Υπάρχουν φάσεις σε έναν πόλεμο όπου οι τίτλοι στα ΜΜΕ προσπαθούν να πείσουν ότι “κάτι έσπασε” και ότι η τελική έκβαση πλησιάζει. Για το 2025 που τελείωσε πριν λίγες μέρες, από ρωσικής πλευράς η πολιτικο-επικοινωνιακή εικόνα χτίστηκε ακριβώς πάνω σε αυτή τη λογική: συχνές δημόσιες ενημερώσεις, “νικηφόρες” παρουσιάσεις, μια αίσθηση ότι η πρωτοβουλία ανήκει πια πλήρως στη Μόσχα. Το κρίσιμο όμως για μια αμυντική ανάλυση, όπως την καταγράφει το Insider, δεν είναι ο τόνος της αφήγησης αλλά η τριπλή εξίσωση εδάφους–απωλειών–πόρων. Και εκεί, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν μια σκληρή πραγματικότητα: αργή προώθηση, πολύ υψηλό ανθρώπινο τίμημα, και οικονομικό κόστος που αυξάνει τη φθορά του ίδιου του συστήματος που την παράγει.

1) Το “κερδισμένο έδαφος” του 2025: δύο μετρήσεις, ίδιο συμπέρασμα

Στο εδαφικό σκέλος, η πιο συχνά αναφερόμενη αποτίμηση από ανοιχτές πηγές, για το 2025 προέρχεται από το ουκρανικό χαρτογραφικό project DeepState: ο ρωσικός έλεγχος επεκτάθηκε κατά 4.336 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέσα στο έτος, δηλαδή λιγότερο από το 1% της συνολικής ουκρανικής επικράτειας. Άλλες αναλύσεις, π.χ. από το ινστιτούτο ISW, δίνουν υψηλότερο αριθμό, περίπου 5.600 τετρ. χλμ. για το 2025. Η διαφορά συνήθως εξηγείται από το πώς μετριέται η “κατάληψη”: άλλοι υπολογισμοί ενσωματώνουν διεκδικούμενες ζώνες ή περιοχές, πριν επιβεβαιωθούν πλήρως από πολλαπλές πηγές. Όμως το στρατηγικό συμπέρασμα δεν αλλάζει: είτε μιλάμε για 4,3 είτε για 5,6 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα προώθησης, το 2025 παραμένει χρονιά περιορισμένης εδαφικής μεταβολής, πολύ μακριά από εκείνη του μετώπου το 2022.

Για να μεταφραστεί αυτό σε επιχειρησιακούς όρους: η εικόνα ταιριάζει περισσότερο με “συνεχή πίεση πολλαπλών αξόνων” παρά με επιτυχή διάρρηξη που δημιουργεί συνθήκες κατάρρευσης.

2) Η κυριαρχία των UAV, λιγότερο μέταλλο, περισσότερο αίμα

Το γιατί η ρωσική προώθηση μετατράπηκε σε αργή επέκταση του μετώπου έχει τακτική εξήγηση: η επιτήρηση και προσβολή μέσω μη επανδρωμένων, έχει περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα μαζικών μηχανοκίνητων ελιγμών χωρίς άμεσο εντοπισμό και πλήγμα. Σε αυτό το περιβάλλον, η επίθεση συχνά καταλήγει να βασίζεται σε μικρότερες ομάδες κυρίως πεζικού, σε επαναλαμβανόμενες μικρο-επιθέσεις εναντίον των αμυντικών γραμμών, και σε τακτική που παράγει σταθερή φθορά στον αμυνόμενο αλλά και βαριές απώλειες στον επιτιθέμενο. Ρεπορτάζ του 2025 για τις επιχειρήσεις στο Ντονέτσκ περιγράφουν αύξηση των επιθέσεων και εκτεταμένη χρήση drones FPV, μαζί με στροφή σε ελαφρύτερα μέσα (μοτοσικλέτες/ελαφρά οχήματα) ως απάντηση στη φονικότητα του σύγχρονου πεδίου μάχης.

Αυτό είναι κομβικό γιατί μετακινεί το “βάρος του νομίσματος” του πολέμου: όταν τα τεθωρακισμένα και η συγκέντρωση δυνάμεων γίνονται πιο “ακριβά” επιχειρησιακά, η πίεση μπορεί να “αγοραστεί” με προσωπικό.

