Η τουρκική αεροπορική βιομηχανία TAI/TUSAS ανακοίνωσε, δια στόματος του διευθύνοντος συμβούλου της, Μεχμέτ Ντεμιρόγλου, νέα καθυστέρηση στην πρώτη πτήση του πρωτοτύπου P1 του εγχώριου μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, που με παλαιότερες δηλώσεις του είχε προσδιοριστεί για τον Απρίλιο του 2026 (ανασκευάζοντας το αρχικό χρονοδιάγραμμα στο τέλος του 2024, που μιλούσε τότε για πτήση πριν την εκπνοή του 2025).
Όπως δήλωσε ο Ντεμιρόγλου σε συνέντευξή του στο SavunmaSanayiST.com, στις 23 Ιανουαρίου 2026, το σημαντικό αυτό ορόσημο στην εξέλιξη του προγράμματος, μετατίθεται πλέον για τον Μάιο ή και τον Ιούνιο του 2026, αν και σημείωσε ότι τέτοιες αναπροσαρμογές χρονοδιαγραμμάτων είναι συνηθισμένες σε μεγάλα αεροναυπηγικά προγράμματα. Διαβεβαίωσε όμως ότι το KAAN βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και το P1 θα πετάξει πριν ή «πολύ νωρίς» το καλοκαίρι.
Να θυμίσουμε ότι P1 είναι το πρώτο KAAN που κατασκευάζεται στις αναθεωρημένες προδιαγραφές και με ανακύκλωση των ευρημάτων από περαιτέρω έρευνα και δοκιμές. Το αρχικό πρωτότυπο P0, που πραγματοποίησε δύο πτήσεις το 2024, έχει πλέον καθηλωθεί και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για δοκιμές εδάφους και αξιολόγηση συστημάτων, ενώ -σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, δεν θα ξαναπετάξει. [Πολλές τουρκικές πηγές ανέφεραν ήδη από καιρό ότι το P0 δεν είχε ρόλο πρωτοτύπου πτητικών δοκιμών, αλλά αεροσκάφους επίδειξης τεχνολογιών. Λειτούργησε όμως και ως μοχλός του αφηγήματος Ερντογάν, ειδικά πριν από τις τελευταίες εκλογές.]
Το P1 αποτελεί το προϊόν της ανασχεδίασης του KAAN και της προσαρμογής του σε διάφορες απαιτήσεις, περιλαμβανομένης και της συμβατότητάς του με την ειδικά διαμορφωμένη γραμμή συναρμολόγησης/παραγωγής που δημιουργεί η εταιρεία (που και αυτή υφίσταται δοκιμές).
Από κάποιες ανεπίσημες φωτογραφίες που έχουν κυκλοφορήσει (και πάντοτε με την επιφύλαξη της γνησιότητάς τους), το P1 φαίνεται να ενσωματώνει αρκετές σχεδιαστικές αλλαγές σε σχέση με το P0, ενώ σύμφωνα με διάφορες πηγές υπάρχουν ήδη τρία πρωτότυπα (P1, P2 και P3), σε διάφορα επίπεδα ολοκλήρωσης. Η καθυστέρηση πρώτης πτήσης του P1, όμως δεν αναμένεται να συμπαρασύρει και τα δυο άλλα, για το οποία ο προγραμματισμός ήταν να ακολουθήσουν μέχρι το τέλος του 2026, κάτι που απομένει να αποδειχθεί στην πράξη.
Σύμφωνα με τον Ντεμιρόγλου, η γραμμή συναρμολόγησης είναι επίσης πρωτοπόρος, καθώς υιοθετεί καινοτόμες πρακτικές με βάση την εμπειρία της TAI/TUSAS από τη συναρμολόγηση/παραγωγή σχεδόν 300 F-16, αλλά και τις συνεργασίες της με διεθνείς βιομηχανίες σε άλλα πολλά προγράμματα.
Όπως αναφέρουν άλλες πληροφορίες, θα υπάρχουν τρεις τουλάχιστον παράλληλες, επιμέρους γραμμές κατασκευής μεγάλων συγκροτημάτων, όπως η πτέρυγα και η κεντρική άτρακτος, πριν συναντηθούν στην κεντρική γραμμή, όπου με την «ένωσή» τους θα «χτίζεται» το KAAN. Τα δυο αυτά μεγάλα δομικά συγκροτήματα -πτέρυγα και κεντρική άτρακτος- θα ολοκληρώνονται σε κατακόρυφο επίπεδο, πάνω σε ικριώματα που θα έχουν αυξημένη δυνατότητα κίνησης με περιστροφή για τη διευκόλυνση των εργασιών. Οι σταθμοί εργασίας στην κύρια γραμή θα είναι στατικοί και όχι μετακινούμενοι, όπως σε άλλα εργοστάσια.
O Ντεμιρόγλου υποστήριξε ότι κανένα μεγάλο συγκρότημα του KAAN δεν θα εισάγεται, αλλά όλα θα προέρχονται από το ευρύτερο οικοσύστημα της εγχώριας αεροδιαστημικής βιομηχανίας, με υψηλό ποσοστό τοπικής παραγωγής στα περισσότερα υποσυστήματα. Εξαίρεση αποτελούν οι κινητήρες και το εκτινασσόμενο κάθισμα, αν και όπως είχε δηλώσει παλαιότερα ένας αριθμός μικρότερων απαρτίων προέρχονται φυσικά από διεθνείς συνεργάτες της εταιρίες, κατά την παγκόσμια πρακτική.
Όπως είναι γνωστό τα πρωτότυπα και τα αρχικά 20-40 αεροσκάφη παραγωγής KAAN θα χρησιμοποιούν τον General Electric F110, έως ότου καταστεί διαθέσιμος ο τουρκικός TF35000, που αναπτύσσεται από κοινού από τις TEI και TRMotor και αναμένεται να ωριμάσει μέσα στη δεκαετία του 2030.
Υπογραμμίζεται ότι 27 Δεκεμβρίου 2025 τουρκικά ΜΜΕ ανέφεραν δηλώσεις του Γιασάρ Γκιουλέρ στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου με τον υπουργό Άμυνας της Τουρκίας, να γνωστοποιεί πως οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει 10 F110-GE-129E για το πρόγραμμα του μαχητικού KΑΑΝ και ότι οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται για άλλους 80 (για τα απόμενα 20-40 Block 10 αεροσκάφη).
Συνολικά έξι πρωτότυπα θα υποστηρίξουν το εκτεταμένο πρόγραμμα πτητικών δοκιμών που απαιτείται. Η Τουρκική Αεροπορία, που ως γνωστόν βλέπει το KAAN ως μακροπρόθεσμο αντικαταστάτη του μεγάλου στόλου F‑16 που διαθέτει σήμερα, στοχεύει για είσοδο σε υπηρεσία περίπου 20 αεροσκαφών το 2029, που πλέον αμφισβητείται λόγω των συσσωρευμένων καθυστερήσεων, με τις παραδόσεις να ευθυγραμμίζονται πλέον με την πρόοδο των δοκιμών και την ωρίμανση των συστημάτων.
