ιουνίου. Στο πλαίσιο εκείνο, βομβαρδιστικά B‑2 Spirit πραγματοποίησαν επιθέσεις με 14 GBU‑57 MOP (Massive Ordnance Penetrator), βόμβες περίπου 30.000 λιβρών σχεδιασμένες για βαθιά θαμμένους και εξαιρετικά προστατευμένους στόχους όπως το Φορντό, το οποίο είναι χτισμένο μέσα σε βουνό. Ορισμένα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν και στην Νατάνζ, ενώ πύραυλοι Tomahawk έπληξαν εγκαταστάσεις στο Ισφαχάν.
Οι αμερικανικές αξιολογήσεις, από το Πεντάγωνο και το Γενικό Επιτελείο, υποστήριξαν ότι τα πλήγματα προκάλεσαν σοβαρές ζημιές, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για καθυστέρηση του ιρανικού προγράμματος κατά χρόνια. Ωστόσο, πρώιμες αναφορές της DIA που επικαλέστηκαν το CNN και το NPR, περιέγραψαν περιορισμένη αποτελεσματικότητα των επιδρομών, κάμνοντας λόγο για σημαντικές αλλά όχι καταστροφικές ζημιές, ικανές να καθυστερήσουν το πρόγραμμα για μήνες. Η Τεχεράνη αρχικά υποβάθμισε τις επιπτώσεις, αλλά αργότερα αναγνώρισε ότι υπήρξαν σοβαρές φθορές, επιμένοντας ωστόσο ότι οι εγκαταστάσεις δεν καταστράφηκαν ολοσχερώς. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν κρατήρες στο Φορντό, συμβατούς με πολλαπλές προσβολές GBU‑57, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση της IAEA έχουν εντείνει τις ανησυχίες για το τι συμβαίνει στο εσωτερικό των εγκαταστάσεων.
Η GBU‑57 είναι σχεδιασμένη να διεισδύει βαθιά πριν πυροδοτηθεί, αλλά αστοχίες μπορούν να συμβούν λόγω προβλημάτων στον μηχανισμό πυροδότησης, γεωλογικών συνθηκών ή άλλων παραγόντων. Οι δηλώσεις του Αραγτσί αποτελούν μέχρι στιγμής τη βασική πηγή για τον ισχυρισμό περί μη εκραγέντων βομβών, ο οποίος παρουσιάζεται στο πλαίσιο κινδύνων για τους επιθεωρητές και πιθανών ραδιολογικών απειλών από κατεστραμμένες εγκαταστάσεις.
Από την άλλη δεν υπάρχει καμία ανεξάρτητη επιβεβαίωση από την IAEA ή αμερικανικές πηγές και ίσως ο ισχυρισμός εντάσσεται στη ρητορική της Τεχεράνης περί ατελούς αμερικανικής επιτυχίας και χρησιμοποιείται ως αιτιολόγηση για την καθυστέρηση της πρόσβασης από τη Διεθνή Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.