3) Απώλειες: από τα “επιβεβαιωμένα ονόματα” στις εκτιμήσεις

Σε επίπεδο απωλειών, είναι κρίσιμο να ξεχωρίσουμε δύο κατηγορίες δεδομένων. Η πρώτη είναι οι επιβεβαιωμένες, ονομαστικές καταγραφές των νεκρών. Η Mediazona, για παράδειγμα, διατηρεί ενημερωμένη βάση των ρωσικών απωλειών και εξηγεί τη μεθοδολογία της, δείχνοντας ότι οι “λίστες με τα ονόματα” που παραθέτει είναι το ελάχιστο κατώφλι και όχι ο τελικός αριθμός.

Η δεύτερη κατηγορία είναι οι εκτιμήσεις συνολικών απωλειών, που προκύπτουν από συνδυασμό πηγών (δορυφορικά δεδομένα, δημογραφικά, στατιστικά μοντέλα, διασταυρώσεις πολλών εκτιμήσεων). Σε αυτό το επίπεδο, η διαδραστική ανάλυση του The Economist (Οκτώβριος 2025) καταγράφει το σύνολο ρωσικών απωλειών ιδιαίτερα αυξημένο, με τους νεκρούς σε εύρος 190.000–480.000 έως τα μέσα Οκτωβρίου 2025, υπογραμμίζοντας το μέγεθος της φθοράς που υφίσταται ο ρωσικός στρατός στις αιματηρές επιθέσεις του.

Το The Insider επιλέγει έναν πιο “συντηρητικό” τρόπο: μιλά για κατώτατο όριο τουλάχιστον 100.000 νεκρών από ρωσικής πλευράς μέσα στο 2025, τονίζοντας ότι οι αριθμοί τείνουν να αναθεωρούνται ανοδικά με την πάροδο του χρόνου καθώς έρχονται νέες επιβεβαιώσεις απωλειών.

4) Η οικονομία της αναπλήρωσης: όταν ο στρατός “τρέχει για να μείνει στο ίδιο σημείο”

Η πιο αποκαλυπτική διάσταση του 2025 ίσως δεν είναι μόνο οι απώλειες, αλλά η μηχανική της αναπλήρωσής τους. Η Ρωσία δεν στηρίζεται σε “πατριωτικό ρεύμα” προσέλευσης εθελοντών στρατιωτών, αλλά σε ένα εκτεταμένο σύστημα οικονομικών κινήτρων για κατάταξη επαγγελματιών στρατιωτών: εφάπαξ πληρωμές συμβολαίου, εξτρά μπόνους από τις κατά τόπους αρχές, περιφέρειες, δήμους κ.λπ., σε διαρκή ροή νέων με δέσμευση υπηρεσίας, ώστε να διατηρείται η ένταση επιχειρήσεων. Σε εκτίμηση του ουκρανικού GUR, αναφέρεται ρυθμός τουλάχιστον 35.000 νέων στρατολογήσεων τον μήνα και εφάπαξ πληρωμές που κινούνται σε τάξη μεγέθους ~2 εκατ. ρουβλίων για πρώτο συμβόλαιο σε συγκεκριμένες περιόδους.

Η Re:Russia, υπολογίζει ότι με μέση τιμή μπόνους για νέο στρατιώτη που κατατάσσεται ως επαγγελματίας στο Ρωσικό Στρατό, γύρω στα 2,2 εκατ. ρούβλια, τότε η διατήρηση στρατολόγησης 35.000 ατόμων/μήνα μπορεί να κοστίζει περίπου 460 δισ. ρούβλια στο εξάμηνο σε όλα τα επίπεδα διοίκησης, ενώ οι συνολικές ετήσιες δαπάνες για “ανθρώπινη ισχύ” υπό έντονη μάχη, μπορούν να ξεπερνούν τα 4 τρισ. ρούβλια (50 δις δολάρια).

Αυτό είναι το σημείο όπου ο πόλεμος φθοράς γίνεται πρόβλημα οικονομικής βιωσιμότητας. Αν η στρατολόγηση σε μεγάλο ποσοστό δεν δημιουργεί νέες στρατηγικές εφεδρείες αλλά καλύπτει “τρύπες”, τότε η επιθετική ικανότητα παραμένει υψηλή μόνο όσο χρηματοδοτείται αδιάκοπα ο κύκλος απωλειών–αναπλήρωσης. Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν “χτίζει” αύξηση δυνάμεων, αλλά συντηρεί μια ρυθμισμένη “κατανάλωση” προσωπικού.

5) Η επίσημη πολεμική δαπάνη και η σκοτεινή πλευρά του προϋπολογισμού

Στο σκέλος των δημοσιονομικών, το τέλος του 2025 είχε μια εξέλιξη-κλειδί: δημόσιες αναφορές από τη ρωσική πλευρά για το μέγεθος των δαπανών “άμεσα συνδεδεμένων” με τον πόλεμο. Σύμφωνα με παρουσίαση του Ρώσου υπουργού Αμύνης, Αντρέι Μπελούσοφ, οι άμεσες δαπάνες για τη λεγόμενη “ειδική στρατιωτική επιχείρηση” το 2025, εκτιμήθηκαν στα 11,1 τρισ. ρούβλια, περίπου 5,1% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, οι δαπάνες του προϋπολογισμού του 2025 για “Εθνική Άμυνα” έφθαναν γύρω στα 13,5 τρισ. ρούβλια. Εδώ να πούμε πως ακόμη και αυτά τα τεράστια ποσά δεν περιγράφουν πάντα το πλήρες οικονομικό αποτύπωμα του πολέμου, επειδή τμήμα των συνολικών πολεμικών δαπανών μπορεί να είναι ενσωματωμένο σε άλλα κονδύλια ή να αποκρύπτεται. Δεξαμενές σκέψης όπως το SIPRI που προσπαθούν να εκτιμήσουν το συνολικό στρατιωτικό βάρος που επωμίζεται η Ρωσία, μιλούν για δαπάνη ακόμη ψηλότερα, περίπου 15,5 τρισ. ρούβλια, ~7,2% του ΑΕΠ, ακριβώς επειδή η εικόνα του προϋπολογισμού δεν είναι απόλυτα διαφανής.

6) Ο δείκτης που στοιχειώνει το 2025: νεκροί ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο

Η πιο επώδυνη εκτίμηση για την ρωσική προώθηση καταγράφεται σε ένα δείκτη: πόσες ζωές “ξοδεύονται” για να καταληφθεί ένα ακόμη τετραγωνικό χιλιόμετρο ουκρανικής γής. Εδώ το Insider οδηγείται στο συμπέρασμα ότι αυτό ξεπερνά τους ~20 νεκρούς. Ο δείκτης δεν είναι πολύ ακριβής, αλλά είναι όμως πολύ χρήσιμος ως εργαλείο σύγκρισης, γιατί δείχνει τάση: όταν το πεδίο μάχης ευνοεί την άμυνα (αισθητήρες, drones, οχυρώσεις), ο επιτιθέμενος πληρώνει δυσανάλογα περισσότερο για λιγότερο έδαφος. Και αυτό, σε πόλεμο φθοράς, είναι στρατηγικό πρόβλημα ακόμη κι αν η πλευρά που επιτίθεται κρατά την πρωτοβουλία.

7) Τι σημαίνει αυτό για το 2026

Αν το 2025 ήταν η χρονιά που “αποδείχθηκε” η δυνατότητα της Ρωσίας να παράγει σταθερή πίεση στο ουκρανικό μέτωπο, ήταν επίσης η χρονιά που έδειξε ποιά είναι τα όρια αυτού του μοντέλου. Όσο η Ουκρανία διατηρεί κρατική συνοχή και όσο η άμυνα προσαρμόζεται τεχνολογικά και οργανωτικά, η ρωσική στρατηγική αργής προώθησης απαιτεί ολοένα μεγαλύτερη τροφοδότηση σε ανθρώπινο δυναμικό και χρήμα για να συνεχίσει να αποδίδει. Αρκεί βέβαια και η Ουκρανία να μπορεί να αναπληρώσει τις δικές της τεράστιες απώλειες προσωπικού!

Στο επίπεδο αμυντικού σχεδιασμού, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το μέτωπο “κινείται” προς όφελος της Ρωσίας — κινείται. Το ερώτημα είναι αν το κάνει με ρυθμό που παράγει πολιτικο-στρατηγικό αποτέλεσμα πριν εξαντλήσει τους πόρους και την κοινωνική/οικονομική αντοχή που απαιτείται για να διατηρηθεί. Το 2025, διαβάζοντας ψυχρά τα δεδομένα, μοιάζει περισσότερο με προειδοποίηση για τη φύση του πολέμου φθοράς: μπορεί να κερδίζεις χώρο, αλλά να χάνεις χρόνο, ανθρώπους και δημοσιονομικό οξυγόνο με ρυθμό που γίνεται, αργά ή γρήγορα, ο ίδιος ο αντίπαλος.